IMO και Net Zero: Το μεσογειακό μέτωπο Ελλάδας-Κύπρου-Μάλτας αλλάζει τους συσχετισμούς

Ελλάδα, Κύπρος, Μάλτα, Ιταλία και Ισπανία συγκροτούν ναυτιλιακό μπλοκ στον ΙΜΟ, προκαλώντας ρήγμα με τον ευρωπαϊκό Βορρά

Μεθοδικά και χωρίς δημόσιες τυμπανοκρουσίες, διαμορφώνεται ένα ισχυρό μεσογειακό ναυτιλιακό μπλοκ που επιχειρεί να επηρεάσει καθοριστικά τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει των κρίσιμων αποφάσεων για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας στον International Maritime Organization.

Η αρχική σύμπλευση Ελλάδας και Κύπρου εξελίσσεται σε ευρύτερη περιφερειακή συμμαχία. Η Μάλτα έχει ήδη ευθυγραμμιστεί, ενώ Ιταλία και Ισπανία εμφανίζονται να συγκλίνουν στην ίδια κατεύθυνση, δημιουργώντας ένα συμπαγές σχήμα κρατών με ισχυρή πλοιοκτησία, σημαντικά νηολόγια και βαθιά διασύνδεση με τη θαλάσσια οικονομία. Η Γαλλία παρακολουθεί τις διεργασίες, χωρίς να έχει ακόμη τοποθετηθεί οριστικά.

Το διακύβευμα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Είναι στρατηγικό και οικονομικό. Οι μεσογειακές δυνάμεις εκτιμούν ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση στο Net Zero Framework κινδυνεύει να κινηθεί ταχύτερα από την τεχνολογική ωριμότητα και τη διαθεσιμότητα πράσινων καυσίμων, μεταφέροντας δυσανάλογο κόστος στον ευρωπαϊκό στόλο.

Σταδιακή μετάβαση και τεχνολογική ουδετερότητα

Σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές, ο κοινός παρονομαστής του μπλοκ είναι η επιδίωξη πιο σταδιακής μετάβασης, η διατήρηση τεχνολογικής ουδετερότητας και η αποφυγή μέτρων που θα υπονόμευαν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας έναντι τρίτων χωρών.

Η γραμμή αυτή δημιουργεί εμφανή απόσταση από τον ευρωπαϊκό Βορρά, όπου κράτη όπως η Γερμανία και η Δανία υποστηρίζουν ταχεία υιοθέτηση δεσμευτικών μηχανισμών και πιο φιλόδοξων χρονοδιαγραμμάτων.

Στον πυρήνα της μεσογειακής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η θέση ότι η ναυτιλία δεν μπορεί να επωμιστεί μονομερώς το κόστος της πράσινης μετάβασης, όταν τα εναλλακτικά καύσιμα παραμένουν περιορισμένα, οι υποδομές ανεφοδιασμού ανεπαρκείς και η παγκόσμια συναίνεση εύθραυστη.

Ρωσικό πετρέλαιο και νέο μέτωπο έντασης

Το ρήγμα διευρύνεται περαιτέρω από την πρόθεση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε πλήρη απαγόρευση παροχής ναυτιλιακών υπηρεσιών για το ρωσικό πετρέλαιο, καταργώντας το ισχύον πλαφόν τιμής.

Πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι η ελληνική πλευρά έχει κινηθεί για να αναστείλει την πρωτοβουλία, εκτιμώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα αποδυνάμωνε περαιτέρω τον ευρωπαϊκό στόλο σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων. Η ναυτιλία, υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, αποτελεί κρίσιμο κρίκο για την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια της Ένωσης.

Η Κομισιόν επιμένει στην προώθηση του μέτρου, διατηρώντας κλίμα έντασης με τις ναυτιλιακές πρωτεύουσες της Μεσογείου.

Η θέση της ελληνικής ναυτιλίας και ο διεθνής παράγοντας

Η πρόεδρος της Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, έχει ταχθεί υπέρ μιας πιο ρεαλιστικής προσέγγισης, επισημαίνοντας ότι προηγούμενες προσπάθειες συμφωνίας δεν συγκέντρωσαν την αναγκαία διεθνή στήριξη, καθώς δεκάδες κράτη με ισχυρά νηολόγια δεν συναίνεσαν στην προώθηση δεσμευτικών μέτρων.

Στο γεωπολιτικό κάδρο προστίθεται και η επιφυλακτική στάση των Ηνωμένες Πολιτείες απέναντι στο Net Zero Framework. Η Ουάσιγκτον έχει εκφράσει αντιρρήσεις σε οποιαδήποτε εξέλιξη που θα μετέτρεπε τον IMO σε παγκόσμιο ρυθμιστή κλιματικής πολιτικής, ενισχύοντας έμμεσα τη λογική μιας πιο προσεκτικής μετάβασης.

Κρίσιμη αναμέτρηση τον Οκτώβριο

Με την επανέναρξη της συζήτησης στον IMO να έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο, το μεσογειακό μπλοκ εμφανίζεται πιο συντονισμένο και πολιτικά ώριμο από κάθε προηγούμενη φάση.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται πυκνό σε διπλωματικές επαφές και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Το βασικό ερώτημα είναι αν η συμμαχία του Νότου θα καταφέρει να επιβάλει έναν πιο ρεαλιστικό ρυθμό απανθρακοποίησης ή αν ο ευρωπαϊκός Βορράς θα διατηρήσει το προβάδισμα στην πράσινη ατζέντα της ναυτιλίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι συσχετισμοί αλλάζουν και η Μεσόγειος διεκδικεί πλέον ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των παγκόσμιων κανόνων για το μέλλον της ναυτιλίας.

Διαβάστε επίσης: Στην κορυφή της παγκόσμιας ναυτιλίας η Ελλάδα με ρεκόρ ψήφων στις εκλογές του IMO