Στο καθοριστικό αποτύπωμα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ελληνική οικονομία στάθηκε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, υπογραμμίζοντας ότι το ενεργειακό έλλειμμα της χώρας έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενισχύοντας την ενεργειακή αυτάρκεια και περιορίζοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Τη σημαντική αναβάθμιση της ενεργειακής θέσης της Ελλάδας ανέδειξε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, επισημαίνοντας ότι το ενεργειακό έλλειμμα έχει περιοριστεί στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση των ΑΠΕ και η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου έχουν συμβάλει καθοριστικά τόσο στη βελτίωση του ενεργειακού ισοζυγίου όσο και στην αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας.
Νίκος Τσάφος: «Μύθος ότι η Ελλάδα πληρώνει το ακριβότερο ρεύμα»
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός αμφισβήτησε την αντίληψη ότι ο λιγνίτης εξακολουθεί να συνιστά «εθνικό καύσιμο», υπογραμμίζοντας ότι οι ενεργειακοί πόροι του μέλλοντος είναι ο ήλιος και ο άνεμος, οι οποίοι, όπως είπε, αποτελούν τη βάση για ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.
Για data center της ΔΕΗ
«Θέλουμε να επενδύσουμε στο παρελθόν ή να επενδύσουμε στο μέλλον;» Με αυτή τη φράση ο Νίκος Τσάφος έδωσε τον τόνο της απάντησής του στη Βουλή, στη συζήτηση που επικεντρώθηκε στις εξελίξεις για τη Δυτική Μακεδονία και τον μετασχηματισμό του ενεργειακού χάρτη της χώρας, με αιχμή τα σχέδια της ΔΕΗ για το mega data center.
Ο Υφυπουργός, απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του Δ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και βουλευτή Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ Παρασκευά Κουκουλόπουλου, υπερασπίστηκε τον συνολικό σχεδιασμό που προωθείται στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι η μετάβαση από τον λιγνίτη σε νέες μορφές ανάπτυξης αποτελεί στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Αναφερόμενος στα έργα που σχεδιάζονται στη Δυτική Μακεδονία, σημείωσε ότι η συζήτηση γύρω από το μεγάλο data center της ΔΕΗ δεν αφορά ένα «κρυφό» ή αιφνιδιαστικό σχέδιο, αλλά μια επένδυση που έχει ήδη παρουσιαστεί δημόσια στο πλαίσιο των επενδυτικών πλάνων για την περιοχή. Όπως τόνισε, η παρουσίαση των σχεδίων έχει γίνει εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα, στο πλαίσιο ευρύτερων ανακοινώσεων για τον μετασχηματισμό του ενεργειακού τοπίου.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το έργο του data center αντιμετωπίζεται ως κομβική αναπτυξιακή επένδυση, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως πυρήνας για τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού και τεχνολογικού οικοσυστήματος στη Δυτική Μακεδονία. Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και τη διασύνδεση με νέες υποδομές ενέργειας, όπως έργα φυσικού αερίου, αποθήκευσης και μπαταριών, που, όπως είπε, συνθέτουν τη νέα παραγωγική βάση της περιοχής μετά τον λιγνίτη.
Ο Υφυπουργός διευκρίνισε επίσης ότι η διαδικασία αδειοδότησης βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο σχεδιασμού, σημειώνοντας ότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση θα ακολουθήσει αφού ολοκληρωθεί η εξειδίκευση των τεχνικών και λειτουργικών αναγκών του έργου. Όπως είπε, πρόκειται για μια σύνθετη επένδυση που απαιτεί χρόνο ωρίμανσης και προσαρμογής στις ανάγκες των μελλοντικών χρηστών.
Για ανταποδοτικά τέλη στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα του Αχελώου
Δεν εμπίπτουν στο ισχύον καθεστώς ανταποδοτικών τελών τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα του Αχελώου, σύμφωνα με όσα ανέφερε στη Βουλή o Νίκος Τσάφος, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση για την εφαρμογή του πλαισίου και τη διανομή πόρων προς τους θιγόμενους δήμους.
Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι το υφιστάμενο σύστημα ανταποδοτικών τελών, όπως θεσπίστηκε και εξειδικεύτηκε με μεταγενέστερες τροποποιήσεις, αφορά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μικρής κλίμακας υδροηλεκτρικούς σταθμούς, και όχι τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα, στα οποία εντάσσονται και εκείνα του Αχελώου. Όπως σημείωσε, το 2022 πραγματοποιήθηκε νομοθετική εξειδίκευση των προϋποθέσεων εφαρμογής του μέτρου, με αποτέλεσμα, βάσει της ερμηνείας των υπηρεσιών του υπουργείου, συγκεκριμένες εγκαταστάσεις να μην υπάγονται στην υποχρέωση καταβολής ανταποδοτικού τέλους.
Ο ίδιος υπερασπίστηκε τον διαχωρισμό μεταξύ μικρών και μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί σταθερή επιλογή του θεσμικού πλαισίου εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα δεν αποτελούν απλώς ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά υποδομές πολλαπλών χρήσεων, καθώς συμβάλλουν στην αντιπλημμυρική προστασία, στην ύδρευση, στην άρδευση και στη διαχείριση των υδάτων. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι τα έργα αυτά έχουν «ξεκάθαρο θετικό αποτύπωμα στις κοινωνίες που τα περιβάλλουν», επισημαίνοντας ότι το κόστος και η λειτουργία τους εντάσσονται στο ευρύτερο ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Η τοποθέτηση του Υφυπουργού έγινε στο πλαίσιο επίκαιρης ερώτησης της βουλευτού Αιτωλοακαρνανίας του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ Χριστίνας Σταρακά, η οποία έθεσε ζήτημα εφαρμογής του πλαισίου ανταποδοτικών τελών στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα του Αχελώου. Η βουλευτής ανέφερε ότι οι Δήμοι Αγρινίου, Αμφιλοχίας, Αγράφων και Καρπενησίου ζητούν σαφή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και δίκαιη απόδοση πόρων, υποστηρίζοντας ότι περιοχές που «εδώ και δεκαετίες σηκώνουν το βάρος μεγάλων ενεργειακών έργων» δεν λαμβάνουν την αντίστοιχη ανταποδοτικότητα. Παράλληλα, επικαλέστηκε διατάξεις του νόμου του 2022, σύμφωνα με τις οποίες προβλέπεται ανταποδοτικό τέλος επί των εσόδων από έργα ΑΠΕ, ζητώντας να αποσαφηνιστεί γιατί δεν εφαρμόζεται στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα. Στη δευτερολογία της, η Χριστίνα Σταρακά επέμεινε ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν προσφύγει θεσμικά και ότι το ζήτημα παραμένει άλυτο, ζητώντας από την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει αν η ερμηνεία των δήμων είναι λανθασμένη ή όχι.
Ο Νίκος Τσάφος, στη δευτερολογία του, επανέλαβε ότι το συγκεκριμένο υδροηλεκτρικό έργο δεν πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης στο καθεστώς ανταποδοτικού τέλους, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθετική εξειδίκευση του 2022. Παράλληλα, απέρριψε την κριτική ότι τα φράγματα λειτουργούν αποκλειστικά ως ενεργειακές μονάδες χωρίς όφελος για τις τοπικές κοινωνίες, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έργα πολλαπλής χρήσης, τα οποία:
παρέχουν αντιπλημμυρική προστασία,
στηρίζουν την ύδρευση και την άρδευση,
και συμβάλλουν στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Κατέληξε ότι πρόκειται για υποδομές με ευρύτερο δημόσιο και περιφερειακό όφελος, ενταγμένες στη συνολική λειτουργία του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
Τσάφος για για το Χέρωμα Βάρης
Η διαδικασία αναθεώρησης και θεσμικής ωρίμανσης του πολεοδομικού πλαισίου για το Χέρωμα Βάρης θα επανεκκινήσει με νέα δημόσια διαβούλευση από τον Σεπτέμβριο του 2026, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση για τον τερματισμό της πολεοδομικής εκκρεμότητας στην περιοχή.
Ο Υφυπουργός σημείωσε ότι η διαδικασία επανασχεδιασμού του Προεδρικού Διατάγματος προχωρά λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο είχε στο παρελθόν απορρίψει προηγούμενο σχέδιο για την προστασία του Υμηττού, καθώς και τα σχόλια των εμπλεκόμενων δήμων και φορέων. Όπως ανέφερε, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συγκεντρώνει και αξιολογεί όλα τα αιτήματα που έχουν κατατεθεί, με στόχο την εκπόνηση μιας νέας στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία θα ενσωματώνει τα επικαιροποιημένα δεδομένα και θα διασφαλίζει τη νομική και περιβαλλοντική επάρκεια του σχεδίου.
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε, μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης – η οποία τοποθετείται χρονικά για τον Σεπτέμβριο του 2026 – το σχέδιο θα εξεταστεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) και στη συνέχεια θα αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με στόχο την τελική επεξεργασία έως το τέλος του 2026.
Ο κ. Τσάφος υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια σύνθετη και πολυετή διαδικασία χωρικού σχεδιασμού, η οποία απαιτεί συμμόρφωση με τις θεσμικές παρατηρήσεις και πλήρη περιβαλλοντική τεκμηρίωση, προκειμένου να καταστεί νομικά ασφαλής. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και χρόνια και επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα και την πολεοδομική ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής.
Η τοποθέτηση του Υφυπουργού έγινε στο πλαίσιο επίκαιρης ερώτησης του βουλευτή Α΄ Ανατολικής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ Γεωργίου Καραμέρου, ο οποίος ζήτησε σαφές χρονοδιάγραμμα για την προώθηση Προεδρικού Διατάγματος που θα τερματίσει την πολεοδομική εκκρεμότητα στο Χέρωμα Βάρης.
Τσάφος: Τα έργα για τη λειψυδρία στην Κέρκυρα απαιτούν χρόνο
Η προώθηση των έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας στην Κέρκυρα βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο απαιτείται σημαντικός χρόνος υλοποίησης και συντονισμός μεταξύ συναρμόδιων υπουργείων και φορέων, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Νίκος Τσάφος, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση για την καθυστέρηση του εργοστασίου αφαλάτωσης–αποσκλήρυνσης στη Χρυσηίδα.
Ο Υφυπουργός σημείωσε ότι τα έργα ύδρευσης και υποδομών που σχετίζονται με τη λειψυδρία έχουν σύνθετα και πολυετή χρονοδιαγράμματα, τα οποία απαιτούν συνεχή θεσμική συνεργασία, τόσο σε επίπεδο κυβέρνησης όσο και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συμβάλλει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και σε συνεργασία με άλλα υπουργεία, αναγνωρίζοντας την έντονη πίεση που αντιμετωπίζουν περιοχές όπως η Κέρκυρα, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο. Όπως ανέφερε, ήδη χρηματοδοτούνται και προγραμματίζονται έργα μέσω διαφορετικών πηγών, μεταξύ των οποίων και άλλα υπουργεία, όπως το Υπουργείο Εσωτερικών και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με στόχο την ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης. Ο κ. Τσάφος τόνισε ότι το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει πλήρως την αγωνία των κατοίκων και την ανάγκη επιτάχυνσης των παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η υλοποίηση τέτοιων έργων απαιτεί θεσμική συνέχεια και τεχνική ωρίμανση.
Κατέληξε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει, σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, να προχωρήσει στην υλοποίηση των έργων «όσο το δυνατόν γρηγορότερα», προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της λειψυδρίας στο νησί. Η απάντηση του Υφυπουργού δόθηκε στο πλαίσιο επίκαιρης ερώτησης του ανεξάρτητου βουλευτή Κέρκυρας Αλέξανδρου–Χρήστου Αυλωνίτη, ο οποίος έθεσε ζήτημα καθυστέρησης στην υλοποίηση του εργοστασίου αφαλάτωσης και αποσκλήρυνσης στη Χρυσηίδα.
Μ.Η.Τ. 242183