Μέσα σε 18 μήνες ξεκινά η υλοποίηση του προγράμματος κοινωνικής κατοικίας με αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων

Σε μια χώρα όπου η απόκτηση κατοικίας μετατρέπεται σε άπιαστο όνειρο, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανατρέψει το σκηνικό μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής και της δημιουργίας κοινωνικών κατοικιών. Το πρόγραμμα, που τίθεται σε τροχιά υλοποίησης εντός των επόμενων 18 μηνών, στοχεύει να αξιοποιήσει δημόσια ακίνητα που παραμένουν για χρόνια κλειδωμένα στην αδράνεια.

Η συγκρότηση της νέας Κυβερνητικής Επιτροπής Στεγαστικής Πολιτικής έρχεται τη στιγμή που οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 72% την τελευταία επταετία, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ. Μια εκτίναξη που καθηλώνει την πρόσβαση στη στέγαση και ωθεί χιλιάδες νέους στην παραμονή στο πατρικό σπίτι μέχρι τα 31 τους χρόνια, η πέμπτη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ.

Πώς θα γίνει πράξη η κοινωνική αντιπαροχή

Το σχέδιο προβλέπει ότι κάθε υπουργείο θα συνεισφέρει 3 έως 5 ακίνητα, δομημένα ή αδόμητα, εμβαδού τουλάχιστον 1.500 τ.μ., ώστε να διατεθούν για κοινωνική κατοικία. Η υποχρέωση αυτή μειώνεται σε νησιωτικές ή μικρούς οικισμούς, όπου η στεγαστική κρίση αποκτά άλλες διαστάσεις λόγω γεωγραφικής απομόνωσης.

Τα ακίνητα πρέπει να είναι 100% δημόσια, χωρίς πολεοδομικές εκκρεμότητες, επικινδυνότητα ή χαρακτηρισμό διατηρητέου. Παράλληλα, εξαιρούνται όσα αμφισβητούνται από τρίτους ή εμπίπτουν σε κληροδοτήματα με άλλους σκοπούς. Για τα αδόμητα οικόπεδα απαιτείται πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς.  Προϋπόθεση που αποδεικνύει ότι η πολιτική αυτή στοχεύει σε βιώσιμη, όχι απλώς αριθμητική λύση.

Η κατασκευή ή ανακαίνιση θα χρηματοδοτηθεί μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης που εκπονείται από την Αντιπροεδρία της Κυβέρνησης και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου. Στη λίστα των πρώτων ακινήτων προς αξιοποίηση περιλαμβάνεται το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα ΧΡΩΠΕΙ στον Πειραιά, έκτασης 17.893 τ.μ., το εργοστάσιο Ανατόλια στη Νέα Ιωνία (18.000 τ.μ.) και το ιστορικό ΥΦΑΝΕΤ στην Τούμπα Θεσσαλονίκης (19.500 τ.μ.), που βρίσκεται υπό κατάληψη.

Η κοινωνική αντιπαροχή φιλοδοξεί να αποτελέσει το «κλειδί» για να εισρεύσει νέο προσιτό στοκ στην αγορά χωρίς περαιτέρω τσιμεντοποίηση, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί κενά δημόσια ακίνητα που υποβαθμίζουν γειτονιές.

Τι δείχνουν οι αριθμοί

Οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 8,9% το 2024 και συνεχίζουν με 6,8% το 2025, σύμφωνα με την ΤτΕ. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στα νέα διαμερίσματα (+10,2%) αλλά και στη Θεσσαλονίκη, όπου οι τιμές αυξάνονται με διψήφιους ρυθμούς για δεύτερη συνεχή χρονιά. Την ίδια στιγμή, εκκρεμούν 790.000 κλειστά σπίτια, εκ των οποίων 225.000 στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αποκαλύπτοντας το παράδοξο μιας χώρας που χτίζει λιγότερο από ποτέ (20% πτώση στις οικοδομικές άδειες) και αφήνει τεράστιο απόθεμα αναξιοποίητο.

Αν η κοινωνική αντιπαροχή εφαρμοστεί με ευελιξία, διαφάνεια και συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ίσως επιτέλους μετατρέψει την κατοικία από προνόμιο, σε δικαίωμα.

Διαβάστε επίσης: Κοινωνική αντιπαροχή: Ποια δημόσια ακίνητα μπαίνουν στο σχέδιο για φθηνή κατοικία