Οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης σχετικά με τα μέτρα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας.
Ειδικότερα, εξειδικεύονται, από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου τα μέτρα που ανακοίνωσε το πρωί ο Πρωθυπουργός για την αποφυγή φαινομένων κερδοσκοπίας.
Όπως ανακοίνωσε νωρίτερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στο να θέσει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και σε προϊόντα σούπερ μάρκετ με ορίζοντα τριμήνου.
Εισηγητικά, δίνοντας το περίγραμμα των ανακοινώσεων, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης προχώρησε σε τρεις επισημάνσεις:
«Δεν υφίσταται κανένα θέμα επάρκειας εφοδιασμού σε όλα τα επίπεδα και ειδικά στην ενέργεια. Τέτοιο ζήτημα δεν υφίσταται. Υπάρχει σαφής και κατηγορηματική δήλωση της κυβέρνησης», τόνισε μεταξύ άλλων ο Κωστής Χατζηδάκης.
«Παρακολουθούμε τις εξελίξεις μαζί με όλες τις υπόλοιπες ευρωπαικές κυβερνήσεις και θα δράσουμε όταν θα υπάρχει πιο ξεκάθαρη εικόνα της κρίσης και με βάση τις αντοχές της οικονομίες», σημείωσε σε άλλο σημείο ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης.
«Η Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να προτεραιοποιήσει την αντιμετώπιση των όποιων φαινομένων αισχροκέρδειας. Μπορούμε και είμαστε αποφασισμένοι να ελέγξουμε φαινόμενα τέτοια. Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα όπλα που έχουμε στη διάθεσή μας και κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του», επισήμανε ο κ. Χατζηδάκης.
Πρόσθεσε, ακόμη, ότι προωθείται Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, ώστε τα μέτρα να τύχουν άμεσης εφαρμογής.
Δύο διαφορετικά μοντέλα πλαφόν
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των υπουργών, το νέο σύστημα θα λειτουργεί με δύο διαφορετικές λογικές, ανάλογα με το προϊόν.
Στα καύσιμα θα τεθεί συγκεκριμένο ανώτατο ποσό κέρδους ανά λίτρο. Δηλαδή, για αμόλυβδη 95 οκτανίων και πετρέλαιο κίνησης θα υπάρχει ξεκάθαρο όριο σε λεπτά του ευρώ, που δεν θα μπορεί να ξεπεραστεί.
Στα τρόφιμα και στα βασικά είδη, αντίθετα, το πλαφόν θα υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο κερδοφορίας που είχαν οι επιχειρήσεις το 2025.
Με αυτό το μοντέλο το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο «δίκαιο» σύστημα ελέγχου, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις στην αγορά.
Πλαφόν στα καύσιμα σε δύο επίπεδα
Η μεγαλύτερη ανησυχία της κυβέρνησης αφορά τις τιμές των καυσίμων, οι οποίες ήδη εμφανίζουν ανοδικές πιέσεις λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι επιθέσεις του Ιράν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κόλπου οδήγησαν την τιμή του πετρελαίου Brent ακόμη και κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, κάτι που μεταφέρεται σταδιακά σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Για τον λόγο αυτό το πλαφόν θα εφαρμοστεί σε δύο επίπεδα:
στις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών
στα πρατήρια καυσίμων
Σύμφωνα με κυβερνητικές ανακοινώσεις τα όρια που εξετάζονται είναι:
έως 5 λεπτά ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας
έως 12 λεπτά ανά λίτρο για τα πρατήρια καυσίμων
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι αν ένα πρατήριο αγοράζει βενζίνη και την πουλάει στον καταναλωτή, δεν θα μπορεί να βάζει κέρδος πάνω από 12 λεπτά στο λίτρο. Αν εντοπιστεί μεγαλύτερο περιθώριο, θα επιβάλλονται πρόστιμα.
Πλαφόν στα τρόφιμα με βάση την περσινή χρονιά
Διαφορετικός θα είναι ο τρόπος υπολογισμού του πλαφόν στα τρόφιμα και στα βασικά είδη. Το όριο θα βασίζεται στον μέσο όρο κερδοφορίας που είχαν οι επιχειρήσεις μέσα στο 2025.
Στην προηγούμενη εφαρμογή του μέτρου (2022–2025) το σημείο αναφοράς ήταν ο Δεκέμβριος του 2021. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αυτό δημιούργησε στρεβλώσεις, καθώς ένας μόνο μήνας δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική εικόνα της αγοράς.
Με το νέο σύστημα λαμβάνεται υπόψη ολόκληρη η περσινή χρονιά, κάτι που – σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο – δημιουργεί πιο ρεαλιστική βάση σύγκρισης.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στο πλαφόν
Η λίστα των προϊόντων που θα μπουν στο πλαφόν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο γνωστό «καλάθι του νοικοκυριού», ωστόσο έχει προηγηθεί νέο «ξεκαθάρισμα» κατηγοριών.
αμυλούχα προϊόντα (ρύζι, ψωμί, φρυγανιές, μακαρόνια, αλεύρι)
κρέας (μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά)
αλλαντικά (γαλοπούλα, πάριζα)
γαλακτοκομικά (φρέσκο γάλα, γιαούρτι, τυριά)
λίπη και έλαια (ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, μαργαρίνη)
κατεψυγμένα τρόφιμα (ψάρια και λαχανικά)
ροφήματα (καφές, κακάο, χυμοί)
όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια)
ζάχαρη και σοκολάτα
παιδικές τροφές
είδη προσωπικής υγιεινής
καθαριστικά σπιτιού (απορρυπαντικά πλυντηρίου, υγρά πιάτων, χλωρίνες, χαρτί υγείας)
πάνες για μωρά.
Με απλά λόγια, το μέτρο αγγίζει σχεδόν όλα τα βασικά προϊόντα που μπαίνουν καθημερινά στο «καλάθι» ενός νοικοκυριού.
Η κυβέρνηση ελπίζει ότι με το πλαφόν και τους εντατικούς ελέγχους θα αποτραπούν αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών και θα περιοριστεί η πίεση στο εισόδημα των πολιτών σε μια περίοδο που οι διεθνείς εξελίξεις απειλούν να μεταφέρουν νέα κύματα ανατιμήσεων στην αγορά.
Μ.Η.Τ. 242183