Βλέπεις τον ίδιο εφιάλτη ξανά και ξανά; Πρέπει να ανησυχήσεις;

Οι εφιάλτες είναι από τις πιο δυσάρεστες εμπειρίες που μπορεί να βιώσει κάποιος κατά τη διάρκεια του ύπνου του. Ένα σκοτεινό όνειρο, γεμάτο άγχος, φόβο ή αναστάτωση μπορεί να αφήσει έντονα συναισθηματικά κατάλοιπα ακόμη και μετά το ξύπνημα. Τι γίνεται όμως όταν αυτός ο εφιάλτης επανέρχεται; Τι σημαίνει όταν βλέπεις τον ίδιο εφιάλτη για δεύτερη, τρίτη ή και πολλοστή φορά;

Οι ειδικοί στον χώρο της ψυχολογίας και των ονείρων επισημαίνουν ότι τα επαναλαμβανόμενα όνειρα – και ιδιαίτερα οι εφιάλτες – σπάνια είναι τυχαία. Ο εγκέφαλος φαίνεται πως χρησιμοποιεί αυτά τα όνειρα ως «μηχανισμό ειδοποίησης», για να τραβήξει την προσοχή μας σε κάποιο εσωτερικό ζήτημα που παραμένει ανεπίλυτο.

Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Motivation and Emotion, υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ των επαναλαμβανόμενων εφιαλτών και της απογοήτευσης που απορρέει από ανικανοποίητες ψυχολογικές ανάγκες. Δηλαδή, όταν ο άνθρωπος δεν νιώθει ότι καλύπτονται βασικές συναισθηματικές ή ψυχολογικές του ανάγκες – όπως η αποδοχή, η ασφάλεια ή η ανεξαρτησία – ο εγκέφαλος «εκφράζει» αυτή την ένταση μέσα από τον ύπνο.

Η μελέτη έδειξε ότι ακόμα και λίγες ημέρες συναισθηματικής πίεσης ή ματαίωσης ήταν αρκετές για να οδηγήσουν στην επανεμφάνιση του ίδιου εφιάλτη. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι εφιάλτες μπορεί να λειτουργούν ως “καθρέφτης” της ψυχικής μας κατάστασης, ιδιαίτερα όταν το υποσυνείδητο προσπαθεί να μας στείλει ένα μήνυμα που εμείς ίσως αγνοούμε στην καθημερινότητά μας.
Πρέπει να ανησυχήσεις;

Όχι απαραίτητα – αλλά σίγουρα δεν πρέπει να το αγνοήσεις. Αν βλέπεις επαναλαμβανόμενα όνειρα ή εφιάλτες:

Σκέψου αν υπάρχει κάτι που σε προβληματίζει έντονα τον τελευταίο καιρό.
Αναρωτήσου αν αισθάνεσαι παραμελημένος, εγκλωβισμένος ή πιεσμένος.
Δοκίμασε να καταγράψεις τα όνειρα και τα συναισθήματα που σου δημιουργούν.

Σε πολλές περιπτώσεις, η ενδοσκόπηση, η συζήτηση με έναν ψυχολόγο ή ακόμη και απλές αλλαγές στην καθημερινότητα (όπως καλύτερη διαχείριση άγχους ή περισσότερος ύπνος) μπορούν να μειώσουν την ένταση ή τη συχνότητα των εφιαλτών.