Ποια πασίγνωστη περιοχή της Αττικής λεγόταν Τζιερτζίδικα;

Αν σου έλεγε κάποιος ότι κάποτε μια από τις γνωστές συνοικίες της Αθήνας δεν λεγόταν έτσι, μάλλον θα δυσκολευόσουν να το πιστέψεις. Κι όμως, αυτή η εμβληματική γωνιά της Αθήνας, γνωστή για το παζάρι της, τα στενά δρομάκια και τη ζωντανή της ατμόσφαιρα, είχε άλλο όνομα στο παρελθόν. Και μάλιστα… ιδιαίτερο. Καλωσήρθες στα παλιά Τζιερτζίδικα. Το γνωστό σε Έλληνες και ξένους, Μοναστηράκι.

Η παλιά Αθήνα άλλαζε πρόσωπο και ονόματα συνεχώς, καθώς οι πολιτισμικές επιρροές και η καθημερινότητα των κατοίκων άφηναν ανεξίτηλο αποτύπωμα στον χάρτη της πόλης. Έτσι και η περιοχή που σήμερα γνωρίζουμε ως Μοναστηράκι, στο παρελθόν ονομαζόταν Τζιερτζίδικα. Η ονομασία προερχόταν από τη λέξη τζιέρι, δηλαδή το συκώτι ή γενικότερα τα σπλάχνα, αφού εκεί λειτουργούσαν μικρά ταβερνάκια που σέρβιραν τέτοιους μεζέδες. Τα «τζιερτζίδικα» ήταν δηλαδή τα παλιά καπηλειά που σέρβιραν εντόσθια, και ήταν τόσο διαδεδομένα ώστε έδωσαν το όνομά τους σε ολόκληρη τη γειτονιά.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τέτοια μαγαζιά, όπως μαρτυρούν οι περιγραφές της εποχής, ήταν το τζιερτζίδικο του Τασούλα, στην οδό Άρεως. Λειτουργούσε ανάμεσα σε ένα τσαρουχάδικο και ένα μπακάλικο, εικόνες από μια Αθήνα που πια έχει χαθεί, αλλά επιβιώνει στις αναμνήσεις και τις παλιές καρτ ποστάλ. Δεν ήταν όμως το μόνο όνομα που είχε αλλάξει το Μοναστηράκι μέσα στα χρόνια. Η περιοχή ήταν επίσης γνωστή ως Αμπατζήδικα, λόγω των υφασματέμπορων και των μαγαζιών που πουλούσαν «αμπάδες», δηλαδή βαριά, παραδοσιακά πανωφόρια κατά την Τουρκοκρατία. Άλλη μια απόδειξη του πώς η καθημερινότητα των ανθρώπων έδινε ονόματα στις γειτονιές.

Και πώς φτάσαμε στο σημερινό όνομα; Η απάντηση βρίσκεται στην Παναγία Παντάνασσα, τον ναό που δεσπόζει στην πλατεία Μοναστηρακίου, εκεί που διασταυρώνονται οι οδοί Αθηνάς και Ερμού. Ο ναός χτίστηκε τον 10ο αιώνα και ανήκε αρχικά σε μεγάλο μοναστήρι. Μετά την Επανάσταση, το μοναστήρι υποβαθμίστηκε και ο ναός έγινε γνωστός ως «Μικρομονάστηρο». Από εκεί προέκυψε και το γνωστό σε όλους μας «Μοναστηράκι».

Σήμερα, ελάχιστοι γνωρίζουν ότι η πολυσύχναστη αυτή γειτονιά, γεμάτη τουρίστες, πάγκους, vintage μαγαζιά και καφέδες, κάποτε μύριζε τσιγαρισμένο συκώτι και φιλοξενούσε τους εργάτες και τους ταβερνιάρηδες της παλιάς Αθήνας. Όμως, κάτω από τη σύγχρονη εικόνα, η παλιά ιστορία της πόλης εξακολουθεί να ζει – αρκεί να ξέρεις πού να κοιτάξεις.