Η νέα παγίδα στην αγορά εργασίας: Αγγελίες χωρίς πρόθεση πρόσληψης

Οι «θέσεις-φαντάσματα» πολλαπλασιάζονται, δημιουργώντας ψεύτικες προσδοκίες στην αγορά εργασίας. Τι κρύβεται πίσω από τις ψεύτικες αγγελίες

Οι αγγελίες εργασίας αυξάνονται, οι υποψήφιοι στέλνουν βιογραφικά, αλλά οι συνεντεύξεις καθυστερούν ή δεν έρχονται ποτέ και οι θέσεις, τελικά, δεν «ανοίγουν». Ένα φαινόμενο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν περιθωριακό, εξελίσσεται πλέον σε διεθνή τάση και αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στην αγορά εργασίας: οι λεγόμενες «θέσεις-φαντάσματα».

Πρόκειται για αγγελίες που αναρτώνται χωρίς πρόθεση πρόσληψης ή για θέσεις που έχουν ήδη καλυφθεί, αλλά παραμένουν ενεργές. Άλλες φορές, μάλιστα, δεν υπήρξαν ποτέ. Το αποτέλεσμα είναι ένας παραμορφωτικός καθρέφτης για τους εργαζόμενους και μια ψευδής εικόνα για το πόσες πραγματικές ευκαιρίες υπάρχουν.

Όταν οι αγγελίες δεν σημαίνουν προσλήψεις

Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, το πρόβλημα δεν είναι μικρό. Μελέτη της Greenhouse σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία δείχνει ότι έως και το 22% των αγγελιών που δημοσιεύτηκαν πέρυσι αφορούσαν θέσεις χωρίς πραγματική πρόθεση πρόσληψης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ξεχωριστή μελέτη ανεβάζει το ποσοστό στο 34%.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας στις ΗΠΑ καταγράφουν μια έντονη αναντιστοιχία: τον Αύγουστο καταγράφηκαν 7,2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας, αλλά προσλήφθηκαν μόλις 5,1 εκατομμύρια άνθρωποι.

Η εικόνα, λοιπόν, δεν είναι απλή στατιστική ανωμαλία. Είναι σύμπτωμα μιας πιο σύνθετης στρατηγικής.

Γιατί δημιουργούνται «θέσεις-φαντάσματα»

Οι λόγοι ποικίλλουν και συχνά συνδυάζονται.

• Ορισμένες εταιρείες θέλουν να «χτίσουν» δεξαμενή υποψηφίων. Αναρτούν αγγελίες, μαζεύουν βιογραφικά, αξιολογούν προφίλ, αλλά δεν έχουν άμεσο σχέδιο πρόσληψης.
• Άλλες επιδιώκουν να εμφανίσουν ανάπτυξη. Ένα γεμάτο job board δημιουργεί την εντύπωση εταιρείας που μεγαλώνει, ανανεώνεται, επενδύει, ακόμη κι αν δεν συμβαίνει.
• Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις όπου τα δεδομένα υποψηφίων αποτελούν το πραγματικό ζητούμενο: συλλογή email, τηλέφωνων και επαγγελματικών στοιχείων για εμπορική αξιοποίηση.

Το αποτέλεσμα; Μια αγορά που φαίνεται ζωντανή, αλλά δεν είναι.

Πολιτικές αντιδράσεις και πρώτες παρεμβάσεις

Καθώς το φαινόμενο διογκώνεται, νομοθετικές πρωτοβουλίες αρχίζουν να εμφανίζονται.

Σε πολιτείες των ΗΠΑ εξετάζεται η απαγόρευση των ψεύτικων αγγελιών, με πρόστιμα και υποχρεωτική διαφάνεια. Στον Καναδά, το Οντάριο προχωρά ένα βήμα παραπέρα: από 1η Ιανουαρίου, οι εταιρείες υποχρεώνονται να δηλώνουν αν η θέση καλύπτεται ενεργά ή όχι.

Η συζήτηση, πλέον, δεν αφορά μόνο την ηθική διάσταση, αλλά και τις επιπτώσεις στην απασχόληση, την ψυχολογία των υποψηφίων και την αξιοπιστία της αγοράς.

Πώς μπορεί να προστατευτεί ο υποψήφιος εργαζόμενος

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επαφή με πραγματικούς ανθρώπους παραμένει το ισχυρότερο φίλτρο.

Η άμεση επικοινωνία με υπεύθυνους προσλήψεων ή στελέχη HR μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο να χαθεί χρόνος και προσδοκίες σε κάτι ανύπαρκτο.

Τα «καμπανάκια» που πρέπει να προσέξει κάποιος:

• Αγγελίες που επανεμφανίζονται διαρκώς.
• Θέσεις που παραμένουν ανοιχτές για υπερβολικά μεγάλο διάστημα.
• Γενικόλογες περιγραφές χωρίς συγκεκριμένα καθήκοντα ή όρους.

Όταν αυτά συνυπάρχουν, οι πιθανότητες να πρόκειται για «θέση – φάντασμα» αυξάνονται σημαντικά.

Μια αγορά σε μετάβαση

Το φαινόμενο των ψεύτικων αγγελιών αναδεικνύει την ένταση και την αβεβαιότητα της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Επιχειρήσεις που κινούνται αμυντικά, εργαζόμενοι που νιώθουν εκτεθειμένοι, θεσμοί που προσπαθούν να προσαρμοστούν.

Το ερώτημα είναι αν η επόμενη ημέρα θα φέρει περισσότερη διαφάνεια ή ακόμη μεγαλύτερη ασάφεια. Και, κυρίως, αν οι εργαζόμενοι θα καταφέρουν να προστατεύσουν το πιο κρίσιμο κεφάλαιό τους: τον χρόνο και την αξιοπρέπειά τους.

Διαβάστε επίσης: Αγορά εργασίας σε μετάβαση: Τι φέρνει το 2026 για εργαζόμενους και επιχειρήσεις