Από 12 Οκτωβρίου ενεργοποιείται το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου της ΕΕ. Βιομετρικοί έλεγχοι, κατάργηση σφραγίδων και πιο «έξυπνα» σύνορα

Από την Κυριακή 12 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε νέα εποχή συνοριακών ελέγχων με την ενεργοποίηση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES). Το νέο ψηφιακό πλαίσιο αντικαθιστά τις παραδοσιακές σφραγίδες στα διαβατήρια με βιομετρική ταυτοποίηση (δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία προσώπου), στοχεύοντας σε ασφαλέστερη και ταχύτερη διαχείριση των συνόρων της Ευρώπης.

Το μέτρο, που καθυστέρησε αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, αφορά όλους τους μη πολίτες της ΕΕ που ταξιδεύουν για βραχυχρόνια παραμονή (έως 90 ημέρες). Το EES θα εγκατασταθεί σε αεροδρόμια, λιμάνια και σιδηροδρομικούς σταθμούς, ενώ θα ισχύει και για τη Σένγκεν-ζώνη (Νορβηγία, Ελβετία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν), εξαιρουμένων της Κύπρου και της Ιρλανδίας.

Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα – Τι αλλάζει για τους ταξιδιώτες

Με την πρώτη είσοδο στην ΕΕ, κάθε ταξιδιώτης θα υποβάλλει:

• Αριθμό διαβατηρίου,
• Δακτυλικά αποτυπώματα,
• Φωτογραφία προσώπου.

Οι πληροφορίες θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια, με στόχο να εντοπίζονται αυτόματα όσοι υπερβαίνουν τη διάρκεια παραμονής ή έχουν απαγόρευση εισόδου.

Στις επόμενες διελεύσεις, ο έλεγχος θα γίνεται μόνο με τα βιομετρικά στοιχεία, μειώνοντας τον χρόνο αναμονής. Το EES θα εφαρμοστεί σταδιακά έως τις 10 Απριλίου 2026, ώστε οι συνοριακές αρχές και οι επιβάτες να προσαρμοστούν ομαλά.

Η Γαλλία και η Γερμανία θα ξεκινήσουν με πιλοτικούς ελέγχους για να αποφύγουν τις ουρές, ενώ μικρότερες χώρες, όπως η Εσθονία και το Λουξεμβούργο, θα το εφαρμόσουν εξ αρχής πλήρως.

«Προσαρμογή χωρίς χάος» λέει η ΕΕ

Αν και οι αρχές διαβεβαιώνουν ότι η έναρξη έγινε σε περίοδο χαμηλής τουριστικής κίνησης, υπάρχουν φόβοι για καθυστερήσεις σε αεροδρόμια και σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Η ευρωβουλευτής Ασίτα Κάνκο, εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το EES, παραδέχεται ότι «όπως σε κάθε νέο πληροφοριακό σύστημα, μπορεί να υπάρξουν αρχικά τεχνικά ζητήματα», αλλά υπογραμμίζει ότι «η σταδιακή εφαρμογή έχει σχεδιαστεί ώστε να αποφευχθεί το χάος».

Σε περίπτωση υπερβολικών καθυστερήσεων, οι τοπικές αρχές θα μπορούν προσωρινά να αναστέλλουν τη λειτουργία του συστήματος.

Το γαλλικό Υπουργείο Εσωτερικών δηλώνει ότι αναμένει «ομαλή έναρξη χωρίς συνωστισμό», αν και χαρακτηρίζει την πλήρη εφαρμογή του συστήματος «μείζονα πρόκληση» για τη χώρα που υποδέχθηκε 100 εκατομμύρια ξένους επισκέπτες το 2024.

Μια Ευρώπη πιο ασφαλής και «έξυπνη» στα σύνορα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το EES θα συμβάλει στη μείωση της παράτυπης μετανάστευσης και στην ενίσχυση της ασφάλειας εντός της Σένγκεν, εξασφαλίζοντας ότι όσοι εισέρχονται διαθέτουν έγκυρα ταξιδιωτικά έγγραφα.

Παράλληλα, θα διευκολύνει τους τακτικούς ταξιδιώτες και θα αποτελέσει προπαρασκευαστικό βήμα για την επόμενη καινοτομία. Το ETIAS (European Travel Information and Authorisation System), το οποίο θα απαιτεί ηλεκτρονική έγκριση ταξιδιού για πολίτες τρίτων χωρών πριν την είσοδο στην ΕΕ (αναμένεται εντός 2026).

Η τεχνολογική στροφή στα σύνορα της Ευρώπης, με χρήση βιομετρικών σαρωτών και ψηφιακών μητρώων, φέρνει τη Γηραιά Ήπειρο πιο κοντά στο μοντέλο «Smart Borders», όπου η ασφάλεια, η ταχύτητα και η διαφάνεια συμβαδίζουν.