ΥΠΠΟ: Στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων οι φωτογραφίες της εκτέλεσης στην Καισαριανή 1944

Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου τον χαρακτηρισμό φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για τη διεκδίκησή τους από το ελληνικό κράτος.

Εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή 1944: Ιστορικές φωτογραφίες στο φως

Φωτογραφίες της Πρωτομαγιάς του 1944 εμφανίστηκαν στο e-bay

Δώδεκα φωτογραφίες που απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν για πώληση στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay στις 14 Φεβρουαρίου.

Οι φωτογραφίες ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται σε αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και σε τεκμήρια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ΥΠΠΟ τονίζει ότι η συλλογή φαίνεται πολύ πιθανόν αυθεντική, αλλά η διεκδίκησή της αντιμετωπίζει νομικές περιπλοκές.

Η διαδικασία αξιολόγησης από το ΥΠΠΟ

Το Υπουργείο Πολιτισμού προγραμματίζει να εξετάσει το θέμα της αυθεντικότητας και της νομιμότητας της συλλογής με ειδικούς εμπειρογνώμονες. Η επίσκεψη στη Γάνδη του Βελγίου, όπου βρίσκεται ο συλλέκτης, θα επικεντρωθεί στην αξιολόγηση της προέλευσης, της ιστορικής σημασίας και της αξίας των φωτογραφιών.

Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί βασικό βήμα για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος.

Ιστορικό πλαίσιο των φωτογραφιών

Οι φωτογραφίες πιθανόν ανήκουν σε κύκλους ανατύπωσης που δημιουργήθηκαν από Γερμανούς βετεράνους μετά τον πόλεμο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το περιοδικό Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι φωτογραφίες αυτές τραβήχτηκαν κατά την περίοδο της Κατοχής και ανακυκλώθηκαν σε διάφορα δίκτυα συλλογών και δημοσιεύσεων.

Επόμενα βήματα

Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα αποφασίσει αν οι φωτογραφίες θα χαρακτηριστούν ως μνημειακές, ενώ το ΥΠΠΟ δεσμεύεται να προχωρήσει άμεσα σε νομικές ενέργειες για την απόκτησή τους, εφόσον επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά τους και η νόμιμη προέλευσή τους.

 Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ

«Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.

Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:

1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,

2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.

Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).

Στο Βέλγιο εμπειρογνώμονες του Υπουργείου Πολιτισμού για τις φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».