Airbus και Dassault συγκρούονται για το SCAF, με το δίλημμα ενός ή δύο μαχητικών να εξελίσσεται σε δοκιμασία για τη γαλλογερμανική συνεργασία
Σε οριακό σημείο βρίσκεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα νέας γενιάς μαχητικού αεροσκάφους SCAF, με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν να επαναβεβαιώνει δημόσια ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός και μοναδικού μοντέλου μαχητικού, απορρίπτοντας τη λογική διπλής σχεδίασης που αφήνει ανοικτό η γερμανική πλευρά.
Το πρόγραμμα SCAF (Système de Combat Aérien du Futur), που εγκαινιάστηκε το 2017 από τη Γαλλία και τη Γερμανία με τη συμμετοχή της Ισπανίας, έχει ουσιαστικά «παγώσει» εδώ και μήνες, εξαιτίας έντονων διαφωνιών τόσο σε πολιτικό όσο και σε βιομηχανικό επίπεδο. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την τεχνολογική πρωτοπορία, αλλά και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της άμυνας.
Η σύγκρουση Παρισιού-Βερολίνου για το «προφίλ» του αεροσκάφους
Ο Γάλλος πρόεδρος, μιλώντας στο περιθώριο διεθνούς διάσκεψης, υπογράμμισε ότι «οι Ευρωπαίοι έχουν συμφέρον να έχουν ένα κοινό μοντέλο», επισημαίνοντας ότι η διάσπαση του προγράμματος θα οδηγούσε σε αυξημένο κόστος και απώλεια οικονομιών κλίμακας.
Στον αντίποδα, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφοροποίησης, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες των δύο χωρών διαφέρουν. Όπως σημείωσε, η Γαλλία χρειάζεται ένα αεροσκάφος ικανό να φέρει πυρηνικά όπλα και να επιχειρεί από αεροπλανοφόρα, απαιτήσεις που δεν ταυτίζονται με τις προτεραιότητες της Bundeswehr.
Το ερώτημα που έθεσε ο Γερμανός καγκελάριος είναι σαφές: μπορεί η Ευρώπη να χρηματοδοτήσει δύο διαφορετικές εκδοχές ή θα πρέπει να επιλέξει έναν κοινό σχεδιασμό; Η απάντηση του Μακρόν ήταν κατηγορηματική: η στρατηγική των κρατών δεν μπορεί να καθορίζεται από βιομηχανικές τριβές.
Airbus-Dassault: Βιομηχανική ένταση με πολιτικές προεκτάσεις
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η σύγκρουση μεταξύ της Airbus, που εκπροσωπεί τη γερμανική και ισπανική πλευρά, και της Dassault Aviation, η οποία ηγείται του γαλλικού σχεδιασμού. Οι διαφωνίες αφορούν την κατανομή τεχνογνωσίας, τον έλεγχο της σχεδίασης και την τελική αρχιτεκτονική του αεροσκάφους.
Η Airbus έχει αφήσει να εννοηθεί ότι τεχνικά θα μπορούσε να υποστηριχθεί λύση δύο διαφορετικών εκδόσεων, ωστόσο μια τέτοια επιλογή θα αύξανε δραματικά το κόστος ανάπτυξης και θα μείωνε τη βιωσιμότητα του προγράμματος.
Ο Μακρόν επιμένει ότι η «βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων» επιβάλλει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πρότυπο. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων αμυντικών δαπανών και γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η συζήτηση δεν είναι μόνο τεχνολογική αλλά βαθιά οικονομική.
Στρατηγική αυτονομία ή κατακερματισμός;
Το SCAF δεν αποτελεί απλώς ένα νέο μαχητικό αεροσκάφος, αλλά ένα ολόκληρο οικοσύστημα μάχης που περιλαμβάνει επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα, τεχνητή νοημοσύνη και δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις. Η επιτυχία του προγράμματος θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα αποκτήσει πραγματική αμυντική αυτονομία ή θα παραμείνει εξαρτημένη από αμερικανικά συστήματα.
Η δημόσια αμφισβήτηση του Βερολίνου και οι ενδοβιομηχανικές συγκρούσεις έχουν ήδη προκαλέσει ανησυχία σε πολιτικούς και στρατιωτικούς κύκλους. Μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Γερμανίας θα ανέτρεπε πλήρως τις ισορροπίες και θα άνοιγε τον δρόμο για εναλλακτικές συνεργασίες.
Η συζήτηση που άνοιξε ο Μακρόν δείχνει ότι η μάχη για το μέλλον του ευρωπαϊκού μαχητικού δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι μάχη για το ποιος θα καθορίσει την αμυντική και βιομηχανική αρχιτεκτονική της Ευρώπης τις επόμενες δεκαετίες.
Διαβάστε επίσης: Μακρόν: Κοινός δανεισμός και ευρωπαϊκή προτίμηση για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας
Μ.Η.Τ. 242183