Η χώρα που έχει εθιστεί στο δημόσιο χρήμα
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την Τρίτη ένα προκαταρκτικό σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από περικοπές και μεταρρυθμίσεις, που βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία και δεν έχουν οριστικοποιηθεί, με στόχο τη σταδιακή σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και τον περιορισμό του ελλείμματος. Το συνολικό πακέτο -το οποίο τελεί υπό αναθεώρηση ως προς την έκτασή του- προσεγγίζει τα 43,8 δισ. ευρώ και αποσκοπεί στη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος από το 5,8% του ΑΕΠ το 2024 στο 3% έως το 2029. Η χώρα αντιμετωπίζει έντονη δημοσιονομική πίεση, απόρροια πολιτικών αναταράξεων, μειωμένων φορολογικών εσόδων και αυξημένων κρατικών δαπανών την τελευταία διετία και ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για «εθισμό στο δημόσιο χρήμα», ενώ προειδοποίησε ότι αν δεν υπάρξει έγκαιρη προσαρμογή, υπάρχει ορατός κίνδυνος υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας. Σημαντικό είναι πως, αν και το σύνολο των δαπανών βρίσκεται στο μικροσκόπιο και υπό ενδεχόμενη μείωση, ο τομέας της άμυνας εξαιρείται πλήρως από κάθε πρόβλεψη περικοπών – γεγονός με ιδιαίτερη βαρύτητα. Πρόκειται για την μόνη σταθερή και αδιαπραγμάτευτη δαπάνη στο όλο πλαίσιο.
Τα μέτρα που εξετάζονται και η κατάργηση δύο αργιών
Μεταξύ των πιθανών μέτρων περιλαμβάνεται η σταδιακή συγκράτηση ή και μείωση των δαπανών των υπουργείων και των τοπικών αρχών, ενώ εξετάζεται η μη αντικατάσταση ενός στους τρεις δημοσίους υπαλλήλους που θα συνταξιοδοτούνται από το 2027, μέτρο που δυνητικά θα οδηγήσει στην κατάργηση περίπου 3.000 θέσεων. Παράλληλα, βρίσκονται στο τραπέζι προτάσεις για συγχωνεύσεις ή καταργήσεις δημόσιων οργανισμών, που μπορεί να επιφέρουν έως και 1.500 επιπλέον απώλειες θέσεων. Το σχέδιο προβλέπει επίσης περιορισμό στην αύξηση των δαπανών υγείας (με ανώτατο όριο 5 δισ. ευρώ ετησίως), μέσω ενδεχόμενης αύξησης της συμμετοχής των πολιτών, επανεξέτασης της δωρεάν χορήγησης φαρμάκων, και αλλαγών στις αναρρωτικές άδειες – όλα τα παραπάνω, όμως, παραμένουν υπό αξιολόγηση και δεν έχουν καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις. Αναστολή αναπροσαρμογών στους μισθούς του Δημοσίου και στις κοινωνικές παροχές, καθώς και πάγωμα των φορολογικών κλιμάκων για το 2025, είναι μερικά ακόμη μέτρα που βρίσκονται στο στάδιο της συζήτησης. Εφόσον εφαρμοστούν, εκτιμάται ότι θα επιφέρουν εξοικονόμηση 7,1 δισ. ευρώ. Τέλος, σε επίπεδο πρότασης βρίσκεται και η ιδέα κατάργησης δύο εθνικών αργιών ως τρόπος ενίσχυσης της παραγωγικότητας μέσω της αύξησης των εργάσιμων ημερών. Η συγκεκριμένη πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και παραμένει ανοιχτή σε διαβούλευση.
Τι γίνεται δίπλα μας, πώς είμαστε εμείς
Όλα τα παραπάνω δεν είναι φήμες ή σενάρια. Είναι μια πραγματικότητα που αγγίζει τη Γαλλία γιατί όλα τα παραπάνω παρουσιάστηκαν από τον γάλλο πρωθυπουργό Φρανσουά Μπαϊρού. Είναι η δεύτερη φορά που επιλέγω τις τελευταίες ημέρες να ξεκινήσω τη στήλη με ένα διεθνές θέμα και αυτό γίνεται για δύο λόγους: Ο πρώτος για να δούμε τι γίνεται δίπλα μας, καθόλου μακριά από εμάς και ο δεύτερος για να συγκρίνουμε τι γίνεται την ίδια ώρα στα δικά μας δημοσιονομικά.
Το τηλεφώνημα Ομπάμα στον Τσίπρα και η λύση που δεν πρόσφερε ο Πούτιν
Παρακολούθησα με μεγάλο ενδιαφέρον τη συνέντευξη του Πάνου Καμμένου στον συνάδελφο Άγγελο Μόσχοβα και το iefimerida.gr. Αναφερόμενος στις συνθήκες υπό τις οποίες ελήφθη η απόφαση για το δημοψήφισμα του 2015, εξηγεί πως χρησιμοποιήθηκε ως μέσο πίεσης προς τους Ευρωπαίους, ενώ αποκαλύπτει το τηλεφώνημα του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, στον Αλέξη Τσίπρα -σε εστιατόριο των Βρυξελλών- το οποίο άνοιξε τον δρόμο για την ενεργοποίηση του γαλλικού σχεδίου, μπλοκάροντας έτσι το σενάριο Σόιμπλε – Βαρουφάκη για Grexit. Ο Καμμένος υποστηρίζει ότι υπήρξε προσέγγιση προς τη Ρωσία μέσω του Παναγιώτη Λαφαζάνη, για την εκτύπωση νομίσματος σε περίπτωση εξόδου από την Ευρωζώνη. Ωστόσο, σημειώνει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν προσέφερε ποτέ διέξοδο εκτός ΕΕ στην κυβέρνηση Τσίπρα. Μιλώντας για τη Συμφωνία των Πρεσπών, αναφέρει ότι υπήρξε συμφωνία με τον Τσίπρα να μην προχωρήσει χωρίς τη συναίνεση των ΑΝΕΛ, ωστόσο καταγγέλλει ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ συζητούσε πίσω από την πλάτη του με βουλευτές του κόμματός του, παρότι δηλώνει ότι η μεταξύ τους συνεργασία, συνολικά, ήταν έντιμη.
Η διακομματική κυβέρνηση και η εξαπάτηση του λαού
Στην ίδια συνέντευξη, ο πρώην υπουργός Άμυνας προτείνει μια ριζικά διαφορετική πολιτική λύση: Μια διακομματική κυβέρνηση εθνικής ενότητας, χωρίς εκλογές, για την υλοποίηση μιας ατζέντας τύπου Τραμπ με στόχο τη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο. Σε αυτή τη λογική, ονόματα που βλέπει να μπορούν να την υπηρετήσουν είναι οι Άδωνις Γεωργιάδης, Κυριάκος Πιερρακάκης και Νίκος Δένδιας, ενώ εξαιρεί τον Κωστή Χατζηδάκη, θεωρώντας τον «πολύ Ευρωπαίο». Εξήγησε πως ο μόνος λόγος που θα ξαναμπεί στην πολιτική είναι αν ο Αντώνης Σαμαράς κάνει κόμμα για να εξαπατήσει ξανά τον ελληνικό λαό. Θεωρεί πως είναι η πιο επικίνδυνη λύση για τη χώρα.
Χάνει μερίδια ο ΑΒ Βασιλόπουλος
Σε μια προσπάθεια να αντιστρέψει το αρνητικό κλίμα, ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, πραγματοποίησε το τελευταίο διάστημα κατ’ ιδίαν συναντήσεις με δημοσιογράφους. Στόχος του ήταν να μεταφέρει την εικόνα μιας επιχείρησης που μπαίνει σε τροχιά ανάκαμψης, έπειτα από μια περίοδο απωλειών, τόσο σε οικονομικά αποτελέσματα όσο και σε μερίδιο αγοράς. Η αλυσίδα όχι μόνο έχει βρεθεί πίσω από τον Σκλαβενίτη σε δυναμική, αλλά είδε και τη Lidl να της αποσπά τη δεύτερη θέση στην αγορά, την οποία για χρόνια διατηρούσε. Παρότι η επίσημη γραμμή μιλά για επαναφορά και συγκρατημένη αισιοδοξία, η αλήθεια είναι πως και το 2025 συνεχίζεται η πτωτική πορεία στο μερίδιο αγοράς. Αν γίνει η παντρειά Μασούτη – Κρητικού, θα αλλάξουν εκ νέου τα δεδομένα, κάτι που αρχίζει να σκέφτεται σοβαρά ο Ν. Λαβίδας.
Μ.Η.Τ. 242183