Της Μαρίας Αναστασιάδη
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει, από τις αρχές του 2026, σε εκδόσεις ομολόγων τόσο υψηλής (senior) όσο και χαμηλότερης εξοφλητικής προτεραιότητας (subordinated), αντλώντας κεφάλαια ύψους 1,4 δισ. ευρώ και 0,9 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Το συνολικό ποσό των 2,3 δισ. ευρώ έρχεται να προστεθεί στην έντονη εκδοτική δραστηριότητα του 2025, όταν ο κλάδος άντλησε 7,4 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και μικρότερων τραπεζικών ιδρυμάτων.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, από το 2018 έως σήμερα οι ελληνικές τράπεζες έχουν εκδώσει ομόλογα συνολικής αξίας που προσεγγίζει τα 30 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 15,2 δισ. ευρώ αφορούν τίτλους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας —εκ των οποίων 5,5 δισ. ευρώ είναι πράσινα ομόλογα— ενώ περί τα 8,6 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε τίτλους χαμηλότερης διαβάθμισης.
Καταλυτικό ρόλο στην επιτάχυνση των εκδόσεων διαδραμάτισε το 2025 η βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας των τραπεζών. Οι αναβαθμίσεις, που προήλθαν τόσο από την ενίσχυση του ελληνικού κρατικού αξιόχρεου όσο και από τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών των ίδιων των τραπεζών, αποτυπώθηκαν σε διαδοχικές κινήσεις από διεθνείς οίκους αξιολόγησης, όπως οι S&P, Moody’s, Fitch και Morningstar-DBRS.
Η θετική αυτή δυναμική συνεχίστηκε στις αρχές του 2026, με τη S&P να αναβαθμίζει τις προοπτικές των συστημικών τραπεζών σε θετικές, επικαλούμενη την ισχυρή πορεία της ελληνικής οικονομίας και τις προοπτικές ενίσχυσης της κερδοφορίας. Ωστόσο, η επιδείνωση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος, λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή, οδήγησε τη Moody’s τον Μάρτιο να μετατρέψει τις προοπτικές του τραπεζικού συστήματος σε σταθερές, διατηρώντας πάντως θετική εκτίμηση για την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού.
Οι αλλεπάλληλες αναβαθμίσεις συνέβαλαν ουσιαστικά στη μείωση του κόστους δανεισμού των τραπεζών από τις διεθνείς αγορές, διευκολύνοντας την πρόσβασή τους σε κεφάλαια. Παρά ταύτα, η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων οδήγησε σε άνοδο των αποδόσεων των τραπεζικών ομολόγων, ακολουθώντας την ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Σημειώνεται ότι πλέον όλες οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες κατατάσσονται στην επενδυτική βαθμίδα, γεγονός που λειτουργεί ως ανάχωμα σε περιόδους διεθνούς αστάθειας.
Σε όρους αποδόσεων, τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν το 2026 από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στο 3,3% για τους τίτλους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας και στο 5,1% για τους χαμηλότερης, παρουσιάζοντας βελτίωση σε σύγκριση με προηγούμενα έτη.
Ανάλογη κινητικότητα καταγράφεται και στον επιχειρηματικό τομέα. Το 2025, ελληνικές μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις προχώρησαν σε οκτώ εκδόσεις ομολόγων, αντλώντας συνολικά 3,67 δισ. ευρώ, με σαφώς ευνοϊκότερους όρους σε σχέση με το παρελθόν. Το 2024 είχαν αντλήσει 2,13 δισ. ευρώ μέσω πέντε εκδόσεων.
Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι από το 2013 οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν εκδώσει διεθνώς ομόλογα ύψους 16,74 δισ. ευρώ μέσω θυγατρικών, με το υφιστάμενο υπόλοιπο να ανέρχεται σε 6,43 δισ. ευρώ. Στην εγχώρια αγορά, από το 2016 έχουν εκδοθεί τίτλοι συνολικού ύψους 6,27 δισ. ευρώ, εκ των οποίων παραμένουν σε κυκλοφορία 4,76 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των κεφαλαιαγορών ως εναλλακτικής πηγής χρηματοδότησης, ενισχύοντας παράλληλα την κερδοφορία και την αναπτυξιακή δυναμική των επιχειρήσεων.
Η αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού για τις επιχειρήσεις συνδέεται με τη μείωση των αποδόσεων στη δευτερογενή αγορά, τάση που ξεκίνησε από το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Οι αποδόσεις συγκλίνουν σταδιακά προς εκείνες των ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας (BBB), με περαιτέρω υποχώρηση το 2025 και συνέχιση της τάσης στις αρχές του 2026. Ωστόσο, η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε προσωρινή άνοδο των αποδόσεων, σε ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές αγορές.
Στο τέλος του 2025, η μέση απόδοση των ελληνικών εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 3,66%, ελαφρώς υψηλότερα από το αντίστοιχο επίπεδο των ευρωπαϊκών τίτλων ίδιας διαβάθμισης. Μέχρι τις 20 Μαρτίου 2026, καταγράφηκε εκ νέου αύξηση, ακολουθώντας τη γενικότερη πορεία των ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων κοντά στην επενδυτική βαθμίδα.
Μ.Η.Τ. 242183