Καρκίνος παχέος εντέρου: Τι δείχνουν διεθνείς μελέτες, ποιοι είναι οι πιθανοί παράγοντες κινδύνου – Κρίσιμοι οι προληπτικοί έλεγχοι από τα 45
Σημαντική και ανησυχητική αύξηση καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών, με τους ειδικούς να μιλούν για μια μεταβολή που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Αν και η νόσος εξακολουθεί να αφορά κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες, τα νεότερα περιστατικά αυξάνονται με ρυθμό που προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the National Cancer Institute έδειξε ότι όσοι γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1990 έχουν έως και τέσσερις φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960. Τα δεδομένα προήλθαν από την Αυστραλία, τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τον περασμένο μήνα, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA κατέδειξε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών. Η καθηγήτρια ογκολογίας Έλεν Κόλμαν από το Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ χαρακτήρισε την εξέλιξη «πραγματικά τρομακτική».
Παρά την αύξηση, οι ηλικιωμένοι εξακολουθούν να αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών, με μόλις το 6% των διαγνώσεων να αφορά άτομα κάτω των 50. Σε ορισμένες περιοχές, μάλιστα, τα ποσοστά στις μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζουν σταθεροποίηση ή και μείωση, χάρη στη βελτίωση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά στους νέους
Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου. Ωστόσο, αυτοί οι παράγοντες δεν επαρκούν για να εξηγήσουν την απότομη αύξηση που καταγράφεται μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Αρκετοί νέοι ασθενείς δεν παρουσίαζαν τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου, γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές στην αναζήτηση βαθύτερων αιτιών. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο εντερικό μικροβίωμα, το πολύπλοκο οικοσύστημα μικροοργανισμών που ζει στο έντερο και επηρεάζει την υγεία του οργανισμού.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature ανέδειξε πιθανή συσχέτιση με μεταλλάξεις στο DNA που σχετίζονται με την κολιβακτίνη, μια γενοτοξίνη που παράγεται από ορισμένα στελέχη του βακτηρίου Escherichia coli. Οι μεταλλάξεις αυτές εμφανίζονται συχνότερα σε νεότερους ασθενείς, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση των ευρημάτων.
Παράλληλα, άλλες μελέτες εξετάζουν τον ρόλο της συχνής χρήσης αντιβιοτικών στην παιδική και εφηβική ηλικία, η οποία ενδέχεται να επηρεάζει το μικροβίωμα και να αυξάνει τον κίνδυνο πρώιμης εμφάνισης καρκίνου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο αλλά περιλαμβάνει διαφορετικούς υπότυπους, γεγονός που καθιστά δύσκολη την απόδοση της αύξησης σε μία και μόνο αιτία.
Η σημασία του έγκαιρου ελέγχου
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στους νεότερους ασθενείς είναι η καθυστερημένη διάγνωση, καθώς πολλοί δεν θεωρούν πιθανό να νοσήσουν και αγνοούν τα πρώιμα συμπτώματα. Επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα, αίμα στα κόπρανα, ανεξήγητη απώλεια βάρους και έντονη κόπωση αποτελούν ενδείξεις που δεν πρέπει να υποτιμώνται.
Αντιδρώντας στα νέα δεδομένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες μείωσαν το 2021 την ηλικία έναρξης του προληπτικού ελέγχου από τα 50 στα 45 έτη. Σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία, ο συστηματικός έλεγχος εξακολουθεί να ξεκινά στα 50, ωστόσο αυξάνονται οι φωνές που ζητούν αναθεώρηση των ορίων.
Η αυξημένη επαγρύπνηση, η ενημέρωση και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα ισχυρότερα εργαλεία αντιμετώπισης μιας τάσης που μεταβάλλει σταδιακά τα επιδημιολογικά δεδομένα του καρκίνου του παχέος εντέρου.
Διαβάστε επίσης; Καρκίνος: Το φρούτο που πρέπει να προσθέσετε στην διατροφή σας για να μειώσετε τον κίνδυνο
Μ.Η.Τ. 242183