Τζερόμ Πάουελ: Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ προανήγγειλε τη σταδιακή παύση της μείωσης του ισολογισμού, χωρίς να ανοίξει τα χαρτιά του για τα επιτόκια.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) βρίσκεται πλέον κοντά στο τέλος του προγράμματος «ποσοτικής σύσφιξης», δηλαδή της μείωσης του τεράστιου χαρτοφυλακίου ομολόγων που συσσώρευσε τα τελευταία χρόνια. Αυτό άφησε να εννοηθεί ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο της Εθνικής Ένωσης Οικονομολόγων των Επιχειρήσεων στη Φιλαδέλφεια. Παρόλα αυτά, απέφυγε να δώσει σαφή καθοδήγηση για την επόμενη κίνηση στα επιτόκια.
Το τέλος του προγράμματος και η νέα φάση για τη ρευστότητα
Σύμφωνα με τον Πάουελ, η Fed βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου τα διαθέσιμα αποθεματικά του τραπεζικού συστήματος θα θεωρούνται «επαρκή». «Το μακροπρόθεσμο σχέδιό μας είναι να σταματήσουμε τη μείωση του ισολογισμού όταν τα αποθεματικά είναι λίγο υψηλότερα από το επίπεδο που συνάδει με επαρκείς συνθήκες ρευστότητας», είπε, προσθέτοντας ότι ο στόχος αυτός «ενδέχεται να επιτευχθεί τους επόμενους μήνες».
Από τα μέσα του 2022, η Fed αφήνει τα ομόλογα και τα ενυπόθηκα αξιόγραφα που κατέχει να λήγουν χωρίς επανεπενδύσεις, περιορίζοντας έτσι σταδιακά το ενεργητικό της. Κατά την πανδημία, ο ισολογισμός της είχε εκτοξευθεί κοντά στα 9 τρισ. δολάρια λόγω των μαζικών αγορών τίτλων, ενώ σήμερα βρίσκεται στα επίπεδα των 6 τρισ. δολαρίων.
Ο Πάουελ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο προ πανδημίας μέγεθος των περίπου 4 τρισ. δολαρίων, προειδοποιώντας παράλληλα ότι «ορισμένα σημάδια δείχνουν πως οι συνθήκες ρευστότητας αρχίζουν να σφίγγουν».
Οι τόκοι στα τραπεζικά αποθεματικά και οι πολιτικές πιέσεις
Ένα ζήτημα που προκαλεί πολιτική ένταση αφορά τις πληρωμές τόκων στα τραπεζικά αποθεματικά. Η ταχεία άνοδος των επιτοκίων έχει οδηγήσει τη Fed σε λειτουργικές ζημιές, καθώς τα έξοδά της υπερβαίνουν τα έσοδα από τους τίτλους που κατέχει.
Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές, όπως ο Τεντ Κρουζ, έχουν ζητήσει να σταματήσουν αυτές οι πληρωμές —πρόταση που ο Πάουελ χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος». «Αν χάναμε τη δυνατότητα να πληρώνουμε τόκους στα αποθεματικά, θα χάναμε και τον έλεγχο των επιτοκίων», προειδοποίησε.
Τόνισε, ωστόσο, ότι οι ζημιές είναι προσωρινές και πως «τα καθαρά έσοδα της Fed θα επιστρέψουν σύντομα σε θετικά επίπεδα».
Η στάση για τα επιτόκια και την οικονομία
Σε ό,τι αφορά την πορεία των επιτοκίων, ο Πάουελ κράτησε αποστάσεις από τις εκτιμήσεις των αγορών, που αναμένουν δύο ακόμη μειώσεις εντός του 2025, μετά την πρόσφατη μείωση κατά 0,25 μονάδες τον Σεπτέμβριο.
Τόνισε ότι η αγορά εργασίας παραμένει «σφιχτή», παρά τη μείωση του ρυθμού απασχόλησης, αποδίδοντας την επιβράδυνση στη χαμηλότερη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και τη μειωμένη μετανάστευση. «Σε αυτό το πιο ήπιο περιβάλλον, οι καθοδικοί κίνδυνοι για την απασχόληση έχουν αυξηθεί», είπε χαρακτηριστικά.
Ο επικεφαλής της Fed επανέλαβε ότι δεν υπάρχει «μονοπάτι χωρίς ρίσκο» για τη νομισματική πολιτική, καθώς η τράπεζα επιδιώκει να ισορροπήσει ανάμεσα στη σταθερότητα των τιμών και τη μέγιστη απασχόληση.
Η επίδραση του shutdown και τα επόμενα δεδομένα
Η πρόσφατη διακοπή λειτουργίας των ομοσπονδιακών υπηρεσιών έχει περιορίσει τη ροή οικονομικών δεδομένων, δυσκολεύοντας την ανάλυση της κατάστασης. Ο Πάουελ ανέφερε ότι, μέχρι στιγμής, «η εικόνα για την απασχόληση και τον πληθωρισμό δεν έχει αλλάξει σημαντικά» σε σχέση με τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η οικονομική δραστηριότητα «εμφανίζεται ελαφρώς ισχυρότερη απ’ ό,τι αναμενόταν». Το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας (BLS) αναμένεται να δημοσιεύσει την επόμενη εβδομάδα τα νέα στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (CPI).
Ο Πάουελ κατέληξε επισημαίνοντας ότι η πρόσφατη άνοδος των τιμών στα αγαθά δεν συνδέεται με θεμελιώδεις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά κυρίως με δασμούς και εμπορικούς περιορισμούς.
Μ.Η.Τ. 242183