Η εκδήλωση για την «Κρίση της Δημοκρατίας σήμερα», που διοργάνωσε η εφημερίδα «Δημοκρατία» στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, ανέδειξε ένα ισχυρό πολιτικό συμβολισμό. Η εμφάνιση Καραμανλή, Σαμαρά και Βενιζέλου στην εκδήλωση και οι αιχμηρές αναφορές τους για θεσμούς, παρακολουθήσεις και κοινωνική πίεση, στέλνουν προειδοποιητικό μήνυμα προς την κυβέρνηση.
Δεν χρειάστηκαν ούτε μεγάλοι λόγοι, ούτε πολιτικά πυροτεχνήματα. Μόνο η εικόνα. Τρία βαριά χαρτιά της Μεταπολίτευσης καθισμένοι πλάι-πλάι, στην πρώτη σειρά.. Τρεις πρώην, που διασταυρώθηκαν ως αντίπαλοι, παρατάχθηκαν τώρα σχεδόν ως «συν-ομιλητές» απέναντι σε μια εξουσία που τελεί υπό πίεση.
Η συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια για αθώες ερμηνείες. Την ώρα που η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ανοιχτά μέτωπα σε κοινωνία και θεσμούς, αυτοί που κάποτε κρατούσαν τα κλειδιά της χώρας αναλαμβάνουν έναν νέο ρόλο και δεν κρύβουν τι τους προβληματίζει.
Η εικόνα αυτή -σε ευθεία αντίθεση με πρόσφατες εκδηλώσεις όπου κορυφαία στελέχη της Αριστεράς τοποθετήθηκαν σε εξώστες και θεωρεία- κατέστησε σαφές πως η παλιά φρουρά δεν αποσύρθηκε και ότι το πολιτικό βάρος, όταν αποφασίζει να εμφανιστεί, καταλαμβάνει ακόμη το κέντρο της αίθουσας.
Καραμανλής: Κρίση εμπιστοσύνης και θεσμική κόπωση
Ο Κώστας Καραμανλής, χωρίς ονόματα αλλά με απολύτως στοχευμένα νοήματα, περιέγραψε μια Δημοκρατία που φθείρεται αργά και επικίνδυνα. Όταν η Βουλή δεν ελέγχει, όταν οι θεσμοί δεν πείθουν, όταν οι υποθέσεις των παρακολουθήσεων θάβονται στη σιωπή της επικαιρότητας και η Δικαιοσύνη χάνει το αδιαμφισβήτητο κύρος της, τότε δεν έχουμε έναν μεμονωμένο εκτροχιασμό, αλλά τη σωρευτική αποδόμηση του πολιτικού οικοδομήματος. Και αυτή η αποδόμηση, κατά τον πρώην πρωθυπουργό, δεν συμβαίνει σε κάποια μακρινή χώρα: συμβαίνει εδώ.
Ειδικότερα, ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για τη σιωπηρή διάβρωση των θεσμών, μια διαδικασία «αργόσυρτη και υπόγεια» που δεν εκδηλώνεται με θεαματικές συγκρούσεις, αλλά με τη συσσώρευση μικρών παρεκκλίσεων που υπονομεύουν τη λειτουργία της Δημοκρατίας.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην υποβάθμιση της Βουλής, στο αίσθημα ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται «ερήμην των πολιτών», και στη διευρυνόμενη πεποίθηση ότι η Δικαιοσύνη δεν λειτουργεί με την πληρότητα που απαιτείται.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του στην υπόθεση των παρακολουθήσεων, η οποία όπως είπε, δεν έδωσε πειστικές απαντήσεις. Τα αναπάντητα ερωτήματα, πρόσθεσε, εξακολουθούν να «ρίχνουν σκιά στην εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης» και να εντείνουν την κρίση εμπιστοσύνης.
Βενιζέλος: Η Δημοκρατία δοκιμάζεται, η κοινωνία πιέζεται
Αντίστοιχα ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν μάσησε τα λόγια του. Μίλησε για ένα πολιτικό σύστημα που δεν μπορεί πια να εγγυηθεί τη διακυβέρνηση της χώρας, για μια Δημοκρατία που εμφανίζει συμπτώματα παραλυτικής δυσπιστίας, για ένα κοινωνικό συμβόλαιο που έχει καταρρεύσει.
Όταν περισσότεροι από τους μισούς πολίτες ζουν στη σκιά της οικονομικής ανασφάλειας, η πολιτική δεν μπορεί να ζητάει εμπιστοσύνη χωρίς να προσφέρει προοπτική. Και αυτό, στη ρητορική του Βενιζέλου, στρέφει ευθέως τα βέλη προς την παρούσα κυβέρνηση.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανέδειξε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή κρίση αντιπροσώπευσης, υπογραμμίζοντας ότι μόλις 29 χώρες στον κόσμο θεωρούνται «φιλελεύθερες δημοκρατίες».
Στην ελληνική πραγματικότητα, όπως είπε, το νέο κοινωνικό συμβόλαιο είναι αναγκαίο. Με το 57% των πολιτών να ζει σε συνθήκες κοινωνικής φτώχειας, οι θεσμοί δεν μπορούν να λειτουργήσουν με ανθεκτικότητα. Μίλησε για την ανάγκη υπερβάσεων, ρήξεων και συναινέσεων… με αδιαπραγμάτευτη βάση το Κράτος Δικαίου.
Σαμαράς: Σαφές μήνυμα για τους αγρότες και την κυβέρνηση
Ο Αντώνης Σαμαράς διάλεξε να παρέμβει εκτός αίθουσας: με μια δήλωση που άγγιξε το πιο ευαίσθητο αυτή τη στιγμή μέτωπο της κυβέρνησης.
«Αυτοί που βρίσκονται στα μπλόκα δεν κερδίζουν κάθε τόσο το Τζόκερ», τόνισε, στηρίζοντας τον αγώνα των αγροτών, αναφερόμενος -εμμέσως πλην σαφώς- στον σύζυγο της Πόπης Σεμερτζίδου και όσα δήλωσε στην Εξεταστική για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η αποστροφή του είχε σαφή πολιτικό αποδέκτη και ξεκάθαρη στόχευση με πρόθεση να ασκήσει ενδοπαραταξιακή πίεση προς το Μαξίμου.
Σε μια συγκυρία όπου η κοινωνική δυσαρέσκεια συσσωρεύεται και οι θεσμικές αμφισβητήσεις πληθαίνουν, η εικόνα των τριών πρώην στην πρώτη σειρά λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη. Όσοι πρωταγωνίστησαν στη σταθερότητα της Μεταπολίτευσης δεν είναι διατεθειμένοι να παρακολουθούν σιωπηλοί την υποχώρηση των θεσμών. Και αυτό, για το σημερινό πολιτικό σύστημα, είναι το πιο ηχηρό καμπανάκι ότι ο κύκλος της άσκησης εξουσίας σε «κενό θεσμικής πίεσης» έχει τελειώσει.
Μ.Η.Τ. 242183