Ποιες περιοχές διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από κατολισθήσεις – Τα μέτρα που προτείνονται
Η Σαντορίνη βρίσκεται στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς αντιμετωπίζει σοβαρά κατολισθητικά φαινόμενα, τα οποία εντάθηκαν λόγω της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή του Αιγαίου. Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) με επικεφαλής τον καθηγητή Μανώλη Βασιλάκη, προχωρά σε εκτεταμένες έρευνες για να αποτυπώσει, να καταγράψει και να αναλύσει τις περιοχές υψηλού κινδύνου, όπου οι καταπτώσεις και οι κατολισθήσεις είναι πιθανές να αυξηθούν.
Με την εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, η ομάδα του ΕΚΠΑ επιχειρεί να χαρτογραφήσει τα επικίνδυνα σημεία του νησιού. Χρησιμοποιούνται μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εξοπλισμένα με LiDAR και κάμερες υψηλής ανάλυσης, προκειμένου να καταγράψουν την επιφάνεια της γης με εξαιρετική ακρίβεια. Ο καθηγητής Βασιλάκης εξηγεί πως με τη χρήση αυτών των εργαλείων εντοπίζονται οι περιοχές όπου η πιθανότητα κατολισθήσεων είναι υψηλή, προκειμένου να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης.
Η μέθοδος της διαχρονικής παρακολούθησης που ακολουθείται επιτρέπει στους επιστήμονες να εντοπίσουν τις περιοχές που είναι πιο ευάλωτες σε σεισμούς ή ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως έντονες βροχοπτώσεις, οι οποίες επιδεινώνουν την κατολίσθηση. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες προτείνουν κατάλληλες δράσεις για να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Περιοχές υψηλού κινδύνου για κατολισθήσεις
Η έρευνα επικεντρώνεται σε περιοχές του νησιού με έντονη ανθρώπινη παρουσία και αναγνωρισμένο κίνδυνο κατολισθήσεων. Ο όρμος του Αθηνιού, το Παλαιό λιμάνι, το Αμμούδι, η Αρμένη και η Θηρασιά είναι μεταξύ των περιοχών που τίθενται στο μικροσκόπιο των ειδικών. Σε αυτές τις περιοχές, το έδαφος είναι ιδιαίτερα ευάλωτο λόγω της γεωμορφολογίας της καλδέρας και των απότομων κλίσεων, γεγονός που αυξάνει τη συχνότητα των κατολισθήσεων και των καταπτώσεων βράχων.
“Το σημαντικότερο είναι να εντοπίσουμε τα σημεία που είναι έτοιμα να υποστούν κατολισθήσεις. Τα drones και οι αισθητήρες LiDAR μας επιτρέπουν να συλλέξουμε δεδομένα υψηλής ακρίβειας, τα οποία με τη βοήθεια της τεχνολογίας μας, μπορούμε να επεξεργαστούμε και να εντοπίσουμε περιοχές κινδύνου”, τονίζει ο κ. Βασιλάκης.
Εφαρμογή δορυφορικών δεδομένων για παρακολούθηση σε βάθος χρόνου
Αξιοποιώντας τα δεδομένα των ελληνικών μικροδορυφόρων, οι επιστήμονες του ΕΚΠΑ θα παρακολουθήσουν τη διαχρονική αλλαγή στην επιφάνεια της γης στα νησιά Θήρα και Θηρασιά, καθώς και τις θερμοκρασιακές μεταβολές στα νησιωτικά σύμπλεγμα των Καμένων Νήσων. Τα δεδομένα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη και την εκτίμηση των κινδύνων.
Μάλιστα, εάν κριθεί αναγκαίο, εξετάζεται η εγκατάσταση συσκευών εντοπισμού, όπως ραντάρ, σε στρατηγικά σημεία του νησιού για να παρακολουθούνται οι κινήσεις των πρανών σε πραγματικό χρόνο. Ειδικότερα, εξετάζονται περιοχές απέναντι από τα Φηρά, το Φηροστεφάνι, την Οία και τη Θηρασιά, όπου υπάρχει σημαντική δραστηριότητα.
Η προτεινόμενη στρατηγική για την αποτροπή επικίνδυνων κατολισθήσεων δεν περιλαμβάνει γενικευμένες λύσεις, όπως η τοποθέτηση φραχτών και δικτύων σε όλη την περιοχή. Αντίθετα, οι επιστήμονες επικεντρώνονται σε επιλεκτικά έργα προστασίας, όπως η τοποθέτηση αισθητήρων σε στρατηγικά σημεία και η εφαρμογή μικρών έργων προστασίας, τα οποία δεν θα αλλοιώσουν την φυσική ομορφιά του νησιού.
“Η μεθοδολογία μας βασίζεται στη διαχρονική παρακολούθηση και στην απομόνωση των περιοχών με μεγαλύτερο κίνδυνο, ώστε να προτεραιοποιήσουμε τα μέτρα ασφαλείας. Δεν είναι δυνατόν να προστατεύσουμε όλη την περιοχή με δίχτυα, αλλά μπορούμε να επικεντρωθούμε στα πιο επικίνδυνα σημεία”, αναφέρει ο κ. Βασιλάκης.
Εκτίμηση για κατολισθήσεις σε βραχυχρόνιο και μακροχρόνιο ορίζοντα
Οι προτάσεις για την εφαρμογή βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων μέτρων θα παραδοθούν στις αρμόδιες αρχές μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας. Η μελέτη περιλαμβάνει τη συντήρηση των ήδη τοποθετημένων προστατευτικών δικτύων και την επικαιροποίηση των υπαρχόντων έργων με βάση τις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες.
“Η πρόοδος της τεχνολογίας και η συνεχής παρακολούθηση μέσω σύγχρονων εργαλείων είναι το κλειδί για την προστασία των πολιτών από τα κατολισθητικά φαινόμενα. Η στήριξή μας στις αρμόδιες αρχές και η εφαρμογή των μέτρων που προτείνουμε θα μειώσουν την επικινδυνότητα και την έκθεση του ανθρώπινου παράγοντα σε τέτοιους κινδύνους.”
Διαβάστε επίσης: Επιστημονική αποστολή στο Αιγαίο: Νέα δεδομένα για ρήγματα και υποθαλάσσιες κατολισθήσεις
Μ.Η.Τ. 242183