ΟΠΕΚΕΠΕ: Η διαχείριση του φακέλου των βοσκοτόπων επί υπουργίας Μάκη Βορίδη. Στις 9 Ιουλίου 2019, το χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων περνάει στα χέρια του Μάκη Βορίδη, ο οποίος διατήρησε τη θέση του μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 2021.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, η οποία διήρκεσε περίπου ενάμιση χρόνο, ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στο ζήτημα των βοσκοτόπων. Το 2019, ο Μάκης Βορίδης υπέγραψε σχετική απόφαση, διατηρώντας σε ισχύ το καθεστώς της λεγόμενης «τεχνικής λύσης». Η ρύθμιση αυτή είχε θεσμοθετηθεί το 2014 από τον τότε υπουργό Γιώργο Καρασμάνη, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα επιλεξιμότητας των βοσκοτόπων, το οποίο είχε οδηγήσει σε απώλεια επιδοτήσεων για μεγάλο αριθμό κτηνοτρόφων.
Το πρόβλημα είχε προκύψει εξαιτίας του αυστηρού ορισμού για τις επιλέξιμες εκτάσεις βοσκής που είχε υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αποτέλεσμα πολλές εκτάσεις να μη θεωρούνται κατάλληλες για ενισχύσεις, παρότι χρησιμοποιούνταν στην πράξη για βόσκηση.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Τι φέρνει η παραίτηση Βορίδη και ποιο το επόμενο βήμα – Στο τραπέζι ανασχηματισμός
Να επισημανθεί ότι πάνω στη «λύση Καρασμάνη» με υπουργική απόφαση του 2015 (επί υπουργίας Π. Λαφαζάνη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ) ορίστηκε ότι «τυχόν απόθεμα βοσκοτόπων το οποίο εντοπίζεται στη νησιωτική Ελλάδα και την Κρήτη δεν μπορεί να κατανεμηθεί σε κτηνοτρόφους που έχουν την έδρα της εκμετάλλευσής τους είτε σε άλλο νησί είτε σε χωρική ενότητα της ηπειρωτικής Ελλάδας».
Στην πορεία η «τεχνική λύση» μάλλον παραφράστηκε και άνοιξε την κερκόπορτα για το «πάρτι» στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μολονότι η εφαρμογή της τεχνικής λύσης «μετρούσε» ήδη τέσσερα χρόνια, πριν την ανάληψη καθηκόντων του Μάκη Βορίδη, το 2019 φέρεται ότι ήταν η χρονιά που γιγαντώθηκε το σκάνδαλο των βοσκοτόπων, με τους Κρητικούς κτηνοτρόφους να «δεσμεύουν» χιλιάδες στρέμματα βοσκότοπων σε άλλες περιοχές νησιωτικές και μη της χώρας.
Η παραίτηση
Η αντίστροφη μέτρηση για την έξοδο από την κυβέρνηση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Μάκη Βορίδη και των υφυπουργών Τ. Χατζηβασιλείου. Δ. Σταμενίτη και Χρ. Μπουκώρου ξεκίνησε με την επιστροφή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από τις Βρυξέλλες.
Το ζήτημα της πολιτικής διαχείρισης της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν το αντικείμενο σύσκεψης στο Μαξίμου, πριν την έναρξη της οποίας ωστόσο, είχε ήδη υπάρξει επικοινωνία του κ.Μητσοτάκη με τον κ.Βορίδη και είχε συμφωνηθεί η παραίτηση του υπουργού.
Στο Μέγαρο Μαξίμου ήταν δεδομένη η δυσαρέσκεια για τους υφυπουργούς που αναφέρονται στη δικογραφία και εμφανίζονται να συνομιλούν με στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ για διάφορες υποθέσεις. Το κριτήριο για τους υφυπουργούς όμως, ήταν κατά πόσον οι επικοινωνίες τους με στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ είχαν να κάνουν με εξυπηρετήσεις, ή είχαν καθαρά υπηρεσιακό χαρακτήρα – εξ ου και ο Χρήστος Κέλλας παραμένει στην κυβέρνηση, ενώ οι υπόλοιποι καρατομήθηκαν.
Η κυβέρνηση διαχωρίζει τις πολιτικές από τις όποιες ποινικές ευθύνες στην υπόθεση και δια των παραιτήσεων που έγιναν αποδεκτές ανελήφθη η πολιτική ευθύνη. Ως προς τη διαχείριση του ζητήματος στη συνέχεια, αν και η προανακριτική επιτροπή θεωρείται πιθανή, εντούτοις είναι εξίσου πιθανό, με τα έως τώρα δεδομένα, η κυβέρνηση να μην καταθέσει δική της πρόταση, αλλά να περιμένει τις κινήσεις της αντιπολίτευσης και επί των προτάσεών της να αντιπαρατεθεί.
Ως προς την ποινική ευθύνη των Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι τα στοιχεία είναι εξαιρετικά αδύναμα, ενώ η πολιτική ευθύνη για τον Βορίδη, έχει πλέον αναληφθεί δια της παραιτήσεως.
Σημειώνεται ότι ο κ. Βορίδης από τη μεριά του έχει αναλυτικά επιχειρήματα για τα έργα και τις ημέρες του ως προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ όταν ήταν στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και επιμένει σε συνομιλητές του ότι από τις 2.800 σελίδες επισυνδέσεων δεν προκύπτει καμία παράνομη πράξη που να αποδίδεται στον ίδιον, ούτε ο ίδιος εμφανίζεται να συνομιλεί με κάποιον κρατικό υπάλληλο.
Κυβερνητικά στελέχη, μετά την ανακοίνωση των παραιτήσεων, σημείωναν ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν δέχεται τη δικαιολογία ότι οι παθογένειες στον ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελούν διαχρονικό ζήτημα και σχολίαζαν ότι όταν είσαι μέλος της κυβέρνησης ο πήχης των απαιτήσεων ανεβαίνει. «Ο Μάκης υπέβαλε παραίτηση γιατί πρέπει να υπερασπιστεί τον εαυτό του και η παραίτηση δεν συνιστά αποδοχή κατηγοριών», σημείωναν ειδικότερα για την παραίτηση του υπουργού Μετανάστευσης.
Η παραίτηση Βόρρα
Οι πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει αναφέρουν ότι τότε σε 12.947 αιτούντες από την Κρήτη δίδονται παρανόμως 107.439 στρέμματα σε δυτική Μακεδονία, Πελοπόννησο, Κάρπαθο, Κω και Ρόδο. Στις 19 Νοεμβρίου 2019 νέος πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ ορίστηκε ο κ. Γρηγόρης Βάρρας, ο οποίος κίνησε διαδικασίες ουσιαστικών ελέγχων, αλλά απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του υποβάλλοντας παραίτηση στις 10-11-2020 επί υπουργίας Μάκη Βορίδη, χωρίς να προλάβει να κάνει κατανομή του εθνικού αποθέματος στους κτηνοτρόφους.
Μέχρι σήμερα ο κ. Βορίδης δεν έχει αναφέρει τους λόγους για τους οποίους ζήτησε την παραίτηση του κ. Βάρρα. Σημειώνεται ότι οι αναφορές του καθηγητή Βάρρα στις εισαγγελικές αρχές, βασίστηκαν στους ελέγχους που είχε κάνει η τότε προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Παρασκευή Τυχεροπούλου( η οποία καθαιρέθηκε από την θέση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου και σήμερα απειλείται με πειθαρχικές και ποινικές διώξεις που έχει κινήσει εναντίον της η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ).
Ενδιαφέρον έχει να σημειωθεί ότι επί των ημερών της ηγεσίας του κ. Βορίδη στο ΥΠΑΑΤ και συγκεκριμένα στις 31 Δεκεμβρίου 2020 υπογράφηκε η πρώτη (από τις συνολικά δέκα που είχαν εγκριθεί) προγραμματική σύμβαση με την Περιφέρεια Δ. Μακεδονίας για την εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης.
Τον παραιτηθέντα κ. Βάρρα διαδέχθηκε ο κ. Φάνης Παπάς ο οποίος με τη σειρά του υπέβαλε τη παραίτησή του επικαλλούμενος προσωπικούς λόγους στις 25/2/2021 στον κ. Σπήλιο Λιβανό, που ανέλαβε τα ηνία του ΥΠΑΑΤ μετά το Βορίδη.
Οι πληροφορίες τότε πάντως ήθελαν τον κ. Παπά να συντάσσεται με την πλευρά του τεχνικού συμβούλου που ήθελε την ακύρωση του διαγωνισμού για την υποστήριξη της μηχανογραφικής βάσης του ΟΣΔΕ, υποστηρίζοντας παράλληλα τη λύση της προσωρινής αλλά απευθείας ανάθεσης για 6 μήνες ή για έναν χρόνο του εν λόγω έργου στην εταιρεία που εξασφάλιζε μονοπωλιακά τα τελευταία 15 χρόνια αυτό τη διαχείριση της μηχανογραφικής βάσης.
Μ.Η.Τ. 242183