Νέα έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ αποκαλύπτει πού ξοδεύουν τα νοικοκυριά τα περισσότερα χρήματα: Διατροφή, στέγαση και μεταφορές στην κορυφή

Η νέα έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 σκιαγραφεί με ακρίβεια το «πορτρέτο» των ελληνικών νοικοκυριών. Η στέγαση, η διατροφή και οι μεταφορές παραμένουν οι τρεις μεγαλύτερες πηγές δαπανών, ενώ οι κοινωνικές ανισότητες καταγράφονται έντονες και γεωγραφικά, αλλά και ταξικά.

Οι αριθμοί πίσω από τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Η μέση ετήσια δαπάνη ανήλθε σε 20.694 ευρώ (1.724 ευρώ τον μήνα), σημειώνοντας αύξηση 3,6% σε σχέση με το 2023. Παρά τη βελτίωση, η δαπάνη παραμένει χαμηλότερη κατά 16,6% σε σχέση με το 2008, δείγμα ότι η κρίση της προηγούμενης δεκαετίας εξακολουθεί να αφήνει βαθύ αποτύπωμα.

Το 50% των νοικοκυριών ξοδεύει πάνω από 1.338 ευρώ μηνιαίως, ενώ η υψηλότερη δαπάνη παρατηρείται στην Αττική (24.363 ευρώ ετησίως) και η χαμηλότερη στη Στερεά Ελλάδα (14.214 ευρώ). Στις αγροτικές περιοχές η μέση δαπάνη είναι 28,8% χαμηλότερη σε σχέση με τις αστικές.

Πού κατευθύνονται τα περισσότερα χρήματα

Το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων αφορά:

• Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά (20,7%)

• Στέγαση (14,4%)

• Μεταφορές (13,3%)

Στον αντίποδα, μόλις 2,2% κατευθύνεται σε ασφάλεια και οικονομικές υπηρεσίες.
Εντυπωσιακή είναι η αύξηση δαπανών για αναψυχή και πολιτισμό (13,5%), καθώς και για ένδυση και υπόδηση (9,5%), αποτυπώνοντας την επιστροφή της κατανάλωσης μετά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση.

Το καλάθι της διατροφής: Αυξήσεις και μειώσεις

Τα νοικοκυριά ξόδεψαν περισσότερο για λάδια και λίπη (+12,6%), ψάρια (+9,3%), φρούτα (+4,8%) και κρέας (+3%). Αντίθετα, καταγράφηκαν μειώσεις σε ελαιόλαδο (-13,9%), αυγά (-5,6%), γαλακτοκομικά και αυγά (-1,7%) και δημητριακά (-0,8%).

Η ανάλυση δείχνει ότι οι αυξήσεις τιμών επηρέασαν περισσότερο τα βασικά είδη, εντείνοντας την πίεση στα χαμηλότερα εισοδήματα.

Ανισότητες φτωχών και πλουσίων

Η απόσταση μεταξύ φτωχότερων και πλουσιότερων νοικοκυριών παραμένει χαοτική. Το πλουσιότερο 20% ξοδεύει 5,68 φορές περισσότερα από το φτωχότερο 20%. Ειδικά στη διατροφή, οι φτωχοί διαθέτουν το 33,7% του προϋπολογισμού τους, όταν τα πλουσιότερα νοικοκυριά μόλις το 19,7%.

Ακόμη, το φτωχότερο 20% αυξάνει τις δαπάνες του κατά 4,8%, ενώ οι πλούσιοι κατά 5,4%, γεγονός που διατηρεί το χάσμα.

Η «καθημερινότητα» σε αριθμούς

• Το 95,8% των νοικοκυριών έχει κινητό τηλέφωνο,

• το 80,2% πρόσβαση στο διαδίκτυο,

• το 69% τουλάχιστον ένα ΙΧ,

• ενώ μόλις 16,1% δεύτερη κατοικία.

Στη θέρμανση, το 36,6% χρησιμοποιεί καλοριφέρ πετρελαίου και το 18,4% φυσικό αέριο. Για ψύξη, το 78,9% έχει air condition.

Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύει δύο όψεις της πραγματικότητας: από τη μία μια μικρή βελτίωση στην κατανάλωση, από την άλλη τη διεύρυνση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων. Σε ένα περιβάλλον που ο πληθωρισμός και η ακρίβεια «ροκανίζουν» τα εισοδήματα, η εικόνα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει αντιφατική: περισσότερες δαπάνες, αλλά με άνιση κατανομή.

Διαβάστε επίσης: Έκτακτες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας: Σχέδιο Μαξίμου για βιομηχανία και νοικοκυριά