Ποιες είναι οι υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων το 2025, οι προθεσμίες δηλώσεων, τα πρόστιμα και οι κυρώσεις για ακαθάριστους χώρους

Ο καθαρισμός και η συντήρηση οικοπέδων αποτελούν μια κρίσιμη υποχρέωση για τους πολίτες, που δεν περιορίζεται μόνο στη διατήρηση της εικόνας της ιδιοκτησίας, αλλά αφορά πρωτίστως την πρόληψη πυρκαγιών. Η αντιπυρική περίοδος (1η Μαΐου – 31 Οκτωβρίου) επιβάλλει αυξημένη επαγρύπνηση και η νομοθεσία προβλέπει αυστηρές συνέπειες για τους αμελείς.

Η υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού πρέπει να υποβάλλεται στην ψηφιακή πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» έως τις 30 Απριλίου κάθε έτους. Για το 2025 δόθηκε παράταση 45 ημερών, με καταληκτική ημερομηνία την 15η Ιουνίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, φέτος υποβλήθηκαν 701.823 δηλώσεις, αριθμός μικρότερος σε σχέση με τις πάνω από 833.000 του 2024. Μετά την προθεσμία η πλατφόρμα έκλεισε και οι δήμοι έχουν ήδη ξεκινήσει δειγματοληπτικούς ελέγχους, με υποχρέωση να εξετάσουν τουλάχιστον το 5% των υποβληθεισών δηλώσεων.

Ποιοι έχουν υποχρέωση καθαρισμού

Η υποχρέωση αφορά τους ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται:

• εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου,

• εντός ορίων οικισμών χωρίς ρυμοτομικό σχέδιο,

• σε ακτίνα 100 μέτρων από τις παραπάνω περιοχές,

• καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, εφόσον δεν εμπίπτουν σε δασική νομοθεσία.

Εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι κήποι και οι φυτεμένες επιφάνειες πολυκατοικιών, ενώ όσοι δεν έχουν νομική σχέση με οικόπεδα στις ζώνες αυτές δεν υποχρεούνται ούτε σε αρνητική δήλωση.

Ο καθαρισμός περιλαμβάνει την απομάκρυνση ξερών ή σπασμένων δέντρων, της καύσιμης ύλης από το έδαφος, την αραίωση της θαμνώδους βλάστησης, την απομάκρυνση εύφλεκτων ή εκρηκτικών αντικειμένων και τη συλλογή όλων των υπολειμμάτων. Παράλληλα, ισχύουν οι διατάξεις του ν. 4819/2021 και της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/199776/2429/2021, που καθορίζουν τη διαχείριση των αποβλήτων κηπουρικών εργασιών και την καθαριότητα πεζοδρομίων.

Πρόστιμα και κυρώσεις

Οι κυρώσεις είναι αυστηρές και πολλαπλές. Η μη υποβολή δήλωσης συνεπάγεται πρόστιμο 1.000 ευρώ, ενώ για μη καθαρισμένα οικόπεδα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 0,50 ευρώ ανά τ.μ., με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών και χρηματική ποινή που κυμαίνεται από 180 έως 360 ημερήσιες μονάδες, με καθεμία να υπολογίζεται μεταξύ 70 και 150 ευρώ.

Αν από την αμέλεια προκληθεί πυρκαγιά, τα πρόστιμα μπορούν να φθάσουν έως και τις 50.000 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις παρατεταμένης αδιαφορίας οι δήμοι έχουν το δικαίωμα να καθαρίσουν αυτεπαγγέλτως τα οικόπεδα και να χρεώσουν το κόστος στους ιδιοκτήτες.

Ο καθαρισμός των οικοπέδων δεν αποτελεί μια τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά πράξη κοινωνικής ευθύνης. Η μη συμμόρφωση δεν επιβαρύνει μόνο τον ιδιοκτήτη με πρόστιμα, αλλά εκθέτει σε κίνδυνο ολόκληρες γειτονιές. Σε μια χώρα που πλήττεται κάθε καλοκαίρι από πυρκαγιές, η τήρηση των κανόνων για τα ακαθάριστα οικόπεδα είναι η πρώτη και πιο αποτελεσματική γραμμή άμυνας απέναντι στην καταστροφή.

Διαβάστε επίσης: Καθαρισμός οικοπέδων 2025: Πρόστιμα έως 1.000 ευρώ για όσους δεν δηλώσουν