Ολοκληρώνεται ο διαγωνισμός για τον Φορέα Επαναμίσθωσης Ακινήτων με συμμετοχή τραπεζών και ιδιωτών. Ποιες καθυστερήσεις προκάλεσαν πολιτική αντιπαράθεση

Εντός του 2025 αναμένεται να ολοκληρωθεί ο πολυσυζητημένος διαγωνισμός για τη σύσταση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός θεσμού που φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας για ευάλωτα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη τους κατοικία. Την ίδια ώρα, η μορφή της τραπεζικής συμμετοχής και η καθυστέρηση πέντε ετών από την αρχική νομοθέτηση του φορέα φέρνουν σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση, που καλείται να εξηγήσει τι πραγματικά άλλαξε και γιατί.

Ο Πρωθυπουργός είχε μιλήσει για «εισφορά» 100 εκατομμυρίων ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, ενώ, το Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο 2025-2028 αναφέρεται σε «δανειακή συνεισφορά». Το κοινοβούλιο διερωτάται γιατί το αφήγημα άλλαξε και πώς ακριβώς θα εμπλακούν οι τράπεζες.

Η κυβερνητική απάντηση: Όχι «πισωγύρισμα», αλλά προσαρμογή

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς υποστήριξε στη Βουλή ότι δεν υπήρξε υπαναχώρηση των τραπεζών από καμία δέσμευση. Αντιθέτως, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες θα συνεισφέρουν 100 εκατ. ευρώ στον νέο φορέα, με τη μορφή που θα συμφωνηθεί με τον ανάδοχο, είτε ως μετοχικό κεφάλαιο, είτε ως δάνειο, είτε με συνδυασμό των δύο. Όπως σημείωσε, ο Φορέας θα είναι ιδιωτικού χαρακτήρα και θα δημιουργηθεί από ad hoc εταιρεία που θα προκύψει από την τρέχουσα διαγωνιστική διαδικασία.

Ουσιαστικά, το κράτος δεν έχει λόγο στον τύπο της τραπεζικής συνεισφοράς. Αυτό θα συμφωνηθεί ανάμεσα στις ίδιες τις τράπεζες και τον ιδιώτη ανάδοχο, με βάση τον προσδοκώμενο βαθμό εσωτερικής απόδοσης της επένδυσης (IRR). «Το IRR ήταν πολύ χαμηλό, δεν υπήρχε ενδιαφέρον και ο διαγωνισμός παρέμενε στάσιμος. Τώρα που διατίθενται τα 100 εκατ., δημιουργούνται προϋποθέσεις για να προχωρήσει», σημείωσε ο κ. Πετραλιάς.

Πολιτικές αιχμές για καθυστερήσεις και «επιθετικό real estate»

Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγόρησε την κυβέρνηση για πενταετή κωλυσιεργία και αμφισβήτησε τις προθέσεις των τραπεζών, τονίζοντας πως η χρηματοδοτική τους εμπλοκή –με την προοπτική κέρδους μέσω δανεισμού ή μετοχικού μεριδίου, δεν μπορεί να εκληφθεί ως κοινωνική συνεισφορά. Αντιθέτως, όπως είπε, οι τράπεζες εισέρχονται στο πεδίο του «επιθετικού real estate» υπό την ανοχή της Πολιτείας.

Σχολίασε δε ότι η εναλλακτική επιλογή για δωρεά ή άμεση εισφορά από τον τραπεζικό τομέα απορρίφθηκε, διότι ο φορέας έχει ιδιωτικό χαρακτήρα, άρα δεν επιτρέπεται να λάβει δωρεά από άλλους ιδιωτικούς φορείς… ένα επιχείρημα που άφησε πολλά ερωτηματικά αναπάντητα.

Οι καθυστερήσεις, οι νομοθετικές παρεμβάσεις και το μεταβατικό πρόγραμμα

Η κυβέρνηση παραδέχθηκε τη σημαντική καθυστέρηση στην υλοποίηση του φορέα, αποδίδοντάς την σε τεχνικά και επενδυτικά ζητήματα, κυρίως λόγω της μη ελκυστικότητας για ιδιώτες. Όπως εξήγησε ο υφυπουργός, η διαγωνιστική διαδικασία ξεκίνησε από το β΄ τρίμηνο του 2022, αλλά απαιτήθηκαν αλλαγές στον αρχικό νόμο (ν. 5072/2023, άρθρο 89) και επιπλέον υπουργικές αποφάσεις για να αρθούν τα εμπόδια και να διαμορφωθεί ένα πιο φιλικό πλαίσιο για επενδυτές.

Παράλληλα, παρατάθηκε έως τον Οκτώβριο του 2025 το ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών που έχουν ήδη ενταχθεί στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Μέχρι τότε, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, αναμένεται να έχει συσταθεί και να λειτουργεί πλήρως ο νέος φορέας.

Διαβάστε επίσης; Πιερρακάκης: «Η Ελλάδα αλλάζει πίστα και οι τράπεζες πρέπει να τρέξουν μπροστά»