Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στη γυναικεία ναυτική απασχόληση με 7,8% γυναίκες ναυτικούς, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι 1,2%

Η γυναικεία απασχόληση στη ναυτιλία εμφανίζει σταθερή άνοδο στην Ελλάδα, τοποθετώντας τη χώρα σε διεθνή πρωτοπορία. Σύμφωνα με έρευνα του καθηγητή Γαβριήλ Αμίτση (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής), που παρουσιάστηκε στη 3η Έκθεση του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) στη ΔΕΘ, το ποσοστό των γυναικών ναυτικών ανήλθε το 2024 στο 7,8%, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι 1,2% και ο ευρωπαϊκός 2,4%.

Συνολικά καταγράφονται 2.048 γυναίκες ναυτικοί, σχεδόν όλες Ελληνίδες, σημειώνοντας αύξηση 11,4% σε σχέση με το 2023 και 65,6% στην τελευταία πενταετία. Τον Αύγουστο, λόγω της ζήτησης σε ακτοπλοΐα, κρουαζιέρα και τουριστικές μεταφορές, οι γυναίκες ναυτικοί ανήλθαν σε 1.415, καταγράφοντας άνοδο 11,8% σε σχέση με πέρυσι.

Στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού, οι γυναίκες δόκιμοι αντιστοιχούν ήδη στο 11,8% των σπουδαστών, με 240 γυναίκες από τους 1.523 νέους σπουδαστές το 2024.

Το διεθνές πλαίσιο και οι ανισότητες

Παρά την ελληνική πρόοδο, η διεθνής εικόνα παραμένει άνιση. Έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) καταγράφει χαμηλή συμμετοχή των γυναικών σε κλάδους της ναυτιλίας και των θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Στις θαλάσσιες και παράκτιες μεταφορές η συμμετοχή των γυναικών φτάνει μόλις το 12%, ενώ σε τομείς όπως η ναυπήγηση πλοίων πέφτει στο 9%.

Επιπλέον, η ΔΟΕ καταγράφει χρόνιες προκλήσεις που εμποδίζουν την ισότιμη ένταξη: άνιση αμοιβή, δυσκολία συνδυασμού οικογένειας και εργασίας, σκληρές συνθήκες ταξιδιών, σεξουαλική παρενόχληση.

Ο Δείκτης Ευτυχίας Ναυτικών (Q1 2025) δείχνει επίσης το χάσμα: οι άνδρες αποτελούν το 83% του προσωπικού, οι γυναίκες μόλις 14%, ενώ αυξάνεται το ποσοστό όσων επιλέγουν να μην δηλώσουν φύλο (2,47%), ενδεχομένως λόγω ανησυχίας για διακρίσεις.

Οι προκλήσεις στην ανέλιξη

Η έρευνα για τη διαφορετικότητα στη ναυτιλία καταγράφει ότι ενώ υπάρχει πρόοδος στα κατώτερα επίπεδα, η ανάδειξη γυναικών σε ηγετικούς ρόλους παραμένει στάσιμη. Παρά το γεγονός ότι το 30% των γυναικών κατέχει ανώτερες διευθυντικές θέσεις, η παρουσία τους σε ηγετικούς ρόλους ομάδων ή σε μεσαίες διοικητικές θέσεις παρουσιάζει πτώση από το 2022 και μετά.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, χωρίς στοχευμένες πολιτικές, η πρόοδος κινδυνεύει να ανακοπεί. Η διασφάλιση καλύτερων συνθηκών εργασίας, υψηλότερων αμοιβών και η δυνατότητα επικοινωνίας με τις οικογένειες θεωρούνται βασικές προϋποθέσεις για να ενισχυθεί η ελκυστικότητα του κλάδου.

Η Ελλάδα, έχοντας καταφέρει να ξεχωρίσει διεθνώς, καλείται να στηρίξει αυτή την πορεία με πολιτικές για ίσες ευκαιρίες και σταθερή ανέλιξη, ώστε η συμμετοχή των γυναικών να μην περιοριστεί σε αριθμούς αλλά να αποτυπωθεί και στην κορυφή της ναυτιλιακής βιομηχανίας.