Αναθεώρηση Συντάγματος: Επιστολική ψήφος, εκλογικός νόμος και κατάργηση αμνηστίας στο επίκεντρο

Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος η επιστολική ψήφος επικρατείας, νέες εκλογικές περιφέρειες και κατάργηση της αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα

Με επίκεντρο κρίσιμες παρεμβάσεις που αφορούν το εκλογικό σύστημα, την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος και τη λειτουργία των θεσμών, συνεδριάζει σήμερα η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος της Βουλής, εξετάζοντας προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας που αγγίζουν βασικές πτυχές του πολιτικού και συνταγματικού πλαισίου της χώρας.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας, η συνταγματική κατοχύρωση βασικών αρχών του εκλογικού συστήματος, η αναδιάρθρωση των εκλογικών περιφερειών, αλλά και η κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα.

Οι προτεινόμενες αλλαγές θεωρούνται από τις πλέον πολιτικά φορτισμένες στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης, καθώς επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο άσκησης του εκλογικού δικαιώματος και τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος.

Επιστολική ψήφος και για τους εκλογείς εντός Ελλάδας

Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις αφορά την αναθεώρηση της παραγράφου 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος, ώστε να καταστεί δυνατή η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο όχι μόνο από τους Έλληνες του εξωτερικού αλλά και από τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.

Σήμερα το Σύνταγμα προβλέπει τη δυνατότητα επιστολικής ψήφου αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός χώρας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που καθορίζονται με αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η κυβερνητική πρόταση επιδιώκει να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του μέτρου, ανοίγοντας τη συζήτηση για νέες μορφές συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες και για την ευρύτερη αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων άσκησης του εκλογικού δικαιώματος.

Η συγκεκριμένη πρόταση αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά σημεία πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς συνδέεται άμεσα με ζητήματα εκλογικής διαδικασίας, ασφάλειας της ψήφου και συμμετοχής των πολιτών.

Αλλαγές στο εκλογικό σύστημα και νέος χάρτης εκλογικών περιφερειών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 54 του Συντάγματος, το οποίο αφορά το εκλογικό σύστημα και τις εκλογικές περιφέρειες.

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει να προβλεφθεί συνταγματικά ότι κάθε εκλογικός νόμος θα πρέπει να εξασφαλίζει αφενός εύλογη αναλογικότητα στην εκπροσώπηση των πολιτικών δυνάμεων και αφετέρου κυβερνησιμότητα της χώρας.

Πρόκειται για μια διατύπωση που επιχειρεί να εισαγάγει στο ίδιο συνταγματικό πλαίσιο δύο βασικές αρχές που διαχρονικά βρίσκονται σε ισορροπία ή και σε σύγκρουση: την πιστή αποτύπωση της λαϊκής βούλησης και τη δυνατότητα σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων.

Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα διαίρεσης της επικράτειας σε ελάσσονες και μείζονες εκλογικές περιφέρειες, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει μελλοντικά τον τρόπο κατανομής των εδρών και τη σύνθεση της Βουλής.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εκτιμάται ότι συνδέεται με τις συζητήσεις που έχουν κατά καιρούς αναπτυχθεί για ανασχεδιασμό μεγάλων εκλογικών περιφερειών και για αλλαγές στην αντιπροσωπευτικότητα του εκλογικού χάρτη.

Τέλος στην αμνηστία για πολιτικά εγκλήματα

Η τρίτη σημαντική παρέμβαση αφορά την αναθεώρηση των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 47 του Συντάγματος, με στόχο την κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα.

Το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο επιτρέπει τη χορήγηση αμνηστίας αποκλειστικά για πολιτικά εγκλήματα, με νόμο που ψηφίζεται από την Ολομέλεια της Βουλής με αυξημένη πλειοψηφία τριών πέμπτων του συνόλου των βουλευτών. Αντίθετα, η αμνηστία για κοινά εγκλήματα απαγορεύεται ρητά.

Με την προτεινόμενη αναθεώρηση η δυνατότητα αυτή καταργείται πλήρως, κλείνοντας ένα συνταγματικό παράθυρο που παραμένει ενεργό από προηγούμενες ιστορικές περιόδους.

Η πρόταση δεν επηρεάζει τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας σχετικά με την απονομή χάριτος ή τη μετατροπή και μείωση ποινών, οι οποίες εξακολουθούν να ασκούνται υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το Σύνταγμα.

Η σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης αναμένεται να αναδείξει τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κομμάτων για κρίσιμα ζητήματα θεσμικής οργάνωσης και εκλογικής λειτουργίας, ενόψει της ευρύτερης διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης που αναμένεται να απασχολήσει έντονα το πολιτικό σκηνικό το επόμενο διάστημα.

Διαβάστε επίσης: Συνταγματική αναθεώρηση: Στο επίκεντρο η 6ετής θητεία του ΠτΔ και νέοι κανόνες για τα δημοψηφίσματα