Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης η Ελλάδα είπε το τελευταίο αντίο στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, την εμβληματική βυζαντινολόγο που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική και ευρωπαϊκή διανόηση. Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών, παρουσία της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας.

Η σπουδαία ιστορικός έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, σε ηλικία 99 ετών, κλείνοντας έναν αιώνα ζωής ταυτισμένο με την έρευνα, την πανεπιστημιακή διδασκαλία και τη δημόσια παρέμβαση.

Δημοσία δαπάνη η κηδεία – Παρουσία της πολιτειακής ηγεσίας

Η κηδεία τελέστηκε δημοσία δαπάνη, έπειτα από κοινή απόφαση των αρμόδιων υπουργείων, ως ελάχιστη ένδειξη τιμής για τη διεθνή προσφορά της.

Στη Μητρόπολη Αθηνών παρέστησαν, μεταξύ άλλων:

• Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας

• Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης

• Η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου

• Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος.

• Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης

• Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη…

Η σορός της τέθηκε από νωρίς σε λαϊκό προσκύνημα, με πλήθος πολιτών, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων θεσμών να αποτίουν φόρο τιμής.

Ο επικήδειος του Προέδρου της Δημοκρατίας

Στον επικήδειο λόγο του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε την Αρβελέρ «οικουμενική Ελληνίδα» που «διέγραψε τον όρο αδύνατον».

Όπως ανέφερε, ανέδειξε το Βυζάντιο ως κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ταυτότητας, αποδεικνύοντας ότι «βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης». Τόνισε ότι υπήρξε υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και πνευματικής ελευθερίας, μια προσωπικότητα που υπέβαλε όλες τις βεβαιότητες στη δοκιμασία του ορθολογισμού.

Το προσωπικό «αντίο» του Κυριάκου Μητσοτάκη

Ο Πρωθυπουργός στάθηκε στη διαδρομή της από τις προσφυγικές γειτονιές του Βύρωνα έως τις μεγάλες πρωτεύουσες του κόσμου.

Τόνισε πως η Αρβελέρ έγινε «γέφυρα» ανάμεσα στην ελληνική ιστορική συνείδηση και τη σύγχρονη ευρωπαϊκή σκέψη, μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις. Αναφέρθηκε μάλιστα σε προσωπικό σημείωμα που του είχε απευθύνει το 2015, όταν τον ενθάρρυνε να διεκδικήσει την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας.

«Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», ήταν η καταληκτική του φράση.

Δηλώσεις πολιτικών και ακαδημαϊκών

Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης μίλησε για «μεγάλη Ελληνίδα» που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη νεότερη ιστορία της χώρας.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι «η παρακαταθήκη της για τον ευρωπαϊκό και ελληνικό πολιτισμό θα είναι για πάντα κοντά μας».

Ακαδημαϊκοί από την Ελλάδα και τη Γαλλία αναφέρθηκαν στον καθοριστικό ρόλο της στην εδραίωση των βυζαντινών σπουδών στο Παρίσι και στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα.

Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926 από οικογένεια Μικρασιατών προσφύγων. Μεγάλωσε στον Βύρωνα και από νεαρή ηλικία ανέπτυξε έντονη πολιτική και κοινωνική δράση, συμμετέχοντας στην Αντίσταση.

Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές. Αναδείχθηκε σε κορυφαία βυζαντινολόγο και εξελέγη καθηγήτρια στη Σορβόννη, ενώ διετέλεσε:

• Πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne

• Πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας Παρισιού

• Πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού

• Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών

Υπήρξε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και τιμήθηκε ως επίτιμη διδάκτωρ δεκάδων πανεπιστημίων παγκοσμίως.

Η παρακαταθήκη της

Η Αρβελέρ υπήρξε από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες των κλασικών και βυζαντινών σπουδών διεθνώς. Ανέδειξε τη σημασία του Βυζαντίου ως γέφυρας μεταξύ αρχαιότητας και νεότερης Ελλάδας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής ταυτότητας.

Με το έργο, τη δημόσια παρουσία και τη μακρά της διαδρομή, κατάφερε να μετατρέψει τη γνώση σε δημόσιο αγαθό και την Ιστορία σε ζωντανό εργαλείο αυτογνωσίας.

Η Ελλάδα αποχαιρέτησε μια γυναίκα που δεν υπήρξε μόνο σπουδαία ιστορικός, αλλά σύμβολο πνευματικής αντοχής, ανεξαρτησίας και διαρκούς αναζήτησης.