Εορτολόγιο: 17 Οκτωβρίου σήμερα, και η Εκκλησία εορτάζει τον Άγιο Ανδρέα τον Οσιομάρτυρα τον «εν Κρίσει», και τους Άγιους Ανάργυρους, Κοσμά, Δαμιανό, Λεόντιο, Άνθιμο και Ευπρέπιο.
Τιμά επίσης την μνήμη των: Προφήτη Ωσηέ,και των Αγίων, Αντίγονου, Λουκιανού, Τερέντιου, Νικομήδη και Θεοφάνη.
Σε ποιους λέμε χρόνια πολλά
Την ονομαστική τους εορτή έχουν οι:
Αντίγονος
Ευπρέπιος, Ευπρέπειος, Ευπρεπής, Ευπρεπία
Ο Άγιος Ανδρέας ο Οσιομάρτυρας
Καταγόταν από την Κρήτη και έζησε τον 8ο αιώνα μ.Χ. επί αυτοκράτορας Κωνσταντίνου Ε’ του Κοπρώνυμου.
Όταν ο Κωνσταντίνος ο Ε’ ξεκίνησε διωγμό κατά των αγίων εικόνων, ο Ανδρέας, που πληροφορήθηκε τα έκτροπα εναντίον εκείνων που τις προσκυνούσαν, άφησε την Κρήτη και πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Και όταν είδε από κοντά τη βία κατά των ορθοδόξων, αισθάνθηκε την ανάγκη να ελέγξει τον ίδιο τον αυτοκράτορα.
Η ευκαιρία του δόθηκε όταν ο Κωνσταντίνος ο Ε’ βγήκε από το παλάτι. Ο Ανδρέας που παραφύλαγε, τον πλησίασε και τον ρώτησε: «Ἄρα χριστιανὸς εἰ, βασιλεῦ;»
Ο αυτοκράτορας, εξοργισμένος διέταξε να τον συλλάβουν.
Αφού τον μαστίγωσαν άγρια, τον παρέδωσαν σε όχλο εικονομάχων, που τον έσυραν επάνω σε κοφτερές πέτρες. Ο Άγιος βρήκε τον θάνατο όταν του έκοψαν το πόδι.
Το λείψανό του το έριξαν σε ακάθαρτο τόπο, αλλά ορθόδοξοι το πήραν και το έθαψαν σε τόπο ονομαζόμενο «τῆς Κρίσεως».
Η μνήμη του Αγίου Ανδρέα επαναλαμβάνεται και την 21η Οκτωβρίου.
Τα αδέρφια από την Αραβία
Οι Άγιοι Κοσμάς, Δαμιανός, Λεόντιος, Άνθιμος και Ευπρέπιος ήταν αδέλφια από την Αραβία. Επιτελούσαν πολλές αγαθοεργίες και προσέλκυσαν πολλούς στη χριστιανική πίστη. Καταγγέλθηκαν γι’ αυτό και συνελήφθηκαν κατά τον επί Διοκλητιανού διωγμό στη Λυκία από τον ηγεμόνα εν Αιγαίς Λυσία. Μαρτύρησαν δια αποκεφαλισμού.
Οι Άγιοι Αντίγονος, Λουκιανός, Τερέντιος, Νικομήδης και Θεοφάνης είναι άγνωστοι στα Συναξάρια και τα Μηναία. Μνημονεύονται στον Παρισινό Κώδικα 1578 χωρίς βιογραφικά του στοιχεία.
Μ.Η.Τ. 242183