Με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, ανοίγει σήμερα επισήμως η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχωρά αυτήν την ώρα σε ανακοινώσεις μέσω διαγγέλματος, θέτοντας το πλαίσιο και τους στόχους της κυβερνητικής πρότασης.
Τα άρθρα που μπαίνουν στο τραπέζι
Σύμφωνα με κυβερνητικές πληροφορίες, η αναθεώρηση θα κινηθεί –μεταξύ άλλων– προς την κατεύθυνση αλλαγών σε πέντε κομβικά άρθρα του Συντάγματος:
Άρθρο 16: Ίδρυση μη κρατικών / μη κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων
Άρθρο 24: Προστασία του Περιβάλλοντος
Άρθρο 30: Τρόπος εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας
Άρθρο 86: Ευθύνη υπουργών
Άρθρο 90: Επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Παράλληλα, στο κυβερνητικό πακέτο αναμένεται να ενταχθεί και η συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, με σύνδεση –σε θεσμικό επίπεδο– με τη μονιμότητα.
Αξιολόγηση στο Δημόσιο και μονιμότητα
Μιλώντας στο ERTnews, ο Υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος υπογράμμισε ότι «το πιο σημαντικό είναι να κατοχυρωθεί συνταγματικά η αξιολόγηση», διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν θα αφορά τους υφιστάμενους υπαλλήλους.
Όπως σημείωσε, η άρση της μονιμότητας –όπου και εφόσον προβλεφθεί– δεν σημαίνει έλλειψη προστασίας, ούτε ανεξέλεγκτες απολύσεις από αιρετούς, τονίζοντας ότι θα εξεταστούν και οι προτάσεις των υπόλοιπων κομμάτων.
Επιστολική ψήφος και αλλαγές για το 2027
Στο ίδιο θεσμικό πλαίσιο, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην επέκταση της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού για τις εθνικές εκλογές του 2027, μέσα από την εβδομαδιαία ανάρτησή του.
Η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει τη δημιουργία Τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, ενώ το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ολοκληρώνεται στις 16 Φεβρουαρίου. Νέα συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής έχει προγραμματιστεί για τις 5 Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, στο πλαίσιο των αλλαγών για τις εκλογές του 2027, προβλέπεται η επαναφορά των 12 εδρών Επικρατείας, με το όριο εισόδου στη Βουλή να παραμένει στο 3%.
«Διαδικασία που θα καθορίσει τις επόμενες δεκαετίες»
Για «κορυφαία πολιτική διαδικασία» έκανε λόγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, τονίζοντας ότι η συνταγματική αναθεώρηση απαιτεί ευρείες συναινέσεις και θα διαμορφώσει το πολιτικό και θεσμικό τοπίο της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.
Με δεδομένη την απαίτηση για 200 ψήφους, η κυβέρνηση προσβλέπει σε υπεύθυνη στάση της αντιπολίτευσης, ώστε οι αλλαγές να μπορέσουν να τεθούν σε ισχύ από το 2027.
Αναλυτικά:
Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.
Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.
Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.
Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.
Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.
Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα.
Μ.Η.Τ. 242183