Πώς θα κινηθεί ο Μητσοτάκης το επόμενο διάστημα
Το σχέδιο του πρωθυπουργού είναι απλό αλλά είναι συγκεκριμένο: περιοδείες σε πόλεις σε όλη την Ελλάδα, με αιχμή του δόρατος το κυβερνητικό έργο και σαφή προειδοποίηση απέναντι στον κίνδυνο επιστροφής στον λαϊκισμό. Το μήνυμα που έχει αποφασιστεί να περάσει είναι καθαρό: «Δεν γυρίζουμε πίσω». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα σταθεί σε πράγματα που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών, αποφεύγοντας τις γενικότητες αλλά και τις εύκολες υποσχέσεις. Η επιλογή δεν είναι τυχαία· θεωρείται ότι αυτή η στρατηγική προσφέρει το μεγαλύτερο πολιτικό όφελος τη δεδομένη στιγμή. Στο Μαξίμου, γνωρίζουν καλά πως ο δρόμος δεν είναι στρωμένος. Γι’ αυτό και θα επιχειρηθεί συνεχής αντιπαραβολή με την αντιπολίτευση, η οποία -σύμφωνα με το κυβερνητικό αφήγημα- περιγράφει μια εικόνα της χώρας που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. Η ρητορική του πρωθυπουργού, όπως παραδέχονται συνεργάτες του, φαίνεται να αποδίδει. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν λίγες ημέρες κατάφερε να ανοίξει ο ίδιος τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση – ένα θέμα που δεν είχε προηγουμένως τεθεί στην ατζέντα, αλλά τώρα μπαίνει με τρόπο καθαρό και αιχμηρό.
Ο δρόμος για την αυτοδυναμία
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του κυβερνητικού επιτελείου επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Οι τελευταίες μετρήσεις, που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες, ερμηνεύονται ως ενθαρρυντικές: επιβεβαιώνουν ότι η Νέα Δημοκρατία έχει ανακάμψει και, κυρίως, ότι η αντιπολίτευση παραμένει βαθιά κατακερματισμένη. Σε αυτή της Metron Analysis για το Mega, η ΝΔ περνά το ψυχολογικό φράγμα του 30% – φτάνει στο 30,2%, ενώ στην Opinion Poll για το Action24 κινείται ακόμα ψηλότερα, στο 30,4%. Σύμφωνα με συνομιλητή του πρωθυπουργού «το κόμμα κατάφερε να σταματήσει τη φθορά και να ξαναβρεθεί πάνω από τα ποσοστά των Ευρωεκλογών». Η φράση που χρησιμοποιήθηκε χαρακτηριστικά ήταν ότι «ο δρόμος για την αυτοδυναμία δεν είναι κοντινός, αλλά δεν είναι και τόσο μακρινός όσο το προηγούμενο διάστημα». Αυτό που «μετράει» πια στο Μαξίμου είναι να κερδηθεί ξανά η εμπιστοσύνη. Να αναστραφεί η εικόνα ότι δεν υπάρχει αποτελεσματική πολιτική στα κρίσιμα της καθημερινότητας – ακρίβεια, στέγαση, βασικές ανάγκες.
Η στρατηγική με την άρση της μονιμότητας
Ανοίγοντας το κεφάλαιο της συνταγματικής αναθεώρησης και την άρση της μονιμότητας, το πρωθυπουργικό επιτελείο εκτιμά ότι μπορεί να φέρει σε δύσκολη θέση τον Νίκο Ανδρουλάκη και συνολικά το ΠΑΣΟΚ. Οι αναλύσεις που έχουν γίνει στη Νέα Δημοκρατία δείχνουν ότι στο χώρο του πολιτικού Κέντρου –εκεί όπου δίνεται πλέον η κρίσιμη μάχη όχι των εντυπώσεων αλλά των ψήφων– η ιδέα για αλλαγές στο καθεστώς της μονιμότητας θα ανοίξει μια μεγάλη κουβέντα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για το άρθρο 103 δεν είναι μόνο θεσμική. Είναι και εργαλείο πίεσης. Στο Μέγαρο Μαξίμου υπολογίζουν ότι, αν το θέμα τεθεί οργανωμένα και τεκμηριωμένα, το ΠΑΣΟΚ θα κληθεί να πάρει θέση σε ένα πεδίο με εσωτερικές αντιφάσεις: ανάμεσα σε μια «παλαιά φρουρά» με αριστερόστροφα ανακλαστικά και μια πιο κεντρώα πτέρυγα που θέλει να προσεγγίσει μεταρρυθμιστικά ακροατήρια.
Η στάση του ΠΑΣΟΚ
Δεν έχει υπάρξει, φυσικά, κάποια επίσημη πρόταση από πλευράς Νέας Δημοκρατίας – τουλάχιστον προς το παρόν. Όμως η στρατηγική προετοιμάζεται μεθοδικά: να καταστεί το ΠΑΣΟΚ μέρος της συνταγματικής συζήτησης και, αν αρνηθεί να εμπλακεί σε ουσιαστικό διάλογο, να αναδειχθεί -όπως το λένε χαρακτηριστικά κυβερνητικά στελέχη- ότι «δεν είναι τελικά ένα πραγματικά προοδευτικό κόμμα». Από την πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη, πάντως, η εικόνα που δίνεται προς τα έξω είναι σαφής: η μονιμότητα δεν αφορά τα προνόμια των υπαλλήλων, αλλά την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της διοικητικής ανεξαρτησίας. Το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται διατεθειμένο να υπαναχωρήσει από αυτή τη γραμμή – τουλάχιστον όχι χωρίς κόστος. Τα κομμάτια του παζλ ακόμη δεν έχουν πέσει στο τραπέζι.
Ποιος ελέγχει πραγματικά τον ΣΥΡΙΖΑ;
Μπορεί ο Σωκράτης Φάμελλος να φέρει τον τίτλο του προέδρου στον ΣΥΡΙΖΑ, όμως στην Κουμουνδούρου κανείς δεν τρέφει αυταπάτες για το ποιοι τραβούν τα νήματα. Ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης -παλιό και γνώριμο δίδυμο- έχουν καταφέρει για μία ακόμη φορά να επιβάλουν τη δική τους ατζέντα, βάζοντας τον πρόεδρο σε ρόλο συντονιστή κρίσεων και όχι ηγέτη. Βέβαια, θα πει κάποιος, έχει τη στόφα ηγέτη ο Φάμελλος; Η πρόσφατη εμμέσως πλην σαφώς υπαναχώρηση του Φάμελλου στο θέμα της Προανακριτικής Επιτροπής με στόχο και τον πρωθυπουργό, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μία κίνηση επιβίωσης εντός ενός κόμματος που μοιάζει ξανά με πεδίο μάχης. Ο πρόεδρος, που εμφανίζεται πρόθυμος για ήπιους τόνους αλλά και άνοιγμα προς τη Νέα Αριστερά, βρέθηκε στριμωγμένος από ένα εσωκομματικό μπλοκ που λειτουργεί με όρους παλαιοκομματικού τακτικισμού και προσωπικής ατζέντας.
Άλλα ατζέντα, άλλη γραμμή
Μου είπαν πως η πίεση από Παππά και Πολάκη δεν περιορίστηκε σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, αλλά μεταφέρθηκε και σε κάποια κομματικά όργανα με αυστηρότητα, θυμίζοντας σε όλους ότι ποιοι κρατούν τον παλμό της κομματικής βάσης, ή τουλάχιστον του πιο θορυβώδους κομματιού της, για να το πω πιο σωστά. Το πρόβλημα όμως προφανώς και είναι βαθύτερο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει για μία ακόμα φορά πως δεν μπορεί να σταθεί ενιαίος ούτε με νέο πρόεδρο. Ο καθένας με τη δική του «γραμμή», το δικό του κοινό και τη δική του στρατηγική για την επόμενη μέρα. Κάθε πρόεδρος κινδυνεύει να γίνει διαχειριστής εσωκομματικών ισορροπιών αντί για εκφραστής πολιτικής πρότασης. Αυτό γίνεται με τον Φάμελλο, ο οποίος φαίνεται να παρακολουθεί το έργο από τα παρασκήνια, την ώρα που άλλοι ανεβαίνουν στη σκηνή με το γνωστό του τρόπο και στυλ.
Άμεση αντίδραση Δένδια
Σε μια περίοδο που ζητούμενο είναι η αυστηρή λογοδοσία και ο σεβασμός στους θεσμούς, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έδειξε γρήγορα και ξεκάθαρα αντανακλαστικά, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα εντός και εκτός του στρατεύματος: η παρενόχληση δεν έχει θέση στις Ένοπλες Δυνάμεις. Με εντολή του Δένδια, υψηλόβαθμος αξιωματικός του Στρατού Ξηράς τέθηκε σε διαθεσιμότητα, έπειτα από σοβαρές καταγγελίες δύο γυναικών για διαρκή παρενόχληση. Παρότι η υπόθεση εκκρεμεί στη στρατιωτική Δικαιοσύνη -με τη δίκη να έχει ήδη αναβληθεί δύο φορές- ο υπουργός δεν περίμενε το τυπικό τέλος της διαδικασίας για να τοποθετηθεί θεσμικά. Αντίθετα, προχώρησε σε μια απόφαση που προστατεύει τόσο την αξιοπιστία του Στρατού όσο και την αξιοπρέπεια των θυμάτων. Σημαντική λεπτομέρεια: Στην υπόθεση έχουν ταχθεί υπέρ των καταγγελιών αρκετοί στρατιωτικοί, οι οποίοι θα καταθέσουν ως μάρτυρες κατηγορίας. Παρά τα εμπόδια και τις καθυστερήσεις, το υπουργείο δείχνει να μη συμβιβάζεται με την αδράνεια ούτε να «στρογγυλεύει» τις καταστάσεις για λόγους ιεραρχίας ή εσωτερικής «ηρεμίας» και ο Ν. Δένδιας δείχνει πως η ηγεσία ασκείται με πράξεις και όχι με σιωπηλή ανοχή.
Μ.Η.Τ. 242183