Όταν η κινεζική διαδικτυακή πλατφόρμα μόδας Shein άνοιξε το πρώτο φυσικό της κατάστημα στις αρχές Νοεμβρίου, εκτός από την τεράστια προσέλευση πελατών, προκάλεσε και έντονες διαμαρτυρίες. Το κατάστημα, που στεγάζεται στο πολυκατάστημα BHV Marais στο κέντρο του Παρισιού, αγγίζει μια ευαίσθητη χορδή — και όχι μόνο επειδή βρίσκεται στην πατρίδα της υψηλής ραπτικής.
Η Shein, η οποία συχνά κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία με την online πλατφόρμα Temu, μέσω της οποίας οι κατασκευαστές μπορούν να πωλούν απευθείας στους καταναλωτές, έχει επικριθεί για πλαστά προϊόντα, επιθετικό μάρκετινγκ, κακές συνθήκες εργασίας και μη ασφαλή προϊόντα. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί καταναλωτές δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη μεγάλη ποικιλία και τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.
Φορολογικά κενά και χαμηλές τιμές
Εκτός από τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές, οι δύο εταιρείες επωφελούνται από την απαλλαγή εισαγωγικών δασμών για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέθεταν παρόμοιο καθεστώς για δέματα κάτω των 800 δολαρίων, αλλά οι κανονισμοί τροποποιήθηκαν, οδηγώντας σε σημαντική μείωση των αποστολών. Η Ε.Ε. βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο έγκρισης αντίστοιχης ρύθμισης.
Σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών, το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Temu είχε κατά μέσο όρο 115 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες μηνιαίως στην Ε.Ε., ενώ η Shein 145 εκατομμύρια. Για τις δύο πλατφόρμες αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση περίπου 12% σε σχέση με το προηγούμενο εξάμηνο.
Εκατομμύρια δέματα από την Κίνα
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που συνδέονται με τις κινεζικές αυτές πλατφόρμες είναι η βιωσιμότητα. Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορευμάτων αποστέλλεται απευθείας από τους κατασκευαστές στην Κίνα προς τους καταναλωτές ανά τον κόσμο. Αυτά τα μεμονωμένα συσκευασμένα προϊόντα μεταφέρονται αεροπορικώς για ταχεία παράδοση, υπερφορτώνοντας τις τελωνειακές αρχές, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δεν επιστρέφονται.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχία για τα απορρίμματα ρούχων που προκαλεί η φθηνή «γρήγορη μόδα», τα πλαστικά απορρίμματα από τις συσκευασίες και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τις αερομεταφορές.
Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο, το 2024 εισήχθησαν στην Ε.Ε. περίπου 4,6 δισεκατομμύρια αντικείμενα μικρής αξίας — αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2023 και τριπλάσιος από το 2022.
Προειδοποιήσεις για μη ασφαλή προϊόντα
Πέρα από τα περιβαλλοντικά ζητήματα, οι οργανώσεις καταναλωτών και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για μη ασφαλή προϊόντα που δεν πληρούν τα πρότυπα της Ε.Ε.
Σε δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με ομάδες από το Βέλγιο και τη Δανία, εξετάστηκαν κολιέ, φορτιστές USB και παιδικά παιχνίδια. Από τα 162 είδη που αγοράστηκαν μέσω των πλατφορμών Temu και Shein, τα 110 δεν συμμορφώνονταν με τους κανονισμούς της Ε.Ε. και περίπου το ένα τέταρτο κρίθηκαν δυνητικά επικίνδυνα.
Ορισμένα προϊόντα περιείχαν υψηλά επίπεδα φορμαλδεΰδης ή βαρέων μετάλλων όπως το κάδμιο, ενώ αρκετοί φορτιστές USB υπερθερμαίνονταν κατά τη χρήση.
Κυρώσεις και έρευνες
Τον Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε τη Shein για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προστασίας καταναλωτών. Τον Ιούλιο, η Κομισιόν διαπίστωσε ότι η Temu παραβιάζει τις υποχρεώσεις της βάσει του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες, καθώς δεν καταβάλλει επαρκείς προσπάθειες για την αποτροπή πώλησης παράνομων προϊόντων.
Τον Οκτώβριο, η γερμανική αρχή ανταγωνισμού ξεκίνησε έρευνα κατά της Temu για πιθανή παρέμβαση στη διαμόρφωση τιμών στην εγχώρια αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου, ενώ τον Αύγουστο, η ιταλική αρχή ανταγωνισμού επέβαλε στη Shein πρόστιμο 1 εκατομμυρίου ευρώ για παραπλανητικές περιβαλλοντικές δηλώσεις.
Νωρίτερα, τον Ιούλιο, η γαλλική αρχή ανταγωνισμού είχε επιβάλει στη Shein πρόστιμο 40 εκατομμυρίων ευρώ για παραπλανητικές εκπτώσεις και λανθασμένες περιβαλλοντικές αναφορές.
Μ.Η.Τ. 242183