Ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Πού βρίσκονται τα πρώτα projects και πώς θα λειτουργήσει το νέο μοντέλο
Η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη στεγαστική πολιτική, ενεργοποιώντας για πρώτη φορά σε τόσο οργανωμένη κλίμακα το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής. Με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας, Εργασίας και Κοινωνικής Συνοχής, οκτώ ακίνητα της Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης περνούν πλέον στην αποκλειστική διαχείριση του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ώστε να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών μέσω συνεργασίας με ιδιώτες επενδυτές και κατασκευαστικές εταιρείες.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς σηματοδοτεί την πρώτη ουσιαστική προσπάθεια επανεκκίνησης της κοινωνικής κατοικίας στην Ελλάδα έπειτα από δεκαετίες αδράνειας. Το σχέδιο αφορά ακίνητα σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία μέχρι σήμερα παρέμεναν ανενεργά και χωρίς αξιοποίηση, παρά τη σημαντική αξία και τις δυνατότητές τους.
Το νέο μοντέλο επιχειρεί να δώσει απάντηση σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές πιέσεις της εποχής: τη στεγαστική κρίση που πλήττει νέους, οικογένειες, χαμηλόμισθους και ευάλωτα νοικοκυριά. Η συνεχής αύξηση των ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η εκτόξευση του κόστους στέγασης έχουν μετατρέψει την εύρεση προσιτής κατοικίας σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Πώς λειτουργεί η κοινωνική αντιπαροχή και τι κερδίζει το Δημόσιο
Το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής βασίζεται στην αξιοποίηση δημόσιας γης μέσω συμπράξεων με τον ιδιωτικό τομέα. Το Δημόσιο παραχωρεί αδρανή ακίνητα σε αναδόχους για ανάπτυξη κατοικιών και σε αντάλλαγμα διατηρεί υποχρεωτικά ποσοστό τουλάχιστον 30% των νέων κατοικιών για κοινωνική χρήση.
Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος αποκτά μόνιμο στεγαστικό απόθεμα χωρίς να χρειάζεται να χρηματοδοτήσει εξ ολοκλήρου την κατασκευή νέων οικιστικών μονάδων, ενώ παράλληλα ενεργοποιείται ανεκμετάλλευτη δημόσια περιουσία που παρέμενε «παγωμένη» για χρόνια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας θα προχωρήσει το επόμενο διάστημα σε διαδικασίες πρόσκλησης προς την αγορά, ώστε κατασκευαστικές εταιρείες και επενδυτικά σχήματα να καταθέσουν προτάσεις για την ανάπτυξη των ακινήτων. Οι κατοικίες που θα δημιουργηθούν θα κατευθυνθούν εν μέρει σε κοινωνική χρήση, δίνοντας δυνατότητα πρόσβασης σε προσιτή στέγη για πολίτες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές τιμές της αγοράς.
Τα πρώτα ακίνητα που εντάσσονται στο πρόγραμμα βρίσκονται στην περιοχή Αγίας Τριάδας στην Παιανία, στον Άγιο Θωμά στη Λάρισα, στην Παλμαντούρα στον Πύργος και στον Άγιο Κωνσταντίνο στην Καλαμάτα. Πρόκειται για εκτάσεις που θεωρούνται κατάλληλες για οικιστική ανάπτυξη και μπορούν να δημιουργήσουν ένα πρώτο κύμα νέων κοινωνικών κατοικιών σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης για τη στέγη και οι επόμενες κινήσεις
Η κοινωνική αντιπαροχή αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα της κυβερνητικής στεγαστικής στρατηγικής. Το σχέδιο συνδέεται άμεσα με τη συνολικότερη προσπάθεια αύξησης της προσφοράς κατοικιών, αλλά και με την πολιτική αξιοποίησης ανενεργών δημόσιων ακινήτων που μέχρι σήμερα παρέμεναν εγκαταλελειμμένα ή αναξιοποίητα.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η ενεργοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο παρέμβασης στην αγορά ακινήτων, ειδικά σε μία περίοδο κατά την οποία οι τιμές αγοράς και ενοικίασης συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα έρχεται να «κουμπώσει» με το σχέδιο αξιοποίησης παλαιών στρατοπέδων για τη δημιουργία περίπου 2.300 κοινωνικών κατοικιών, διαμορφώνοντας έναν νέο μηχανισμό στεγαστικής πολιτικής με πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η ταχύτητα υλοποίησης. Η αγορά ακινήτων παρακολουθεί στενά τις επόμενες κινήσεις του Δημοσίου, καθώς η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από το ενδιαφέρον των επενδυτών, τους όρους των διαγωνισμών, τις αποδόσεις των έργων αλλά και το πόσο γρήγορα οι κατοικίες θα φτάσουν πραγματικά στους δικαιούχους.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η κοινωνική κατοικία επιστρέφει δυναμικά στη δημόσια συζήτηση. Και αυτή τη φορά, η κυβέρνηση επιχειρεί να τη συνδέσει όχι μόνο με κοινωνική πολιτική, αλλά και με την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, την ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων και τη δημιουργία νέου στεγαστικού αποθέματος.
Διαβάστε επίσης: Στεγαστική κρίση: Δημοπράτηση 20 ακινήτων του Δημοσίου για κοινωνικές κατοικίες
Μ.Η.Τ. 242183