Η νέα Στρατηγική εστιάζει στη βιωσιμότητα, την ασφάλεια, την ενεργειακή μετάβαση και την ψηφιακή διασύνδεση των ευρωπαϊκών λιμένων

Από τη Θεσσαλονίκη και το 21ο συνέδριο του ESPO, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, προανήγγειλε την παρουσίαση της πρώτης νέας Στρατηγικής για τα Λιμάνια της ΕΕ μετά από 12 χρόνια, έως το τέλος του 2025.

Βιώσιμα, ανθεκτικά και ασφαλή λιμάνια

Η νέα Στρατηγική θα συνδέει την ανταγωνιστικότητα των λιμανιών με την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα. Θα περιλαμβάνει μέτρα για:

• την ενίσχυση της φυσικής και κυβερνοασφάλειας,

• την αντιμετώπιση της έλλειψης δεξιοτήτων και ανθρώπινου δυναμικού,

• τη στήριξη της ενεργειακής μετάβασης, με λιμάνια-κόμβους καθαρής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών,

• την προώθηση ψηφιοποίησης και καινοτομίας, και

• την ενίσχυση της οικονομικής ανεξαρτησίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Λιμάνια-Πρότυπα στην Πράσινη Μετάβαση της ΕΕ

1. Λιμάνι Αντβέρπης-Μπρυζ (Βέλγιο)

Το λιμάνι Αντβέρπης-Μπρυζ φιλοδοξεί να γίνει ένα από τα πιο βιώσιμα λιμάνια παγκοσμίως. Συμμετέχει στο έργο PIONEERS, το οποίο προωθεί λύσεις όπως η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας, η καθαρότερη πρόωση πλοίων και η ψηφιοποίηση των λειτουργιών του λιμανιού. Επιπλέον, σχεδιάζει να γίνει διεθνής κόμβος για την “πράσινη” υδρογόνο, αντικαθιστώντας τα ορυκτά καύσιμα σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές.

2. Λιμάνι της Βαρκελώνης (Ισπανία)

Η Βαρκελώνη εφαρμόζει πρωτοβουλίες για τη μείωση των αποβλήτων, όπως η εγκατάσταση διανομέων νερού για την εξάλειψη των πλαστικών μπουκαλιών μίας χρήσης. Επιπλέον, προωθεί την ηλεκτροδότηση των πλοίων κατά την παραμονή τους στο λιμάνι, μειώνοντας τις εκπομπές ρύπων.

3. Λιμάνι του Πειραιά (Ελλάδα)

Ο Πειραιάς, μέλος του δικτύου EcoPorts, εφαρμόζει προγράμματα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα και του νερού, καθώς και σχέδια για την υιοθέτηση καυσίμων χαμηλών εκπομπών, όπως το LNG. Επίσης, εξετάζει την εγκατάσταση “ψυχρής ηλεκτροδότησης” (cold ironing) για τα κρουαζιερόπλοια.

4. Λιμάνι του Εσμπιέργκ (Δανία)

Το λιμάνι του Εσμπιέργκ έχει εξελιχθεί σε κέντρο για την αποστολή ανεμογεννητριών ανοικτής θαλάσσης, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας στη Βόρεια Θάλασσα. Προωθεί επίσης την εγκατάσταση υποδομών για την υποστήριξη της πράσινης ενέργειας. Wikipedia

5. Λιμάνι Ρόσλερ (Ιρλανδία)

Το λιμάνι Ρόσλερ επενδύει σε υποδομές για την υποστήριξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, με στόχο να γίνει κόμβος για την ανανεώσιμη ενέργεια στην Ιρλανδία. Το έργο περιλαμβάνει την ανάπτυξη επιχειρηματικού πάρκου και την εγκατάσταση τεχνολογιών για την υποστήριξη της πράσινης ενέργειας. Wikipedia

Τεχνολογίες και Πρωτοβουλίες

• Ψυχρή ηλεκτροδότηση (Cold Ironing): Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε πλοία κατά την παραμονή τους στο λιμάνι μειώνει τις εκπομπές ρύπων. Reuters

• Υδρογόνο και Ανανεώσιμα Καύσιμα: Η χρήση υδρογόνου και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων αντικαθιστά τα παραδοσιακά ορυκτά καύσιμα, μειώνοντας τις εκπομπές CO₂.

• Ψηφιοποίηση και Τεχνητή Νοημοσύνη:

Από την COVID στις γεωπολιτικές εντάσεις

Ο κ. Τζιτζικώστας υπενθύμισε τη συμβολή των λιμανιών κατά την πανδημία, όταν κράτησαν την οικονομία σε λειτουργία. Τώρα όμως, η ανθεκτικότητά τους δοκιμάζεται ξανά, λόγω:

• της ρευστής γεωπολιτικής συγκυρίας,

• της αστάθειας στο διεθνές εμπόριο,

• και της ανόδου των λιμανιών εκτός ΕΕ που εντείνουν τον ανταγωνισμό.

Παρά τις προκλήσεις, η ναυτιλία και τα λιμάνια της ΕΕ παραμένουν ισχυρά, διακινώντας το 75% του εξωτερικού εμπορίου της Ένωσης, 3,4 δισ. τόνους αγαθών και περίπου 400 εκατ. επιβάτες ετησίως.

Προς ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο με ορίζοντα το 2025

Η νέα Στρατηγική θα ενσωματώσει:

• την Ευρωπαϊκή Συμμαχία Λιμένων κατά του οργανωμένου εγκλήματος,

• τις πρωτοβουλίες της Καθαρής Βιομηχανίας και της Συνθήκης για τους Ωκεανούς,

• και τον Ευρωπαϊκό Χώρο Ναυτιλίας, ως νέο βραχίονα των ΤΕΝ-Τ.

Ο στόχος, σύμφωνα με τον Έλληνα Επίτροπο, είναι ξεκάθαρος: «Να μετατρέψουμε τις προκλήσεις των καιρών σε ευκαιρίες ανάπτυξης και αυτονομίας για τα ευρωπαϊκά λιμάνια».

Διαβάστε επίσης: Απόστολος Τζιτζικώστας: Συναντήσεις στις Βρυξέλλες με τους επικεφαλής των Fraport, Airbus και Boeing