Η τραγική ιστορία της Μόνα που χάθηκε στο αεροδρόμιο της Βαρκελώνης και το δεδικασμένο που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τα ζώα στα αεροπλάνα

Μια υπόθεση που συγκλόνισε τους φιλόζωους και έθεσε νομικά διλήμματα κατέληξε σε απόφαση-σταθμό του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (ΔΕΕ). Τα κατοικίδια που ταξιδεύουν με αεροπλάνο θεωρούνται «αποσκευές», σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μόντρεαλ, που ρυθμίζει την ευθύνη των αεροπορικών εταιρειών για απώλειες και ζημιές.

Η ετυμηγορία περιορίζει δραστικά τα ποσά αποζημίωσης σε περίπτωση απώλειας ζώου, εξομοιώνοντάς τα με εκείνα που ισχύουν για βαλίτσες ή φορτία.

Η υπόθεση της Μόνα που άλλαξε τη νομολογία

Η απόφαση εκδόθηκε ύστερα από την αγωγή μιας επιβάτιδας της Iberia, της Φελισίσιμα, της οποίας η σκυλίτσα Μόνα χάθηκε στο αεροδρόμιο του Μπουένος Άιρες κατά τη μεταφορά προς το αεροσκάφος. Παρά τις έρευνες και εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ζώο δεν βρέθηκε ποτέ.

Η ιδιοκτήτρια διεκδίκησε 5.000 ευρώ για ηθική βλάβη, όμως το Δικαστήριο έκρινε ότι, επειδή δεν είχε γίνει ειδική δήλωση για το περιεχόμενο του κλουβιού κατά το check-in, η αποζημίωση περιορίζεται στο ανώτατο όριο για αποσκευές στα 1.578,82 ευρώ.

Το σκεπτικό και οι συνέπειες της απόφασης

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι η Σύμβαση του Μόντρεαλ διαχωρίζει μόνο «επιβάτες», «αποσκευές» και «φορτία». Εφόσον ένα ζώο δεν είναι επιβάτης, εντάσσεται στην κατηγορία αποσκευών, εκτός εάν ο ιδιοκτήτης έχει υποβάλει πρόσθετη δήλωση αξίας.

Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι η προστασία των ζώων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ΕΕ, ωστόσο τόνισε πως αυτό δεν αναιρεί τη νομική ταξινόμηση τους ως αποσκευών για σκοπούς αποζημίωσης.

Η απόφαση δημιουργεί δεδικασμένο σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Στο εξής, οι επιβάτες που ταξιδεύουν με κατοικίδια χωρίς να δηλώνουν ρητά το περιεχόμενο του κλουβιού δεν θα δικαιούνται αυξημένη αποζημίωση σε περίπτωση απώλειας ή θανάτου του ζώου.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ταξιδιώτες πρέπει πλέον να ζητούν πρόσθετη ασφάλιση ή να υποβάλλουν δήλωση αξίας πριν από την πτήση, ειδικά όταν τα κατοικίδια μεταφέρονται στον χώρο των αποσκευών.

Φιλοζωικές αντιδράσεις και νέα συζήτηση στην ΕΕ

Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις φιλοζωικών οργανώσεων, που τη θεωρούν «πισωγύρισμα» σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναγνωρίζει νομικά ότι «τα ζώα δεν είναι πράγματα». Η Iberia, πάντως, δήλωσε ότι «συμμορφώθηκε πλήρως με τους διεθνείς κανόνες» και εξέφρασε λύπη για την απώλεια του ζώου.

Η ιδιοκτήτρια της Μόνα, σε ανάρτησή της, έγραψε:

«Δεν μπορώ να δεχθώ ότι ένα μέλος της οικογένειάς μου θεωρείται βαλίτσα».

Μετά τη δημοσιότητα της υπόθεσης, αρκετές ευρωπαϊκές οργανώσεις ζήτησαν νέα οδηγία για τη μεταφορά ζώων, με σαφείς κανόνες ασφάλισης και παρακολούθησης κατά τη διάρκεια των πτήσεων.