Μεγάλα έργα υποδομών: Πού κατευθύνονται 10 δισ. ευρώ για μεταφορές, ενέργεια και τηλεπικοινωνίες. Ο πλήρης χάρτης ανά δίκτυο

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τα κρίσιμα δίκτυα της χώρας, μεταφορικά, ενεργειακά και ψηφιακά. Με έργα που ξεπερνούν τα 10 δισ. ευρώ, ο μηχανισμός υλοποίησης κινείται σε τέσσερα μέτωπα: δρόμους, σιδηροδρομικές γραμμές, δίκτυα ενέργειας και υποδομές οπτικών ινών.

Ο σχεδιασμός για τα μεγάλα δίκτυα της χώρας (οδικά, σιδηροδρομικά, ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά) είχε βρεθεί στο επίκεντρο της τελευταίας συνεδρίασης (19/5) του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, υπό την προεδρία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη.

Σύμφωνα με πηγές από την Αντιπροεδρία της Κυβέρνησης, σε φάση υλοποίησης βρίσκονται 15 μεγάλα οδικά έργα, συνολικού κόστους άνω των 4 δισ. ευρώ. Ανάμεσά τους:

• Ολοκλήρωση της Πατρών-Πύργου, με τα πρώτα 65 από τα 75 χλμ. να παραδίδονται μέσα στο 2025.

• Το βόρειο τμήμα του Ε65, από Καλαμπάκα έως την Εγνατία Οδό, με στόχο ολοκλήρωσης το 2026.

• Το flyover της Θεσσαλονίκης, έργο ΣΔΙΤ που θα παραδοθεί το 2027, με τα 8 από τα 12 χλμ. να είναι υπερυψωμένα.

• Τμήματα του ΒΟΑΚ (Χανιά – Ηράκλειο, Χερσόνησος – Νεάπολη, Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος), με χρονοδιαγράμματα έως το 2030.

• Ειδικά έργα αποκατάστασης μετά από θεομηνίες σε Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα (919 εκατ. ευρώ, ορίζοντας 2029).

Παράλληλα, προχωρούν νέα περιφερειακά έργα: Ιωάννινα – Κακαβιά, Μπράλος – Άμφισσα, Χαλκίδα – Ψαχνά, Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Μεθώνη, Βόνιτσα – Λευκάδα, Γιάλοβα, αλλά και μικρότερα κομβικά σημεία όπως η Δράμα – Καβάλα και η Περιφερειακή Αλεξανδρούπολης.

Σιδηρόδρομος: Κενά, επιταχύνσεις και διασυνδέσεις λιμανιών

Η σιδηροδρομική εικόνα παραμένει άνιση. Οκτώ βασικά έργα εξελίσσονται, άλλα σε φάση μελέτης και άλλα σε δημοπράτηση:

• Το τμήμα Ροδοδάφνη – Ρίο (129 εκατ. ευρώ) με στόχο σύνδεση με Πατρών.

• Αναβάθμιση Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (167 εκατ.) και Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο (720 εκατ.) σε φάση διαγωνισμού.

• Νέα σύνδεση Θριάσιο – Σφίγγα, που επιχειρεί να παρακάμψει το σημερινό συμφόρηση της Οινόης.

• Ηλεκτροκίνηση και τηλεδιοίκηση Λάρισα – Βόλος, με καθυστέρηση λόγω καταστροφών.

• Νέα γραμμή Νέα Καρβάλη – Τοξότες και σύνδεση του 6ου προβλήτα Θεσσαλονίκης με το εθνικό δίκτυο.

Παρά την πρόοδο, η αναμονή για σύγχρονο, αξιόπιστο και εμπορευματικά βιώσιμο δίκτυο παραμένει.

Ενέργεια: Από τον TAP στην Κρήτη και από το FSRU στον ρόλο κόμβου

Από το 2019, οι ενεργειακές επενδύσεις έχουν υπερτετραπλασιαστεί — από 431 εκατ. ευρώ τότε, στα 1,7 δισ. ευρώ το 2024. Οι μεγάλοι σταθμοί:

• TAP και IGB έχουν ολοκληρωθεί.

• Το FSRU στην Αλεξανδρούπολη αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη στα Βαλκάνια.

• Έρχονται οι επεκτάσεις προς Βόρεια Μακεδονία και οι εσωτερικές επεκτάσεις του ΔΕΣΦΑ.

Το πιο εντυπωσιακό σκέλος είναι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών:

• Οι Κυκλάδες (Α-Δ), η Σκιάθος, η Κρήτη με Πελοπόννησο και Αττική (έως το 2025).

• Τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο μέχρι το 2029, με συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ.

Ο στόχος: νησιά πλήρως συνδεδεμένα, με φθηνότερη και πιο καθαρή ενέργεια. Παράλληλα, η Ελλάδα «χτίζει» διεθνείς διασυνδέσεις που την τοποθετούν ως ενεργειακό κόμβο για Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειο.

Τηλεπικοινωνίες: Από το χαλκό στο FTTH με στόχο το 2030

Το 2019, η χώρα είχε μηδενική πληθυσμιακή κάλυψη με οπτική ίνα. Το 2025, ξεπερνά το 50%, με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη FTTH στην ΕΕ.

Η υποδομή παραμένει άνιση: οι περισσότερες περιοχές έχουν FTTC (ίνες έως την καμπίνα), ενώ πλήρη κάλυψη με FTTH έχουν κυρίως τα μεγάλα αστικά κέντρα. Στην περιφέρεια, το χαλκός επιμένει.

Το έργο Ultra Fast Broadband (743 εκατ. ευρώ, ΣΔΙΤ) είναι σε πρώιμο στάδιο. Το νέο Εθνικό Ευρυζωνικό Σχέδιο 2026-2030 στοχεύει σε 1 Gbps ταχύτητες παντού, καθολική 5G κάλυψη και γεωγραφική προσβασιμότητα μέσω FWA, δορυφορικών λύσεων και νέων υποθαλάσσιων καλωδίων.

Οι επενδύσεις σε δίκτυα δεν είναι μόνο τεχνικά έργα. Είναι η βάση για περιφερειακή συνοχή, ανταγωνιστικότητα και ενεργειακή/ψηφιακή ασφάλεια.

Η πρόκληση δεν είναι πια αν θα γίνουν. Είναι πώς θα ολοκληρωθούν στην ώρα τους, χωρίς υπερβάσεις, με πραγματική απόδοση για τον πολίτη και όχι απλώς μετρήσιμα χιλιόμετρα στο GIS.