Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παρουσιάζει τον νόμο «Ενεργή Μάχη» με στόχο την πρόληψη πυρκαγιών πριν το καλοκαίρι

Με στόχο να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προετοιμάζεται, προλαμβάνει και διαχειρίζεται τις φυσικές καταστροφές, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παρουσίασε το νέο νομοσχέδιο με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Πρόκειται για μια συνολική θεσμική αναμόρφωση, που φιλοδοξεί να μεταφέρει το βάρος από την καταστολή στην πρόληψη, ενόψει μιας ακόμη απαιτητικής αντιπυρικής περιόδου.

Ο υπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης ξεκαθάρισε ότι η πολιτική βούληση είναι το νομοσχέδιο να ψηφιστεί εντός του επόμενου διμήνου και βασικές του διατάξεις να εφαρμοστούν ήδη από τη φετινή αντιπυρική περίοδο. Όπως ανέφερε, η δημόσια διαβούλευση ξεκινά άμεσα, με στόχο η Βουλή να έχει τον τελικό λόγο έως τα τέλη Φεβρουαρίου ή τις αρχές Μαρτίου.

Από τα κενά της πράξης στη θεσμική ανασύνταξη

Η «Ενεργή Μάχη» έρχεται, σύμφωνα με το υπουργείο, να απαντήσει σε αδυναμίες που αποκαλύφθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στο πεδίο. Ασάφεια ρόλων, κατακερματισμένες δομές και έλλειψη ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας συνθέτουν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο οικοδομείται το νέο πλαίσιο.

Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η οργανωτική αναδιάρθρωση του Πυροσβεστικού Σώματος και του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων, με τη δημιουργία 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων, ενός αποκεντρωμένου μοντέλου που επιχειρεί να φέρει τη λήψη αποφάσεων πιο κοντά στο πεδίο. Παράλληλα, εισάγεται ενιαία επιχειρησιακή «γλώσσα» και σαφή πρωτόκολλα συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Πρόληψη στο προσκήνιο: Καύσεις, αντιπύρ και βόσκηση

Για πρώτη φορά, το νομοσχέδιο θεσμοθετεί εργαλεία που μέχρι σήμερα είτε δεν υπήρχαν είτε χρησιμοποιούνταν αποσπασματικά. Η προδιαγεγραμμένη καύση εισάγεται ως επίσημο μέσο διαχείρισης καύσιμης ύλης, με πρότυπα από χώρες όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία, ενώ η ελεγχόμενη βόσκηση εντάσσεται στο πλαίσιο πρόληψης δασικών πυρκαγιών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το αντιπύρ, το οποίο παύει να αποτελεί αποκλειστικά εργαλείο αυτοπροστασίας των πυροσβεστών και εντάσσεται θεσμικά στη φαρέτρα αντιμετώπισης της φωτιάς. Η επιλογή αυτή αποτυπώνει μια πιο επιθετική αλλά και οργανωμένη προσέγγιση στη διαχείριση των μετώπων.

Μετεωρολογία στο πεδίο και έλεγχος μετά την κρίση

Το νέο μοντέλο ενσωματώνει ενεργά την επιστημονική γνώση στη λήψη αποφάσεων. Δημιουργείται επιχειρησιακή μετεωρολογική μονάδα εντός του ΕΣΚΕΔΙΚ, ενώ καθιερώνεται και η ειδικότητα της «μετεωρολογίας πεδίου», με εξειδικευμένους πυροσβέστες να υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις σε πραγματικό χρόνο.

Παράλληλα, θεσπίζεται Εθνικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών δεκαετούς ορίζοντα, με έγκριση από το ΚΥΣΕΑ, καθώς και υποχρεωτικά τοπικά σχέδια πρόληψης από όλους τους δήμους, τα οποία θα επικαιροποιούνται ανά διετία ή τριετία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για ετήσιο απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου, ο οποίος θα κατατίθεται στη Βουλή. Πρόκειται για έναν μηχανισμό λογοδοσίας που φιλοδοξεί να μετατρέψει την εμπειρία της κρίσης σε θεσμική γνώση και βελτίωση.

Η κυβέρνηση επιχειρεί με την «Ενεργή Μάχη» να αποδείξει ότι έμαθε από τις καταστροφές του παρελθόντος και ότι η Πολιτική Προστασία περνά σε μια νέα φάση πρόληψης, συντονισμού και ευθύνης. Το αν οι καινοτομίες του νόμου θα αντέξουν στη δοκιμασία της πράξης, θα φανεί στο πεδίο, εκεί όπου κάθε καλοκαίρι κρίνεται η αξιοπιστία του κρατικού μηχανισμού.