Σύνταξη χηρείας: Η σύνταξη του θανόντος γονέα, μπορεί να μεταβιβαστεί στα ορφανά τέκνα εάν ο/η επιζών/ούσα εργάζεται ή συνταξιοδοτείται, προκειμένου να αποφευχθεί η μείωση της παροχής στο 35%.
Με βάση τη νομοθεσία, η σύνταξη χηρείας διαμορφώνεται στο 70% της σύνταξης που ελάμβανε ή δικαιούταν ο θανών (άμεσα ασφαλισμένος) σε περίπτωση που δεν είχε σταματήσει την εργασία του εν ζωή. Το ποσό της σύνταξης αυτής περιορίζεται κατά 50% (σ.σ. δηλαδή στο 35% της αρχικής σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου) σε περίπτωση συνταξιοδότησης εξ ιδίου δικαιώματος (του επιζώντος) ή σε περίπτωση ανάληψης εργασίας.
Ωστόσο, με τον νόμο 5078/23 παρέχεται η δυνατότητα στα τέκνα να λαμβάνουν το ποσοστό που τους αναλογεί από τη σύνταξη του θανόντος γονέα μέχρι το 24ο έτος της ηλικίας. Ανεξαρτήτως εάν σπουδάζουν ή όχι, έστω ακόμη και εάν εργάζονται.
Σε αυτές τις περιπτώσεις και προκειμένου ο/η δικαιούχος της σύνταξης λόγω θανάτου να αποφύγει τη μείωση της παροχής στο ήμισυ, δύναται να μεταβιβάσει (και) το δικό του τμήμα της σύνταξης στα τέκνα μέχρι την ενηλικίωση αυτών (24 ετών). Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα έχει η οικογένεια και άλλες οικονομικές απώλειες λόγω εργασίας ή συνταξιοδότησης του επιζώντα γονέα.
Φυσικά, με τη συμπλήρωση του 24ου έτους του μικρότερου τέκνου, η σύνταξη μεταφέρεται αποκλειστικά στον έτερο των συζύγων. Σε αυτή την περίπτωση, εάν συνεχίζει να εργάζεται ο/η επιζών/ούσα σύζυγος, η σύνταξη περιορίζεται στο ήμισυ, δηλαδή το 35% της αρχικής. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δεν υπάρχει ασφαλιστέα απασχόληση ή δεν καταβάλλεται σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος, η σύνταξη χηρείας παραμένει στο 70% της αρχικής.
Η μόνη εξαίρεση
Το σχετικό πρόβλημα ανάκυψε με την εξαίρεση των συνταξιούχων λόγω θανάτου και των ανήλικων ορφανών από τις ευεργετικής, υπέρ της απασχόλησης των συνταξιούχων, διατάξεις του νόμου 5078/23. Με νεότερη εγκύκλιο, ο ΕΦΚΑ όχι μόνο εξίσωσε τα τέκνα που δεν σπουδάζουν με τους φοιτητές, χορηγώντας τους τμήμα της σύνταξης του θανόντος γονέα, αλλά επεξέτεινε τη ρύθμιση και σε περίπτωση εργασίας. Κατά συνέπεια, τα τέκνα μπορούν να εργάζονται (σπουδάζουν ή όχι) και να λαμβάνουν το τμήμα της σύνταξης του θανόντος. Τη μόνη φορά που διακόπτεται η σύνταξη στα ορφανά πριν από το 24ο έτος της ηλικίας είναι σε περίπτωση τέλεσης γάμου, συμφώνου συμβίωσης κ.λπ.
Επομένως, με βάση την εγκύκλιο Α.Π: 16750 Φ80000 της 27.02.2024 «τέκνα ορφανά τα οποία είχαν δικαιωθεί σύνταξη λόγω θανάτου πριν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 12 του ν.4387/2016 και των οποίων η σύνταξη διακόπτονταν σε περίπτωση εργασίας ή μη φοίτησης στη τριτοβάθμια εκπαίδευση, εξακολουθούν να λαμβάνουν το ποσό σύνταξης που έχουν αρχικά δικαιωθεί μέχρι την συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας εφόσον παραμένουν άγαμα.
Εάν η σύνταξη του δικαιοδόχου τέκνου είχε διακοπεί πριν την έναρξη ισχύος του ν.5078/2023, δηλαδή πριν τις 20.12.2023, τότε απαιτείται η υποβολή νέας αίτησης προκειμένου για την επαναχορήγηση της σύνταξης θανάτου, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της κοινοποιούμενης διάταξης δηλαδή της μη συμπλήρωσης του 24ου έτους και της αγαμίας. Η αίτηση κατατίθεται στον e-ΕΦΚΑ και τα οικονομικά αποτελέσματα εκκινούν από την ημερομηνία υποβολής της νέας αυτής αίτησης και το νωρίτερο από 20.12.2023».
Μ.Η.Τ. 242183