Γιατί τα σπίτια στις Κυκλάδες είναι λευκά με μπλε;

Η χαρακτηριστική εικόνα των Κυκλάδων με τα λευκά σπίτια και τα μπλε παράθυρα δεν ήταν πάντα έτσι. Αν κοιτάξουμε πίσω στις αρχές του 20ού αιώνα, και ακόμα παλαιότερα, τα νησιά του Αιγαίου διέφεραν αρκετά χρωματικά. Τα σπίτια τους είχαν έντονες αποχρώσεις όπως ώχρα, λουλακί ή και βαθύ κόκκινο, ενώ σε ακόμα παλαιότερες εποχές, την περίοδο της πειρατείας, παρέμεναν άβαφα, κατασκευασμένα από πέτρα, ώστε να «χάνονται» μέσα στο φυσικό τοπίο και να μην τραβούν την προσοχή.

Η καθιέρωση του λευκού χρώματος ήρθε το 1938, με ένα κυβερνητικό διάταγμα του Ιωάννη Μεταξά. Η αιτία ήταν υγειονομική: η απειλή της χολέρας. Ο ασβέστης θεωρήθηκε τότε ένα αποτελεσματικό και οικονομικό απολυμαντικό υλικό, και έτσι επιβλήθηκε η χρήση του στα κτίρια των νησιών. Το λευκό χρώμα ήταν λοιπόν ζήτημα προστασίας και πρόληψης.

Το μπλε, από την άλλη, δεν ήταν κρατική επιταγή, αλλά πιο πολύ επιλογή των ντόπιων. Προερχόταν από μια φτηνή χρωστική ουσία που παρασκευαζόταν με βάση τον ασβεστόλιθο και ήταν εύκολα προσβάσιμη.

Μετά τον πόλεμο, το λευκό και το μπλε δεν άλλαξαν, αντιθέτως, καθιερώθηκαν ως εικόνα της ελληνικότητας. Ο συνδυασμός τους άρχισε να προβάλλεται ως τουριστικό σήμα κατατεθέν της χώρας, συμβολίζοντας τον ουρανό και τη θάλασσα, αλλά και τα χρώματα της ελληνικής σημαίας. Έτσι δημιουργήθηκε μια ισχυρή οπτική ταυτότητα, που παραμένει μέχρι σήμερα, ακόμη κι αν δεν υφίσταται πλέον καμία επίσημη υποχρέωση για χρήση συγκεκριμένων χρωμάτων.

Η αισθητική αυτή, πέρα από τουριστικό εργαλείο, έχει πλέον μετατραπεί σε παράδοση. Μια παράδοση που συνεχίζει να ομορφαίνει τα σοκάκια και τις αυλές των Κυκλάδων μέχρι σήμερα.