Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τα πρόσφατα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου σχετικά με την αντίληψη και την εξάπλωση του αντισημιτισμού στα κράτη μέλη της ΕΕ.
Σύμφωνα με την έρευνα, η πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτών θεωρεί πλέον τον αντισημιτισμό ως πρόβλημα στη χώρα τους, με το 55% των ερωτηθέντων να το αναγνωρίζει το 2025, έναντι 50% το 2018. Παράλληλα, το 47% των πολιτών διαπιστώνει αύξηση των αντισημιτικών φαινομένων κατά την τελευταία πενταετία, καταγράφοντας αύξηση 11 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2018. Οι πλέον συχνές μορφές εκδήλωσης περιλαμβάνουν την εχθρότητα σε δημόσιους χώρους (62%, +11 ποσοστιαίες μονάδες), τα αντισημιτικά γκράφιτι (61%, +10 ποσοστιαίες μονάδες) και την αντισημιτική δραστηριότητα στο διαδίκτυο (61%, +10 ποσοστιαίες μονάδες). Σημαντικό είναι ότι σχεδόν 7 στους 10 Ευρωπαίους (69% έναντι 54% το 2018) θεωρούν ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν αρνητικά την αντίληψη για τους Εβραίους στη χώρα τους.
Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, τόνισε: «Ο εβραϊκός πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ευρωπαϊκή ιστορία. Η προστασία και ενίσχυση αυτού του δεσμού αποτελεί προτεραιότητα, διαφυλάσσοντας τη μνήμη και την ιστορική αλήθεια».
Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι το 48% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι το Ολοκαύτωμα διδάσκεται επαρκώς στα σχολεία (αύξηση 5 ποσοστιαίων μονάδων από το 2018), ενώ αυξάνεται ο αριθμός όσων γνωρίζουν τους νόμους που ποινικοποιούν την υποκίνηση αντισημιτικής βίας (66%, +5 ποσοστιαίες μονάδες) και την άρνηση του Ολοκαυτώματος (52%, +10 ποσοστιαίες μονάδες).
Τον Οκτώβριο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση προόδου για την πρώτη στρατηγική της ΕΕ κατά του αντισημιτισμού (2021), η οποία περιλαμβάνει 90 δράσεις για την πρόληψη και την αντιμετώπιση όλων των μορφών αντισημιτισμού, την ενίσχυση της ασφάλειας της εβραϊκής κοινότητας και την προώθηση της μνήμης του Ολοκαυτώματος. Στο πλαίσιο αυτό δρομολογήθηκε και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μνημείων Ολοκαυτώματος, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των 44.000 μνημείων στην Ευρώπη.
Επιπλέον, στις 20 Ιανουαρίου 2026 η Επιτροπή παρουσίασε τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2026-2030, η οποία περιλαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση όλων των μορφών ρατσισμού και ξενοφοβίας, συμπεριλαμβανομένου του αντισημιτισμού, προβλέποντας αποτελεσματικές και αναλογικές ποινικές κυρώσεις για σοβαρές εκδηλώσεις μίσους. Η στρατηγική ενισχύεται από τη συμμετοχή Ευρωπαίων πολιτών που διατύπωσαν συστάσεις πολιτικής για την καταπολέμηση του μίσους.
Στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» (CERV), η Επιτροπή θα διαθέσει περισσότερα από 28 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027 στη στήριξη έργων ευρωπαϊκής μνήμης, με προτεραιότητα σε δράσεις που ενισχύουν τη διδασκαλία και την έρευνα του Ολοκαυτώματος ή αντιμετωπίζουν την άρνηση και τη στρέβλωσή του. Παράλληλα, μέσω του Erasmus+ και του χρηματοδοτούμενου έργου UNESCO «Αντιμετώπιση του αντισημιτισμού μέσω της εκπαίδευσης», προγραμματίζεται έρευνα για τις γνώσεις των εκπαιδευτικών και την κατανόηση του αντισημιτισμού.
Τα πλήρη δεδομένα της έρευνας Ευρωβαρόμετρου, περιλαμβανομένων της έκθεσης, των ενημερωτικών δελτίων και γραφημάτων, είναι διαθέσιμα διαδικτυακά.
Μ.Η.Τ. 242183