Όνειρο η ιδιοκατοίκηση για τους νέους - Συναγερμός από την Alpha Bank

Η στέγαση στην Ελλάδα γίνεται ολοένα και πιο απρόσιτη: αυξήσεις τιμών, ενοίκια στα ύψη, χαμηλό ενδιαφέρον για αγορά. Τι δείχνει νέα έρευνα της Alpha Bank

Η απόκτηση κατοικίας στην Ελλάδα, ιστορικά συνυφασμένη με την κοινωνική άνοδο και την αποθεματοποίηση πλούτου, μετατρέπεται πλέον για πολλούς σε άπιαστο στόχο. Σύμφωνα με νέα εμπεριστατωμένη μελέτη της Alpha Bank, που βασίζεται και σε έρευνα πεδίου με 2.000 συμμετέχοντες, η οικονομική πίεση γύρω από τη στέγαση εντείνεται δραματικά, ιδιαίτερα για τους νέους και τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα.

Το κόστος ξεφεύγει – τα εισοδήματα μένουν πίσω

Οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 13,9% το 2023 και 8,7% το 2024, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε με βραδύτερο ρυθμό (8,1% το 2023, 5,6% το 2024).
Οι ενοικιαστές δαπανούν πάνω από το 30% του εισοδήματός τους για ενοίκιο σε ποσοστό 52%.
7 στους 10 θεωρούν τα ενοίκια απρόσιτα, ενώ μόλις το 7% βρίσκει προσιτή την αγορά κατοικίας.
Τα στεγαστικά δάνεια καλύπτουν πλέον περιορισμένο τμήμα της ζήτησης: η καθαρή αύξηση της στεγαστικής πίστης παραμένει αρνητική από το 2023.
Παρά τη δημοφιλή πεποίθηση ότι η ιδιοκτησία είναι επένδυση (74% συμφωνεί), η πρόθεση αγοράς κατοικίας περιορίζεται σε μόλις 12% του πληθυσμού – κυρίως νέους που συζούν (28%) και παντρεμένους ενοικιαστές (21%).

Γιατί η στέγαση έγινε κοινωνικό πρόβλημα

Η ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η τουριστική πίεση, η τηλεργασία, η έλλειψη πολιτικής στέγασης, και η μείωση των διαθέσιμων ακινήτων προς ενοικίαση ωθούν τις τιμές στα ύψη.
Το 68% του πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών βρίσκεται σε ακίνητα – αλλά η νεότερη γενιά αδυνατεί να συμμετάσχει σε αυτό το «παιχνίδι».
Ο μέσος όρος ηλικίας για αποχώρηση από τη γονική εστία αγγίζει τα 35 έτη, ενώ μόλις το 7% των νέων έως 34 ετών είναι ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο.

Ποιοι θα στεγάσουν την επόμενη γενιά;

Η μελέτη εντοπίζει τρεις ομάδες με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αγορά στο μέλλον:

Νέοι που συζούν.
Νέοι που φιλοξενούνται από τους γονείς.
Παντρεμένα ζευγάρια που νοικιάζουν.

Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν θεωρούν ρεαλιστικό το ενδεχόμενο ιδιοκατοίκησης χωρίς ουσιαστική πολιτική παρέμβαση. Το 56% των πολιτών πιστεύει ότι οι φορολογικές και κυβερνητικές πολιτικές θα καθορίσουν τις τιμές τα επόμενα χρόνια.

Το αδιέξοδο της ενοικίασης και η λύση των ανακαινίσεων

Πάνω από το 50% των ενοικιαστών είδε αυξήσεις στα ενοίκια τα τελευταία 2 χρόνια – με έως και +20% σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Το 64% του οικιστικού αποθέματος έχει κατασκευαστεί πριν το 1990, καθιστώντας την ανάγκη για προγράμματα ανακαίνισης πιο επιτακτική από ποτέ.
1 στους 5 ιδιοκτήτες σκοπεύει να ανακαινίσει μέσα στον επόμενο χρόνο – με 3 στους 10 να εξετάζουν τη λήψη σχετικού δανείου.

Όπως προκύπτει, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σιωπηρή κρίση στέγασης, με την προσιτή κατοικία να αποτελεί πλέον προνόμιο και όχι δικαίωμα. Οι δείκτες προειδοποιούν, η κοινωνία αντιδρά, και το στοίχημα για την επόμενη μέρα είναι να υπάρξει ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική που να στηρίζει όσους «μένουν απέξω» από το όνειρο της στέγης.