Πυρηνική σκιά στον αφοπλισμό: Η Ουάσιγκτον στοχοποιεί το Πεκίνο

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγόρησαν την Κίνα ότι πραγματοποίησε μυστικές πυρηνικές δοκιμές το 2020, υποστηρίζοντας ότι το Πεκίνο προέβη σε δραστηριότητες ασύμβατες με τις διεθνείς δεσμεύσεις περί απαγόρευσης πυρηνικών δοκιμών.

Οι καταγγελίες διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό στη Γενεύη, σε μια χρονική συγκυρία αυξημένης έντασης στον τομέα του ελέγχου των εξοπλισμών, καθώς συμπίπτουν με την πρόσφατη λήξη της διμερούς συνθήκης περιορισμού στρατηγικών πυρηνικών οπλοστασίων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.

Μιλώντας ενώπιον της Διάσκεψης, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον Έλεγχο των Όπλων και τη Διεθνή Ασφάλεια, Τόμας ΝτιΝάνο, δήλωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Κίνα διεξήγαγε πυρηνικές δοκιμές χαμηλής απόδοσης, περιλαμβανομένων προπαρασκευαστικών ενεργειών για εκρήξεις ισχύος εκατοντάδων τόνων ισοδύναμου ΤΝΤ.

Σύμφωνα με τον ΝτιΝάνο, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός φέρεται να επιχείρησε να αποκρύψει τις εν λόγω δοκιμές μέσω τεχνικών «αποσύζευξης» (decoupling), μιας μεθόδου που μειώνει το σεισμικό αποτύπωμα μιας υπόγειας πυρηνικής έκρηξης, καθιστώντας δυσκολότερο τον εντοπισμό της από διεθνή συστήματα σεισμικής παρακολούθησης. Όπως υποστήριξε, η χρήση αυτών των τεχνικών αποσκοπούσε στη συγκάλυψη δραστηριοτήτων που παραβιάζουν τις δεσμεύσεις περί απαγόρευσης των πυρηνικών δοκιμών.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος προσδιόρισε ως ημερομηνία μίας τέτοιας «δοκιμής παραγωγής ισχύος» την 22α Ιουνίου 2020.

Από κινεζικής πλευράς, ο πρεσβευτής της Κίνας για θέματα αφοπλισμού, Σεν Τζιαν, δεν απάντησε άμεσα στις συγκεκριμένες κατηγορίες, ωστόσο τόνισε ότι το Πεκίνο ενεργεί διαχρονικά με «σύνεση και υπευθυνότητα» στον πυρηνικό τομέα. Παράλληλα, απέρριψε τις αμερικανικές αιτιάσεις περί κινεζικής πυρηνικής απειλής, κάνοντας λόγο για «ψευδείς αφηγήσεις» και κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι συμβάλλουν στην επιδείνωση της διεθνούς κούρσας εξοπλισμών.

Διπλωματικές πηγές στη Διάσκεψη για τον Αφοπλισμό χαρακτήρισαν τους αμερικανικούς ισχυρισμούς ως νέους και ιδιαιτέρως ανησυχητικούς. Υπενθυμίζεται ότι τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Κίνα έχουν υπογράψει, αλλά δεν έχουν επικυρώσει, τη Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT), η οποία παραμένει σε καθεστώς μη πλήρους ισχύος. Η Ρωσία, αν και είχε επικυρώσει τη Συνθήκη, απέσυρε την επικύρωσή της το 2023, επιτείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από το παγκόσμιο καθεστώς ελέγχου των πυρηνικών δοκιμών.