Υπ. Ανάπτυξης: Σαφείς και αναλυτικές οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές για τη διαδικασία των απευθείας αναθέσεων προμηθειών και υπηρεσιών παρέχει νέα εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης, με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Η εγκύκλιος, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στη «Διαύγεια» από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου, αφορά την εφαρμογή του άρθρου 118 του ν. 4412/2016 και υπενθυμίζει ότι η απευθείας ανάθεση αποτελεί εξαιρετική διαδικασία, επιτρεπτή μόνο για συμβάσεις μικρής αξίας και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Όπως διευκρινίζεται, το ανώτατο όριο για προμήθειες και υπηρεσίες ανέρχεται στις 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ για συγκεκριμένες συμβάσεις υπηρεσιών και έργα ΤΠΕ το όριο αυξάνεται στις 60.000 ευρώ.
Έμφαση στην τεκμηρίωση και στον προγραμματισμό
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υποχρεωτική τεκμηρίωση της σκοπιμότητας και της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, η οποία πρέπει να βασίζεται σε προηγούμενη έρευνα αγοράς. Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι απαγορεύονται οι τεχνητές κατατμήσεις συμβάσεων με σκοπό την αποφυγή διαγωνιστικών διαδικασιών και υπογραμμίζει ότι κάθε απευθείας ανάθεση οφείλει να εντάσσεται σε ορθολογικό προγραμματισμό των αναγκών του φορέα.
Η διαδικασία εκκινεί με τη δημοσίευση εγκεκριμένου αιτήματος στο ΚΗΜΔΗΣ, ενώ ακολουθεί η αποστολή πρόσκλησης υποβολής προσφοράς σε έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους οικονομικούς φορείς. Όπως τονίζεται ρητά, ανοιχτή πρόσκληση προς κάθε ενδιαφερόμενο δεν συνιστά απευθείας ανάθεση, αλλά ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία, με όλες τις συνακόλουθες υποχρεώσεις.
Υποχρεωτική πενθήμερη προθεσμία
Κρίσιμο σημείο της εγκυκλίου αποτελεί η πενθήμερη υποχρεωτική προθεσμία που πρέπει να μεσολαβεί από τη δημοσίευση της πρώτης πρόσκλησης στο ΚΗΜΔΗΣ έως την απόφαση ανάθεσης. Η μη τήρησή της καθιστά την ανάθεση παράνομη και οδηγεί σε αυτοδίκαιη ακυρότητα της σύμβασης.
Δικαιολογητικά και επιλογή αναδόχου
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει τα υποχρεωτικά δικαιολογητικά που πρέπει να ζητούνται από τον ανάδοχο, όπως απόσπασμα ποινικού μητρώου, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς και έγγραφα νόμιμης εκπροσώπησης. Για συμβάσεις έως 30.000 ευρώ δεν εφαρμόζονται οι λεγόμενοι «δυνητικοί λόγοι αποκλεισμού», περιορίζοντας τη γραφειοκρατία.
Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται ότι η επιλογή αναδόχου εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της αναθέτουσας αρχής, η οποία όμως οφείλει να στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και στην αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Δεν υπάρχει αριθμητικό όριο – αλλά υπάρχουν όρια ευθύνης
Μέσα από ενδεικτικά ερωτήματα και απαντήσεις, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει ποσοτικό όριο στον αριθμό των απευθείας αναθέσεων. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η ευχέρεια αυτή δεν είναι ανεξέλεγκτη, καθώς δεσμεύεται από τα χρηματικά όρια του νόμου και την απαγόρευση κατατμήσεων.
Με την εγκύκλιο αυτή, το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να λειτουργήσει ως πρακτικός οδηγός για τις απευθείας αναθέσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών ή καταχρήσεων στη διαχείριση δημόσιων πόρων.
Μ.Η.Τ. 242183