ΟΟΣΑ – Δημόσια ακεραιότητα. Οι μεταρρυθμίσεις, οι διεθνείς αξιολογήσεις και οι προκλήσεις για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα
Σε μια συγκυρία όπου το κράτος δικαίου βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής και δημόσιας συζήτησης, η Ελλάδα εμφανίζεται να καταγράφει μια από τις πιο ισχυρές επιδόσεις διεθνώς στη δημόσια ακεραιότητα. Σύμφωνα με την έκθεση «Anti-Corruption and Integrity Outlook 2026» του ΟΟΣΑ, η χώρα καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών και εταίρων ως προς τη βελτίωση του στρατηγικού πλαισίου κατά της διαφθοράς.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο εύρημα, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα θετικών αξιολογήσεων από διεθνείς οργανισμούς. Όπως επισημαίνει ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, η Ελλάδα καταγράφει σταθερή πρόοδο σε κρίσιμους δείκτες που αφορούν τη λειτουργία των θεσμών, τη διαφάνεια και την ποιότητα της δημοκρατίας.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία στην έκθεσή της για το κράτος δικαίου (2025) αναγνωρίζει βελτιώσεις σε βασικούς τομείς, ενώ η Διεθνής Διαφάνεια καταγράφει άνοδο στον δείκτη αντίληψης διαφθοράς. Παράλληλα, ο Economist Intelligence Unit αποτυπώνει ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας στο Democracy Index.
Η συσσώρευση αυτών των αξιολογήσεων διαμορφώνει ένα νέο αφήγημα. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως «ουραγός», αλλά ως χώρα που επιχειρεί να συγκλίνει με τα ευρωπαϊκά πρότυπα θεσμικής λειτουργίας.
Οι μεταρρυθμίσεις που αλλάζουν το «DNA» του κράτους
Πίσω από τους δείκτες και τις κατατάξεις, καταγράφεται μια σειρά παρεμβάσεων που αλλάζουν σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Η ενίσχυση της λογοδοσίας αποτελεί βασικό πυλώνα, με εργαλεία όπως το νέο Πειθαρχικό Δίκαιο και η ψηφιακή πλατφόρμα e-Peitharxika, που επιταχύνουν διαδικασίες και περιορίζουν φαινόμενα αδιαφάνειας.
Παράλληλα, η υιοθέτηση μιας ολιστικής στρατηγικής κατά της διαφθοράς σε επίπεδο «whole-of-government» δημιουργεί έναν πιο συγκροτημένο μηχανισμό ελέγχου, ενώ η συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα για τη σύγκρουση συμφερόντων, το lobbying και τη χρηματοδότηση κομμάτων ενισχύει τη θεσμική αξιοπιστία.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η ψηφιοποίηση, με την ανάπτυξη νέων εργαλείων όπως το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Υποθέσεων Διαφθοράς και η ενίσχυση των ανοιχτών δεδομένων. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μετατοπίζουν το κέντρο βάρους από τη γραφειοκρατία στη διαφάνεια και από την αδιαφάνεια στην ιχνηλασιμότητα των αποφάσεων.
Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός κράτους που επιχειρεί να λειτουργήσει με όρους σύγχρονης διοίκησης, ενσωματώνοντας εργαλεία ελέγχου και μηχανισμούς πρόληψης αντί για εκ των υστέρων διαχείριση κρίσεων.
Τα «αγκάθια» που παραμένουν και η επόμενη δοκιμασία
Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση του ΟΟΣΑ αλλά και οι δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά δομικά προβλήματα, ενώ η πλήρης εμπέδωση κουλτούρας ακεραιότητας σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης παραμένει ζητούμενο.
Η πρόκληση πλέον δεν είναι η καταγραφή προόδου, αλλά η διατήρησή της. Η μετάβαση από τις μεταρρυθμίσεις «στα χαρτιά» στην καθημερινή εφαρμογή τους θα κρίνει την αξιοπιστία της χώρας σε βάθος χρόνου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της δημόσιας ακεραιότητας αποκτά στρατηγική διάσταση, καθώς συνδέεται άμεσα με την εμπιστοσύνη των πολιτών, τη λειτουργία της δημοκρατίας και την ελκυστικότητα της οικονομίας για επενδύσεις.
Η Ελλάδα φαίνεται να έχει αλλάξει κατεύθυνση. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν μπορεί να βελτιωθεί, αλλά αν μπορεί να σταθεροποιήσει αυτή τη νέα θέση σε ένα περιβάλλον όπου οι απαιτήσεις γίνονται ολοένα και πιο αυστηρές.
Διαβάστε επίσης; Μαρινάκης: «Fake news ότι η Ελλάδα είναι ουραγός στο Κράτος Δικαίου»
Μ.Η.Τ. 242183