«Βέτο από το πέτο»: Το παρασκήνιο πίσω από τη ρήξη ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ

Η δημόσια αντιπαράθεση Παππά – ΠΑΣΟΚ δεν αφορά απλώς την αισθητική των δηλώσεων. Αφορά την ταυτότητα του μελλοντικού αντιδεξιού μετώπου. Και το αν θα είναι «μέτωπο» ή μια σειρά από αλληλοαναιρούμενους εγωισμούς. Οι τοξικές λέξεις είναι μόνο η βιτρίνα. Από πίσω, η κουζίνα δουλεύει στο φουλ — και όχι απαραίτητα για συνεργασία.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Χαριλάου Τρικούπη και η Κουμουνδούρου φλερτάρουν με τη συνεννόηση και καταλήγουν στην… αποστροφή. Αυτή τη φορά, όμως, η υποψία ότι κάποιοι φρενάρουν εκ προοιμίου κάθε ιδέα κοινής καθόδου, προκάλεσε ντόμινο τοξικών σχολίων και μια απρόσμενη ενδοκομματική παρατήρηση.

Όλα ξεκίνησαν με την πρόταση του Σωκράτη Φάμελλου για κοινό ψηφοδέλτιο, που ηχεί –στα χαρτιά– ως κίνηση ενότητας. Η άρνηση Ανδρουλάκη δεν αιφνιδίασε. Το επιχείρημα περί «εκλογικής αριθμητικής» (ότι η συμπόρευση μπορεί να αποδυναμώσει και τους δύο) είχε ακουστεί ξανά. Αυτό που ακολούθησε, όμως, ήταν ένα μικρό πολιτικό βαρομετρικό χαμηλό.

Ο Νίκος Παππάς, εμφανώς ενοχλημένος, απέδωσε την άρνηση Ανδρουλάκη όχι σε στρατηγικό υπολογισμό, αλλά σε εξωτερικό βέτο, λέγοντας με νόημα: «Κάποιος του το απαγόρευσε». Και επειδή η ειρωνεία δεν περισσεύει, έκλεισε με το χαρακτηριστικό «παραβιάζει τη λογική και τα μαθηματικά».

Η δημόσια ρήξη μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, δεν αφορά μόνο την εκλογική αριθμητική. Είναι, πρωτίστως, μια αντιπαράθεση για το ποιος ηγεμονεύει – ή φιλοδοξεί να ηγεμονεύσει – στον προοδευτικό χώρο. Και, κυρίως, ποιος θα καθορίσει με όρους κυριαρχίας τις μετεκλογικές ισορροπίες.

Η πρόταση Φάμελλου για κοινό ψηφοδέλτιο ήταν μεν ευγενικά διατυπωμένη, αλλά είχε στόχευση. Ποιος εμφανίζεται θετικός σε συναινέσεις; Ο ΣΥΡΙΖΑ. Ποιος αρνείται; Το ΠΑΣΟΚ. Ποιος χρεώνεται το ναρκοπέδιο; Ο Ανδρουλάκης. Η άρνησή του, λοιπόν, αν και πολιτικά εύλογη για όσους τον ακολουθούν στη γραμμή «ούτε με τον έναν, ούτε με τον άλλον», ενόχλησε στη βάση του ΣΥΡΙΖΑ που επιδιώκει –αν μη τι άλλο– μια έμμεση νομιμοποίηση μέσω σύμπλευσης.

Ο Νίκος Παππάς, με την εμπειρία και τη γλώσσα των εσωκομματικών μηνυμάτων, δεν αρκέστηκε σε μια τυπική δήλωση. Υπονόησε «βέτο». Από ποιον; Δεν το είπε. Αλλά το υπονόησε τόσο φαρδιά-πλατιά που σχεδόν το φώναξε: κάποιοι εντός ΠΑΣΟΚ (ή πέριξ αυτού) δεν αφήνουν τον Ανδρουλάκη να ξεμυτίσει προς τα αριστερά. Κάποιοι ίσως από την «παλαιά φρουρά», ίσως κάποιοι που διαβλέπουν ότι η σύγκλιση με τον ΣΥΡΙΖΑ θα αλλοιώσει το νέο αφήγημα αυτονομίας.

Η απάντηση της Χαριλάου Τρικούπη ήταν σκληρή. Όχι μόνο για τον Παππά, αλλά και για να στείλει μήνυμα εντός: δεν θα μπούμε σε αλληθωρισμούς με την Κουμουνδούρου. Η αναφορά στον «κύριο 13-0» ήταν δηλητηριώδης, αλλά όχι τυχαία. Ήταν υπενθύμιση του παρελθόντος του ΣΥΡΙΖΑ, ιδίως στις εκφάνσεις εξουσίας που το ΠΑΣΟΚ θέλει να κρατά σε απόσταση.

Εδώ όμως παρεμβαίνει μια απρόσμενη φωνή: η Κατερίνα Μπατζελή. Πρώην ευρωβουλευτής, παλιά καραβάνα του χώρου, που βλέπει τη μεγάλη εικόνα. Χαρακτηρίζει «τοξικές» και τις δύο πλευρές. Γιατί; Γιατί καταλαβαίνει ότι αυτή η δημόσια σύγκρουση εκθέτει τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο σε ένα αδιέξοδο: είτε θα μείνει αμήχανος, είτε θα διολισθήσει στον εσωτερικό αλληλοσπαραγμό.

Οι υπόγειες γραμμές και τα «αν» του ρεπορτάζ

Και τώρα, οι δεύτερες σκέψεις, που δεν λέγονται δημόσια αλλά διακινούνται σε πηγαδάκια και εσωτερικές συνεδριάσεις:

• Υπάρχει «βέτο»; Όχι κατ’ ανάγκη ως θεσμικό εργαλείο, αλλά ως πολιτική πίεση από στελέχη του ΠΑΣΟΚ, που δεν θέλουν ούτε υποψία επαναπροσέγγισης με ΣΥΡΙΖΑ. Ειδικά από το παπανδρεϊκό και βενιζελικό τόξο, που βλέπουν τον Ανδρουλάκη ως «εντολοδόχο ισορροπιών» και όχι ως αυτόνομο ηγέτη.
• Φοβάται κάτι ο Ανδρουλάκης; Ίσως τη διάρρηξη της εύθραυστης ενότητας του κόμματος. Ίσως να γνωρίζει ότι η οποιαδήποτε σύγκλιση με τον ΣΥΡΙΖΑ θα επανενεργοποιήσει αντισυσπειρώσεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ – και πιθανόν και κινήσεις διάσπασης, αν η ένταση μετατραπεί σε πολιτικό σχέδιο.
• Γιατί αυτή η ένταση τώρα; Γιατί μπαίνουμε σε προεκλογικό κλίμα – και γιατί στο παρασκήνιο εξελίσσονται σενάρια «μετά την κάλπη». Αν οι κάλπες δεν δώσουν αυτοδυναμία στη ΝΔ, τότε η πίεση για κάποιο είδος προοδευτικής σύγκλισης θα ενταθεί. Και οι ηγεσίες προσπαθούν τώρα να κατοχυρώσουν τους όρους με τους οποίους θα προσέλθουν σε εκείνο το τραπέζι.

Η φωνή της Μπατζελή και οι υπόγειες γραμμές

Η Κατερίνα Μπατζελή, πρώην υπουργός και ευρωβουλευτής, είναι μια φωνή θεσμική και μετρημένη. Χαρακτηρίζει τοξική και τη δήλωση Παππά, αλλά και την αντίδραση του ΠΑΣΟΚ. Μια παρέμβαση που δεν απευθύνεται μόνο προς τα έξω, αλλά πρωτίστως προς τα εντός.

Λέει ουσιαστικά:

«Δεν μας ταιριάζει το ύφος αυτό. Δεν γίνεται η Χαριλάου Τρικούπη να λειτουργεί ως γραφείο Τύπου αντιδράσεων».

Εν κατακλείδι, ευλόγως μπορεί να συμπεράνει καθείς, ότι η τοποθέτησή της υποδηλώνει και κάτι άλλο: ότι υπάρχουν εντός ΠΑΣΟΚ πρόσωπα που διαφωνούν με την έντονη απόρριψη του διαλόγου, και κυρίως, με τον τόνο με τον οποίο επιχειρείται αυτό.

Η «ανασυγκρότηση» χωρίς τον αρχηγό

Και εδώ αρχίζει το δεύτερο επεισόδιο της ιστορίας.

Καθώς ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται στο εξωτερικό, η Χαριλάου Τρικούπη ανακοινώνει την ανασυγκρότηση όλων των τομέων πολιτικής, με ρητή αναφορά στην ανάγκη διαμόρφωσης «εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης».

Τυπικά, μια οργανωτική πράξη. Ουσιαστικά, μια πολλαπλή πολιτική δήλωση:

• Προς τον ΣΥΡΙΖΑ: δεν χρειαζόμαστε προσκλήσεις. Είμαστε μόνοι μας και πάμε για κυβέρνηση.
• Προς την κοινωνία: εμείς έχουμε σχέδιο, δομή και ανθρώπους που μπορούν να κυβερνήσουν.
• Προς τα εσωτερικά ακροατήρια: η γραμμή έχει ήδη χαραχτεί – με ή χωρίς την παρουσία του αρχηγού.

Ο χρονισμός δεν είναι τυχαίος. Γίνεται σε περίοδο υψηλής έντασης με τον ΣΥΡΙΖΑ, μετά από το «όχι» Ανδρουλάκη, την ένταση με τον Παππά και την ανάγκη επαναφοράς πρωτοβουλίας κινήσεων.

Η απουσία Ανδρουλάκη λειτουργεί ίσως ως «παράθυρο» για μια πιο σαφή ανάδειξη της οργανωτικής πτέρυγας, που θέλει να μετατοπίσει το ΠΑΣΟΚ σε ρόλο κυβερνητικής πυξίδας — όχι απλώς ρυθμιστή.

Πίσω από τα φώτα

Η κόντρα για το κοινό ψηφοδέλτιο ήταν απλώς η αφορμή. Πίσω της ξεδιπλώνονται πολιτικές προθέσεις, εσωκομματικές ισορροπίες και παρασκηνιακοί υπολογισμοί.

Η Χαριλάου Τρικούπη –με ή χωρίς την παρουσία του προέδρου– δείχνει να παίρνει θέση στον χάρτη της «επόμενης μέρας» με τρόπο οργανωμένο και με αυτοπεποίθηση.

Το αν το ΠΑΣΟΚ θα γίνει πράγματι εναλλακτική διακυβέρνηση ή απλώς θα διαχειριστεί ένα ρόλο ρυθμιστή, μένει να φανεί. Το βέβαιο είναι πως το μέτωπο δεν χτίζεται ούτε με ύβρεις, ούτε με «βέτο από το πέτο».

Διαβάσε επίσης: ΠΑΣΟΚ: «Ανασχηματισμός» με Τομείς και Τομεάρχες – Όλα τα ονόματα