Το πλεόνασμα άνω των 188 εκατ.€ στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης ανοίγει τον δρόμο για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις το 2026

Έπειτα από μια μακρά περίοδο χωρίς καμία μεταβολή, οι επικουρικές συντάξεις μπαίνουν ξανά σε τροχιά αυξήσεων. Τα οικονομικά στοιχεία του κλάδου επικουρικής ασφάλισης δείχνουν ότι το 2025 κλείνει με ισχυρό πλεόνασμα, δημιουργώντας για πρώτη φορά μετά από χρόνια τις θεσμικές και δημοσιονομικές προϋποθέσεις ώστε να ενεργοποιηθεί η ρήτρα αυξήσεων για περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχους.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης, το πρώην ΕΤΕΑΕΠ, αναμένεται να εμφανίσει πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ για το 2025. Το αποτέλεσμα αυτό είναι κρίσιμο, καθώς ο νόμος προβλέπει ότι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις μπορούν να δοθούν μόνο όταν το Ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα, ενώ ακόμη και σε αρνητικό ισοζύγιο απαγορεύονται πλέον οι μειώσεις. Με άλλα λόγια, το πλεόνασμα λειτουργεί ως το «κλειδί» που ξεπαγώνει τις αναπροσαρμογές.

Πόσο μπορεί να αυξηθεί η επικουρική

Η τελική απόφαση για το ύψος της αύξησης θα ληφθεί μέσα στο 2026, με βάση τα οριστικά οικονομικά στοιχεία του 2025. Οι πρώτες εκτιμήσεις μιλούν για αύξηση κοντά στο 3%, ποσοστό που συμβαδίζει με την πορεία των εσόδων και τις μακροπρόθεσμες αντοχές του συστήματος. Σήμερα η μέση επικουρική σύνταξη διαμορφώνεται στα 195 ευρώ μεικτά, πράγμα που σημαίνει ότι μια αύξηση 3% θα την ανεβάσει περίπου στα 201 ευρώ.

Παρότι το ποσό μοιάζει μικρό σε απόλυτους αριθμούς, η πολιτική και κοινωνική του σημασία είναι μεγάλη, καθώς πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική αναπροσαρμογή μετά από πολλά χρόνια κατά τα οποία οι επικουρικές παρέμεναν «παγωμένες» λόγω δημοσιονομικών περιορισμών.

Πλεόνασμα και στον e-ΕΦΚΑ

Η θετική εικόνα δεν περιορίζεται μόνο στον κλάδο των επικουρικών. Ο συνολικός e-ΕΦΚΑ εμφανίζεται επίσης πλεονασματικός, παρά την έντονη πίεση από τις αυξημένες δαπάνες.

Για το 2026, οι συνολικές δαπάνες εκτιμώνται στα 31,12 δισ. ευρώ, όμως τα έσοδα προβλέπεται να φτάσουν τα 36,86 δισ. ευρώ, δημιουργώντας πλεόνασμα της τάξης του 1,04 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα αυτό αντανακλά τη βελτίωση της απασχόλησης, την αύξηση των εισφορών και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των εργαζόμενων συνταξιούχων στο σύστημα.

Εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης

Την ίδια ώρα, το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων. Τα στοιχεία της βάσης «ΑΤΛΑΣ» δείχνουν ότι οι αιτήσεις το 2025 κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 210.000, πλησιάζοντας ή και υπερβαίνοντας τα ρεκόρ των ετών 2021 και 2022. Μέχρι τον Σεπτέμβριο είχαν ήδη κατατεθεί 149.308 αιτήσεις, δηλαδή κατά μέσο όρο πάνω από 16.500 τον μήνα, ρυθμός που παραδοσιακά επιταχύνεται στο τελευταίο τρίμηνο κάθε χρονιάς.

Παράλληλα, αυξάνεται και ο αριθμός των εργαζόμενων συνταξιούχων, οι οποίοι εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τους 260.000, ενισχύοντας περαιτέρω τα έσοδα του συστήματος μέσω εισφορών.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα παράδοξο αλλά και μια ευκαιρία. Από τη μία πλευρά, το κύμα συνταξιοδοτήσεων αυξάνει τις υποχρεώσεις του ΕΦΚΑ. Από την άλλη, η υψηλή απασχόληση και η επιστροφή συνταξιούχων στην εργασία ενισχύουν τη ρευστότητα του συστήματος, επιτρέποντας για πρώτη φορά μετά από χρόνια να συζητείται σοβαρά η αύξηση και των επικουρικών συντάξεων.