Ποινικά αδικήματα: Έντονη αντιπαράθεση για το άρθρο 18 περί αποκλεισμού πρόσβασης σε δικογραφίες και αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Κατά πλειοψηφία ψηφίστηκε στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Το νομοσχέδιο καθορίζει τα ποινικά αδικήματα και τις κυρώσεις για παραβίαση περιοριστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Η στάση των κομμάτων

• «Υπέρ» ψήφισε η Νέα Δημοκρατία.

• Καταψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Νέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας.

• ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια.

Η επίμαχη διάταξη – Το άρθρο 18

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται το άρθρο 18, που προβλέπει τον υπό προϋποθέσεις αποκλεισμό του κατηγορουμένου από την πρόσβαση στη δικογραφία, εφόσον τίθεται σε κίνδυνο η ζωή τρίτου, τα δικαιώματα άλλου προσώπου, το δημόσιο συμφέρον ή η εθνική ασφάλεια.

Η διάταξη προκάλεσε αντιδράσεις από την αντιπολίτευση αλλά και από νομικούς φορείς. Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας διευκρίνισε ότι με νομοθετική βελτίωση η σχετική απαγόρευση θα αποφασίζεται αποκλειστικά από δικαστές και εισαγγελείς, με τελική κρίση από το Δικαστικό Συμβούλιο, και όχι από κυβερνητικούς ή διοικητικούς παράγοντες.

Η κυβερνητική επιχειρηματολογία

Ο κ. Μπούγας τόνισε ότι η ενσωμάτωση της διάταξης είναι υποχρεωτική, καθώς προβλέπεται ρητά από το ευρωπαϊκό δίκαιο και εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Επικαλέστηκε μάλιστα νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που επιτρέπει περιορισμούς με βάση την αρχή της αναλογικότητας.

Υπενθύμισε ότι αντίστοιχη ρύθμιση είχε θεσπιστεί το 2014 με τον Ν. 4236/2014, χωρίς να εφαρμοστεί ποτέ στην πράξη, γεγονός που, όπως είπε, αποδεικνύει τη φειδώ με την οποία οι δικαστές αντιμετωπίζουν τέτοιες εξαιρέσεις.

«Ο κατηγορούμενος έχει θεμελιώδες δικαίωμα πρόσβασης στη δικογραφία, αλλά δεν μπορεί να είναι απόλυτο», τόνισε ο υφυπουργός, καλώντας την αντιπολίτευση να αποφύγει «υπερβολικούς χαρακτηρισμούς» περί καταπάτησης της Δημοκρατίας.

Η δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου στην Επιτροπή έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη το πρωί, πριν από την εισαγωγή του στην Ολομέλεια για την τελική συζήτηση και ψήφιση.