Από το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ στη σύγκρουση με το κράτος των στρεβλώσεων: Μέτωπο με τις παθογένειες του συστήματος – Τι προανήγγειλε ο Πρωθυπουργός
Με μια από τις πιο πολιτικά φορτισμένες εβδομαδιαίες παρεμβάσεις του τελευταίου διαστήματος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να τοποθετήσει την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ όχι μόνο ως μια δυσάρεστη διοικητική εμπλοκή, αλλά ως κομβικό σημείο για τον συνολικό επανακαθορισμό της σχέσης της Πολιτείας με τις χρόνιες στρεβλώσεις του κρατικού μηχανισμού. Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης το εύκολο θα ήταν να προβληθούν μόνο οι επιτυχίες, επέμεινε όμως ότι η πραγματική ευθύνη κρίνεται στις στιγμές όπου η κυβέρνηση έρχεται αντιμέτωπη τόσο με διαχρονικές και διακομματικές παθογένειες όσο και με τις δικές της αστοχίες. Μέσα σε αυτή τη φράση κρύβεται και η ουσία της νέας γραμμής του Μεγάρου Μαξίμου: αναγνώριση πολιτικού βάρους, αλλά ταυτόχρονα προσπάθεια να μετατραπεί η κρίση σε αφετηρία ανασύνταξης και σε επιχείρημα υπέρ ενός πιο επιθετικού κύματος μεταρρυθμίσεων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να δώσει και μια καθαρή διοικητική διάσταση στη συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι τα όσα απασχολούν σήμερα την επικαιρότητα έχουν ήδη, σε έναν βαθμό, ξεπεραστεί μετά την απορρόφηση του «άρρωστου», όπως τον χαρακτήρισε, οργανισμού από την ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με τη δική του περιγραφή, το νέο μοντέλο στηρίζεται πλέον στην ψηφιακή επεξεργασία των αποζημιώσεων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, σε δορυφορικούς ελέγχους για τις καλλιέργειες και σε σύγχρονα τεχνολογικά μέσα για την αποτύπωση του ζωικού κεφαλαίου. Με αυτόν τον τρόπο, ο πρωθυπουργός προσπάθησε να αντιπαραβάλει το παλιό σύστημα των πιέσεων, των εξαρτήσεων και της αδιαφάνειας με ένα νέο πλαίσιο όπου ο έλεγχος μεταφέρεται στην τεχνολογία και άρα, κατά το κυβερνητικό αφήγημα, περιορίζεται δραστικά ο χώρος για πελατειακές ή αδιαφανείς πρακτικές. Το πιο κρίσιμο όμως στοιχείο της τοποθέτησής του ήταν αλλού: στα «διδάγματα» αυτής της αρνητικής εμπειρίας, τα οποία –όπως είπε– αποτελούν νέα αφετηρία για μια δυναμικότερη αντιπαράθεση της Πολιτείας με το «Βαθύ Κράτος», προαναγγέλλοντας μάλιστα πιο αναλυτική τοποθέτηση αμέσως μετά.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική αξία, γιατί δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να αφήσει την υπόθεση να εγκλωβιστεί αποκλειστικά στη φθορά ενός σκανδάλου. Επιχειρεί να την εντάξει σε ένα ευρύτερο αφήγημα «κάθαρσης», θεσμικής σύγκρουσης και εκσυγχρονισμού του κράτους. Πρόκειται για μια στρατηγική μετατόπιση με διπλό στόχο: αφενός να απορροφηθεί μέρος του πολιτικού κόστους μέσω της παραδοχής προβλημάτων, αφετέρου να μετατραπεί η κρίση σε νομιμοποιητική βάση για ακόμη πιο κεντρικές και αυστηρές παρεμβάσεις σε φορείς όπου η κυβέρνηση θεωρεί ότι επιβιώνουν θύλακες αδιαφάνειας. Με άλλα λόγια, ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν παρουσιάζεται απλώς ως αποτυχία ενός οργανισμού. Παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι η μάχη με το λεγόμενο «Βαθύ Κράτος» όχι μόνο δεν έχει τελειώσει, αλλά εισέρχεται τώρα σε πιο επιθετική φάση.
Ακρίβεια, εισόδημα και καθημερινότητα: η προσπάθεια μετατόπισης της ατζέντας
Αμέσως μετά το πολιτικά εκρηκτικό κεφάλαιο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να μεταφέρει το κέντρο βάρους στην καθημερινότητα και ειδικά στην πίεση που βιώνουν τα νοικοκυριά από την ακρίβεια, ιδίως ενόψει Πάσχα. Αναγνώρισε ότι η διεθνής κρίση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει ακόμα περισσότερο το κόστος ζωής και έδωσε έμφαση στα μέτρα για τα καύσιμα, σημειώνοντας ότι το diesel επιδοτείται ήδη με 20 λεπτά το λίτρο, ενώ από τη Δευτέρα 6 Απριλίου ανοίγει και η πλατφόρμα του fuel pass για τη βενζίνη, με στόχο –όπως είπε– τα ποσά να πιστώνονται μέσα σε 48 ώρες από την αίτηση. Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι εντείνονται οι έλεγχοι για την αισχροκέρδεια στα καύσιμα και στα σούπερ μάρκετ, με την αρμόδια ανεξάρτητη αρχή να ελέγχει ήδη πάνω από 100 μεγάλες επιχειρήσεις τροφίμων ως προς τα περιθώρια κέρδους.
Η σύνδεση αυτών των αναφορών δεν είναι τυχαία. Το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει ότι η φθορά από μια υπόθεση όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν απορροφάται μόνο με θεσμικές εξηγήσεις ή με υποσχέσεις για περισσότερο έλεγχο. Χρειάζεται ταυτόχρονα να υπενθυμίζει ότι διατηρεί ενεργή ατζέντα παρεμβάσεων για το εισόδημα, την αγορά και το κόστος ζωής. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσεται και η επισήμανση του νέου κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ από την 1η Απριλίου, με αύξηση 4,55% και με ωφελούμενους περίπου 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός. Παράλληλα, στάθηκε στην επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε οκτώ ακόμη κλάδους, με πιλοτική εφαρμογή τριών μηνών και προοπτική καθολικότερης εφαρμογής, παρουσιάζοντας το μέτρο ως εργαλείο κατά της αδήλωτης εργασίας και υπέρ της καταγραφής των πραγματικών υπερωριών.
Στην ίδια λογική εντάσσονται και οι αναφορές του σε μια σειρά από παρεμβάσεις που αφορούν τη λειτουργία του κράτους και την καθημερινή επαφή του πολίτη με τη διοίκηση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για 44 παρεμβάσεις που, όπως είπε, στοχεύουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων της δημόσιας διοίκησης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διακοπή πολυετών διενέξεων του Δημοσίου με πολίτες για ακίνητα, στη μη άσκηση ένδικων μέσων σε υποθέσεις με βαρύ κοινωνικό αποτύπωμα όπως η Μάνδρα, το Μάτι και τα Τέμπη, στην απλοποίηση μεταβιβάσεων ακινήτων και στη δημιουργία ψηφιακού εργαλείου παρακολούθησης της πορείας κάθε υπόθεσης. Πρόκειται για ένα πακέτο που επιχειρεί να στηρίξει το κυβερνητικό αφήγημα περί «κράτους που λογοδοτεί», την ώρα ακριβώς που η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ απειλεί να το τραυματίσει.
Από την πολιτική άμυνα στην επόμενη φάση: υγεία, συγκοινωνίες, ψηφιακά εργαλεία και το νέο κυβερνητικό στίγμα
Η εβδομαδιαία ανασκόπηση του πρωθυπουργού είχε και ένα δεύτερο, πιο στρατηγικό επίπεδο. Δεν περιορίστηκε σε άμεσες απαντήσεις προς την επικαιρότητα, αλλά λειτούργησε και ως προαναγγελία της επόμενης κυβερνητικής φάσης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να παραθέσει ένα μωσαϊκό από παρεμβάσεις που εκτείνονται από την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών έως το Youth Pass για τους νέους 18 και 19 ετών, από την ενίσχυση του θεσμού του Προσωπικού Παιδιάτρου έως την ανακαίνιση των ΤΕΠ στο Κωνσταντοπούλειο «Αγία Όλγα», από τον καθαρισμό και την αναβάθμιση της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ έως την πιλοτική λειτουργία καμερών τεχνητής νοημοσύνης για παραβάσεις του ΚΟΚ και από την εκτόξευση πέντε ακόμη ελληνικών μικροδορυφόρων έως την επιβράβευση αθλητών και προπονητών για τις επιτυχίες του 2024. Όλα αυτά δεν μπήκαν τυχαία στην ίδια ανάρτηση. Αποτελούν κομμάτια μιας ενιαίας προσπάθειας να προβληθεί η εικόνα μιας κυβέρνησης που, παρά τις κρίσεις, συνεχίζει να κινείται ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η προσπάθεια να δοθεί έμφαση σε απτά, μετρήσιμα έργα. Ο πρωθυπουργός μίλησε για την ανακατασκευή 14 συρμών της Γραμμής 1 με στόχο τη μείωση της χρονοαπόστασης στα 5,2 λεπτά, για την αύξηση της επιβατικής κίνησης στον Ηλεκτρικό, για 1.213 παραβάσεις που κατέγραψαν σε λίγες ημέρες οκτώ πιλοτικές κάμερες τεχνητής νοημοσύνης στην Αττική και για ηλεκτρονική αποστολή 130 διοικητικών προστίμων μέσω gov.gr και Gov.gr Wallet. Με αυτή τη γλώσσα των αριθμών, το κυβερνητικό επιτελείο επιχειρεί να αποδείξει ότι η μεταρρυθμιστική γραμμή δεν παραμένει θεωρητική, αλλά αποδίδεται σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, είτε πρόκειται για μεταφορές, είτε για οδική ασφάλεια, είτε για δημόσια υγεία, είτε για ψηφιακές υπηρεσίες.
Συνοπτικά, ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ δημιούργησε σοβαρό πρόβλημα, αλλά ταυτόχρονα, επιχειρεί να κρατήσει ενεργό το νήμα της καθημερινότητας, επιμένοντας σε μέτρα για τα καύσιμα, τους μισθούς, την εργασία, την υγεία, τις συγκοινωνίες και το ψηφιακό κράτος. Γιατί το πραγματικό στοίχημα πλέον δεν είναι απλώς να ξεπεραστεί η ζημιά του ΟΠΕΚΕΠΕ. Είναι να αποδειχθεί ότι η κρίση αυτή όντως γίνεται αφετηρία για μια νέα, πιο σκληρή και πιο αποτελεσματική φάση διακυβέρνησης.
Διαβάστε επίσης; Ο Μητσοτάκης θα αποφασίσει για τις έδρες βουλευτών στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ
Μ.Η.Τ. 242183