Bitcoin: Πώς η πρόταση BIP-361 σχεδιάζει την άμυνα απέναντι στους κβαντικούς υπολογιστές και γιατί η κοινότητα αντιδρά στον κίνδυνο οριστικού “κλειδώματος” των παλαιών πορτοφολιών.
Το Bitcoin χτίστηκε πάνω στην υπόσχεση ότι κανείς δεν μπορεί να αγγίξει τα νομίσματά σου χωρίς το ιδιωτικό σου κλειδί. Ούτε κυβερνήσεις, ούτε τράπεζες, κανείς.
Αυτή η υπόσχεση, για πρώτη φορά στην 16ετή ιστορία του Bitcoin, αμφισβητείται πλέον από την ίδια την κοινότητα των προγραμματιστών, στο πλαίσιο μέτρων για την ανάπτυξη άμυνας απέναντι σε μελλοντικούς κβαντικούς υπολογιστές που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το blockchain του Bitcoin και να κλέψουν τα νομίσματά σου.
Η πρόταση
Πρόταση «παγώματος» νομισμάτων λόγω κβαντικής απειλής προκαλεί έντονες αντιδράσεις
Νέα πρόταση (BIP-361) προβλέπει υποχρεωτική μετάβαση σε «κβαντικά ασφαλείς» διευθύνσεις – Διαφορετικά, τα Bitcoin κινδυνεύουν να καταστούν μη μετακινήσιμα
Μια αμφιλεγόμενη πρόταση που κατατέθηκε στο οικοσύστημα του Bitcoin φέρνει στο προσκήνιο ένα ακραίο αλλά υπαρκτό σενάριο: το ενδεχόμενο «παγώματος» εκατομμυρίων Bitcoin, εάν οι κάτοχοί τους δεν μεταφέρουν εγκαίρως τα κεφάλαιά τους σε νέες, ανθεκτικές στην κβαντική υπολογιστική διευθύνσεις.
Η πρόταση, γνωστή ως Bitcoin Improvement Proposal 361 (BIP-361) και με τίτλο «Post Quantum Migration and Legacy Signature Sunset», υποστηρίζεται από τον Jameson Lopp και άλλους κρυπτογράφους και στοχεύει στην προληπτική προστασία του δικτύου από μελλοντικές κβαντικές επιθέσεις.
Η κβαντική απειλή και το πρόβλημα ασφάλειας
Στον πυρήνα του Bitcoin βρίσκεται η κρυπτογραφία ECDSA (Elliptic Curve Digital Signature Algorithm), η οποία διασφαλίζει ότι μόνο ο κάτοχος του ιδιωτικού κλειδιού μπορεί να μετακινήσει τα νομίσματα.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη αδυναμία:
όταν πραγματοποιείται μια συναλλαγή, το δημόσιο κλειδί αποκαλύπτεται στο blockchain και παραμένει ορατό για πάντα.
Σε ένα σενάριο όπου θα υπάρξει επαρκώς ισχυρός κβαντικός υπολογιστής, αυτό το δημόσιο κλειδί θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάκτηση του ιδιωτικού κλειδιού — επιτρέποντας την κλοπή των κεφαλαίων.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Google, το επίπεδο υπολογιστικής ισχύος που απαιτείται για μια τέτοια επίθεση ενδέχεται να είναι χαμηλότερο από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, με ορισμένους αναλυτές να θέτουν το 2029 ως πιθανό χρονικό ορόσημο για την εμφάνιση της απειλής.
Μέχρι τον Μάρτιο, περίπου 6,7 εκατομμύρια Bitcoin θεωρούνται εκτεθειμένα σε τέτοιου είδους ευπάθειες.
Τι προβλέπει η πρόταση BIP-361
Η BIP-361 βασίζεται στην προηγούμενη πρόταση BIP-360, η οποία εισήγαγε ένα soft fork και έναν νέο τύπο συναλλαγής (P2MR – pay-to-Merkle-root), εμπνευσμένο από το Taproot αλλά χωρίς το ευάλωτο μονοπάτι υπογραφών.
Η μετάβαση οργανώνεται σε τρεις φάσεις:
Φάση A (μετά από 3 χρόνια)
Απαγορεύεται η αποστολή νέων Bitcoin σε παλαιές, ευάλωτες διευθύνσεις.
Οι χρήστες μπορούν ακόμα να ξοδεύουν από αυτές, αλλά όχι να λαμβάνουν νέα κεφάλαια.
Φάση B (μετά από 5 χρόνια)
Οι παλιές υπογραφές (ECDSA και Schnorr) καθίστανται άκυρες.
Ουσιαστικά, τα Bitcoin σε παλαιές διευθύνσεις «παγώνουν» και δεν μπορούν να μετακινηθούν.
Φάση C (υπό εξέταση)
Προτείνεται μηχανισμός ανάκτησης μέσω zero-knowledge proofs, που θα επιτρέπει στους κατόχους να αποδείξουν ιδιοκτησία χωρίς να αποκαλύπτουν τα ιδιωτικά τους κλειδιά.
Αντιδράσεις: «Αυταρχικό μέτρο» ή αναγκαία άμυνα;
Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην κοινότητα του Bitcoin, καθώς αγγίζει μια θεμελιώδη αρχή του συστήματος:
τον πλήρη έλεγχο των κεφαλαίων από τον κάτοχο των ιδιωτικών κλειδιών.
Επικριτές κάνουν λόγο για:
«αναγκαστική αναβάθμιση»
«κεντρικό σχεδιασμό»
«παραβίαση της αρχής του permissionless συστήματος»
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά χρήστης στο X:
«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για εξαναγκαστική μετάβαση και ακύρωση παλαιών συναλλαγών».
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές της πρότασης τη θεωρούν αναγκαία άμυνα:
«Δεν πρόκειται για επιθετική ενέργεια, αλλά για προστασία του οικοσυστήματος από έναν μελλοντικό κακόβουλο παράγοντα που θα μπορούσε να καταστρέψει την εμπιστοσύνη και την αξία του Bitcoin».
Το μεγάλο δίλημμα για το Bitcoin
Η συζήτηση γύρω από την BIP-361 αναδεικνύει ένα βαθύτερο ερώτημα για το μέλλον του Bitcoin:
Θα πρέπει να παραμείνει απόλυτα πιστό στις αρχές της αποκέντρωσης;
Ή να προσαρμοστεί σε νέες τεχνολογικές απειλές, ακόμη και με κόστος την αλλαγή βασικών κανόνων;
Το αν η κοινότητα θα αποδεχθεί μια τόσο ριζική αλλαγή παραμένει αβέβαιο — όμως η κβαντική εποχή φαίνεται πως πλησιάζει πιο γρήγορα από ό,τι αναμενόταν.
Μ.Η.Τ. 242183