Το ΚΜΟΠ παρουσίασε επτά οδηγούς τσέπης για την προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων. Περισσότερα από 500 θύματα στην Ελλάδα

Το Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας (ΚΜΟΠ) παρουσίασε επτά νέους οδηγούς τσέπης για την έγκαιρη αναγνώριση και προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων. Οι οδηγοί, που δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ) και το SolidarityNow, απευθύνονται σε επαγγελματίες πρώτης γραμμής και στοχεύουν στην έγκαιρη διάγνωση, αναφορά και διαχείριση ύποπτων περιστατικών.

Οι οδηγοί σχεδιάστηκαν με γνώμονα την πρακτική εφαρμογή, παρέχοντας απλές και άμεσες οδηγίες για την αναγνώριση ενδείξεων εμπορίας ανθρώπων και την ασφαλή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές. Η πρωτοβουλία, που εντάσσεται στο πλαίσιο του έργου «Procap – Προστασία θυμάτων εμπορίας ανθρώπων», συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης 2021-2027.

Κάθε οδηγός απευθύνεται σε διαφορετική επαγγελματική ομάδα, μεταξύ των οποίων η εκπαίδευση, η Επιθεώρηση Εργασίας, η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, ο τουρισμός, οι θαλάσσιες μεταφορές, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και οι αερομεταφορές.

Αυξητική τάση θυμάτων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, στην Ευρώπη καταγράφηκαν 10.793 θύματα εμπορίας ανθρώπων το 2023, ενώ παγκοσμίως το 2022 ο αριθμός έφτασε τα 74.785. Στην Ελλάδα, τα δεδομένα δείχνουν σταθερή άνοδο: 533 θύματα το 2023 και 465 το 2024, σύμφωνα με τον Εθνικό Μηχανισμό Αναφοράς για την Προστασία Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων.

Η ετήσια έκθεση του Μηχανισμού αναφέρει ότι το 2024 η εργασιακή εκμετάλλευση αποτέλεσε για πρώτη φορά την επικρατούσα μορφή εκμετάλλευσης, με 214 περιπτώσεις συνολικά. Από αυτές, 84 αφορούσαν την οικιακή εργασία και 78 τον αγροτικό τομέα, επιβεβαιώνοντας μια ανησυχητική ευρωπαϊκή τάση.

Η νέα μορφή εκμετάλλευσης και ο ρόλος των ελληνικών αρχών

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων εργασιακής εκμετάλλευσης τα θύματα ήταν γυναίκες (96), με μικρή διαφορά από τους άνδρες (80). Οι γυναίκες εντοπίστηκαν κυρίως σε θέσεις οικιακής φροντίδας, ενώ οι άνδρες εργάζονταν κυρίως στη γεωργία. Οι ελληνικές αρχές είχαν καθοριστικό ρόλο στον εντοπισμό των περιστατικών, μέσα από οργανωμένες επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ. και της Επιθεώρησης Εργασίας.

Τρεις μεγάλες επιχειρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας οδήγησαν στην εξάρθρωση κυκλωμάτων που εκμεταλλεύονταν πολίτες τρίτων χωρών στον αγροτικό τομέα, ενώ σε 20 υποθέσεις καταγράφηκε άμεση εμπλοκή της Επιθεώρησης Εργασίας.

Αντίστοιχα, στις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης, που ανήλθαν σε 22, τα θύματα ήταν κυρίως γυναίκες από τη Νότια Αμερική (Κολομβία, Βραζιλία, Βενεζουέλα), ενώ για πρώτη φορά τεκμηριώθηκαν και περιπτώσεις αναγκαστικής επαιτείας παιδιών ελληνικής ιθαγένειας.

Πρακτικά εργαλεία για επαγγελματίες πρώτης γραμμής

Η Senior Project Manager του ΚΜΟΠ, Νεφέλη Παπαγιαννάκου, σημειώνει ότι οι οδηγοί τσέπης «αποτελούν ένα ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αποτελεσματικότητας επαγγελματιών στον εντοπισμό ενδείξεων εμπορίας ανθρώπων».

Όπως τόνισε, «σε ένα πεδίο όπου κάθε λεπτό μετράει, οι οδηγοί αυτοί προσφέρουν άμεσες και προσαρμοσμένες πληροφορίες για κάθε επαγγελματικό κλάδο, ενδυναμώνοντας την ικανότητα παρέμβασης και προστασίας θυμάτων».

Οι οδηγοί δεν αποτελούν μόνο ένα εργαλείο αναφοράς, αλλά μια συντονισμένη προσπάθεια ενίσχυσης της κοινωνικής ευαισθητοποίησης και της συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματικών φορέων.

Η σημασία της κοινωνικής εγρήγορσης

Η εμπορία ανθρώπων αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα και σιωπηλά εγκλήματα της εποχής. Η έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων, όπως έλλειψη εγγράφων, ελεγχόμενη συνοδεία, εμφανή σημάδια κακοποίησης ή αποπροσανατολισμός, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη διάσωση ζωών.

Η πρωτοβουλία του ΚΜΟΠ, του ΕΚΚΑ και του SolidarityNow υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν είναι δεδομένη, και πως η κοινωνία οφείλει να βρίσκεται σε συνεχή επαγρύπνηση απέναντι σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης.

Διαβάστε επίσης: Αχαΐα: Η υπόθεση εμπορίας ανθρώπων αναδεικνύει τα θεσμικά κενά – Η «Ε