Σε πλήρη εξέλιξη τα σιδηροδρομικά έργα στη Θεσσαλία μετά τον Daniel, με προϋπολογισμό 450 εκατ.€ και στόχο ολοκλήρωσης τον Αύγουστο 2026
Σε πλήρη ανάπτυξη βρίσκονται τα εργοτάξια στη Θεσσαλία, σε μια επιχείρηση αποκατάστασης και ταυτόχρονης αναβάθμισης που δεν αφορά μόνο τις πληγές που άφησε πίσω της η κακοκαιρία Daniel, αλλά και την ίδια την «καρδιά» του ελληνικού σιδηροδρόμου. Τα σιδηροδρομικά έργα που εκτελούνται στον κεντρικό άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη, τον σημαντικότερο συγκοινωνιακό διάδρομο της χώρας, μπαίνουν σε φάση εκτεταμένων τεχνικών παρεμβάσεων με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Αύγουστο του 2026 και στόχο ένα δίκτυο πλήρως ψηφιακά ελεγχόμενο, με 100% τηλεδιοίκηση, 100% σηματοδότηση και 100% ETCS, δηλαδή το σύστημα αυτόματης προστασίας και πέδησης των συρμών.
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες σιδηροδρομικές παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών. Και αυτό γιατί ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση κατεστραμμένων τμημάτων, αλλά επιχειρεί να συνδυάσει την ανθεκτικότητα της υποδομής με τη σύγχρονη τεχνολογία ασφάλειας. Το στοίχημα είναι διπλό: να αποδοθεί γρήγορα η πλήρης λειτουργία της γραμμής και να ανακτηθεί η αξιοπιστία των σιδηροδρομικών μεταφορών σε έναν άξονα που επηρεάζει συνολικά την οικονομία, την εφοδιαστική αλυσίδα και την επιβατική μετακίνηση.
Χρονοδιάγραμμα «κλειδωμένο» ως τον Αύγουστο του 2026
Οι συμβάσεις των έργων υπεγράφησαν τον Απρίλιο του 2025 και η διάρκεια υλοποίησης έχει οριστεί σε 15 μήνες, με καταληκτικό ορόσημο τον Αύγουστο του 2026. Στελέχη του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών επιμένουν πως ο στόχος παραμένει σταθερός, παρά τις δυσκολίες που έχουν προκύψει στο πεδίο.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και τα «απρόβλεπτα» μιας μεγάλης εργολαβίας. Αναφέρονται, ενδεικτικά, οι επιπτώσεις από την κακοκαιρία Byron τον περασμένο Δεκέμβριο, αλλά και οι κατά τόπους αγροτικές κινητοποιήσεις που επηρέασαν την πρόσβαση σε εργοτάξια. Ωστόσο, σύμφωνα με την εικόνα που δίνεται, τα μέτωπα παραμένουν ενεργά και η πρόοδος εξελίσσεται βάσει προγραμματισμού, χωρίς αποκλίσεις και χωρίς να έχει δοθεί έως σήμερα παράταση.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων στη Θεσσαλία φτάνει περίπου τα 450 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας και τη βαρύτητα που δίνεται στην ανασυγκρότηση ενός τμήματος του δικτύου το οποίο, μετά τις καταστροφές, θεωρήθηκε κρίσιμο να θωρακιστεί τεχνικά και να αναβαθμιστεί τεχνολογικά.
Σύγχρονα συστήματα σε παράλληλη εξέλιξη
Οι εργασίες εξελίσσονται ταυτόχρονα σε υποδομή, συστήματα και τεχνικά έργα, σε κομβικά τμήματα του δικτύου. Στο βασικό μέτωπο, στο τμήμα Δομοκός–Κραννώνας (Λάρισα), γίνεται πλήρης αποκατάσταση της υποδομής και της επιδομής, με παρεμβάσεις που συνδέονται τόσο με την αποκατάσταση των ζημιών όσο και με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας έναντι μελλοντικών ακραίων καιρικών φαινομένων.
Παράλληλα, στο τμήμα από Παλαιοφάρσαλο έως Κραννώνα προχωρά η εγκατάσταση ή επαναλειτουργία συστημάτων σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης, ETCS και ηλεκτροκίνησης, δηλαδή του «ψηφιακού νευρικού συστήματος» που επιτρέπει σε έναν σύγχρονο σιδηρόδρομο να λειτουργεί με ασφάλεια, μεγαλύτερη χωρητικότητα και έλεγχο σε πραγματικό χρόνο.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται και εκτεταμένες παρεμβάσεις στους κάθετους άξονες της Θεσσαλίας, με σημαντικότερες τις γραμμές Λάρισα–Βόλος και Παλαιοφάρσαλος–Καλαμπάκα. Οι παρεμβάσεις εκεί έχουν έντονο τεχνικό χαρακτήρα, με έμφαση στη σταθεροποίηση ευάλωτων τμημάτων, σε υδραυλικές θωρακίσεις, ανακατασκευές υποδομών και αποκαταστάσεις γεφυρών, ώστε οι συνδέσεις να επανέλθουν σε ασφαλή και απρόσκοπτη λειτουργία.
Κυρανάκης: «Η Πολιτεία οφείλει να παραδώσει έργο ουσίας»
Τη σημασία του έργου ως προς το πολιτικό και επιχειρησιακό του αποτύπωμα υπογραμμίζει και ο αναπληρωτής υπουργός αρμόδιος για τις μεταφορές Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο οποίος επισημαίνει ότι τα εργοτάξια στη Θεσσαλία βρίσκονται «σε πλήρη ανάπτυξη», με καθημερινή παρουσία συνεργείων.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ο στόχος που τίθεται είναι η γραμμή να επανέλθει πλήρως σε λειτουργία εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, με καθολική ενεργοποίηση σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και ETCS. Όπως τονίζει, η πρόοδος των έργων παρακολουθείται συστηματικά σε εβδομαδιαία βάση και μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί καμία παράταση, με τις όποιες καθυστερήσεις λόγω καιρικών συνθηκών να καλύπτονται επιχειρησιακά με εντατικοποίηση εργασιών.
Παράλληλα, ο ίδιος αποδίδει τα εύσημα στα συνεργεία που «δίνουν καθημερινά μάχη στο πεδίο», υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτεία οφείλει να παραδώσει έργο ουσίας με σχέδιο, διαφάνεια και τήρηση δεσμεύσεων.
Η προσωρινή παρακαμπτήρια γραμμή που «έλυσε τα χέρια» στα συνεργεία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιλογή που έγινε για να μην «παγώσει» η κυκλοφορία στον βασικό άξονα κατά τη διάρκεια των εργασιών. Τον περασμένο Σεπτέμβριο υπεγράφη συμπληρωματική σύμβαση, με βασικό στόχο να μπορούν να εκτελούνται εργασίες ταυτόχρονα και στις δύο γραμμές της διπλής σιδηροδρομικής αρτηρίας, χωρίς διακοπή της κυκλοφορίας και με πλήρη τήρηση των όρων ασφάλειας για το τεχνικό προσωπικό.
Η λύση ήταν η κατασκευή προσωρινής παρακαμπτήριας γραμμής μήκους περίπου 2,5 χιλιομέτρων, ώστε να απελευθερωθεί χώρος εργασίας και να επιταχυνθούν τα κρίσιμα τεχνικά μέτωπα στην άνοδο και την κάθοδο. Η κίνηση αυτή θεωρείται καθοριστική για να «κρατηθεί» το αυστηρό χρονοδιάγραμμα, σε ένα έργο όπου οι καθυστερήσεις μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις.
Ψηφιακά ελεγχόμενος σιδηρόδρομος και ταξίδι κοντά στις 3,5 ώρες
Το κεντρικό αποτέλεσμα που προβάλλεται ως στρατηγικός στόχος είναι σαφές: με την ολοκλήρωση των συμβάσεων και των συμπληρωματικών έργων, ο ελληνικός σιδηρόδρομος στον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη θα μπει σε νέα επιχειρησιακή εποχή, με πλήρη τηλεδιοίκηση, σύγχρονη σηματοδότηση και ETCS στο 100%.
Η τεχνολογική αυτή αναβάθμιση αναμένεται να αυξήσει το επίπεδο ασφάλειας, να ενισχύσει τη χωρητικότητα της γραμμής και να επιτρέψει πιο σταθερά δρομολόγια, με ορατή προοπτική μείωσης του χρόνου ταξιδιού σχεδόν στις 3,5 ώρες, εφόσον ολοκληρωθούν και οι υπόλοιπες κρίσιμες παρεμβάσεις στο δίκτυο.
Στελέχη του υπουργείου Μεταφορών τονίζουν ότι οι παρεμβάσεις στη Θεσσαλία δεν είναι αποσπασματικές, αλλά εντάσσονται σε μια συνολική επανεκκίνηση του κεντρικού σιδηροδρομικού δικτύου. Πρόκειται, όπως σημειώνεται, για έργα που δεν περιορίζονται στην «επισκευή» του παρελθόντος, αλλά θέτουν τις βάσεις για έναν πιο σύγχρονο, ανθεκτικό και αξιόπιστο σιδηρόδρομο, ικανό να στηρίξει την ανάπτυξη και τη νέα εποχή των μεταφορών στη χώρα.
Μ.Η.Τ. 242183