Με το βλέμμα στραμμένο στην Αλάσκα βρίσκεται σήμερα ολόκληρος ο πλανήτης, καθώς ξεκίνησε η πολυαναμενόμενη σύνοδος κορυφής μεταξύ του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ρώσου ομολόγου του, Βλαντιμίρ Πούτιν. Η συνάντηση, που άρχισε λίγα λεπτά μετά τις 22:30 (ώρα Ελλάδος) στη στρατιωτική βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον, έχει ως βασικό αντικείμενο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την εξεύρεση μιας βιώσιμης διπλωματικής λύσης.
Με θερμή χειραψία και χαμόγελα, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν τις πρώτες κουβέντες τους στο κόκκινο χαλί, σε μια ατμόσφαιρα που γέννησε προσδοκίες για πρόοδο. Παρόντες στις συνομιλίες είναι, από αμερικανικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο επικεφαλής διαπραγματευτής Στιβ Γουίτκοφ, ενώ από τη ρωσική πλευρά συμμετέχουν ο Σεργκέι Λαβρόφ και ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ.
Ο Τραμπ, υποδεχόμενος τον Πούτιν στο Άνκορατζ, τον χειροκρότησε πριν ακόμη εκείνος κατέβει από το αεροσκάφος, στέλνοντας ένα μήνυμα καλής θέλησης. Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία — ένας στόχος που, αν επιτευχθεί, θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία του πολέμου και να ανοίξει τον δρόμο για μια διαρκή ειρήνη.
Εξετάζεται μια πρόταση για άμεση κατάπαυση πυρός, αποχώρηση βαρέων όπλων και ανταλλαγή αιχμαλώτων, με διεθνή επιτήρηση. Η αμερικανική πλευρά τονίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με πηγές από την Ουάσιγκτον, υπήρξαν έντονες διαβουλεύσεις τις τελευταίες 72 ώρες μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων διπλωματών για την προετοιμασία του εδάφους. Το Παρίσι και το Βερολίνο στηρίζουν μια «ρεαλιστική και δίκαιη λύση», ενώ το Κίεβο ζητά σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας.
Τι θέλει η Ρωσία από τη σύνοδο της Αλάσκας
Αναγνώριση και διεθνές κύρος
Η Μόσχα θέλει η παρουσία του Πούτιν δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο να μεταφραστεί ως επιβεβαίωση ότι παραμένει «παγκόσμιος παίκτης» και όχι διεθνώς απομονωμένη.
Το γεγονός ότι η συνάντηση γίνεται σε αμερικανικό έδαφος, αλλά με θερμή υποδοχή, βοηθά στην εικόνα αυτή.
Διπλωματική ανάσα και άρση πιέσεων
Η ρωσική ηγεσία θέλει να δει μείωση των κυρώσεων ή έστω άνοιγμα διαύλων οικονομικής συνεργασίας, κυρίως σε ενέργεια και εμπόριο.
Μια συμφωνία για εκεχειρία θα μπορούσε να παγώσει το μέτωπο, δίνοντας χρόνο στη Ρωσία να σταθεροποιήσει τα κέρδη της.
Στρατιωτικά–εδαφικά οφέλη
Αν και η επίσημη θέση λέει «δεν συζητάμε παραχώρηση εδαφών», στην πράξη η Μόσχα θέλει έμμεση αναγνώριση των εδαφών που ελέγχει ήδη στην ανατολική και νότια Ουκρανία.
Ακόμη κι αν δεν πάρει ρητή δέσμευση, μια εκεχειρία που αφήνει τα ρωσικά στρατεύματα στις τρέχουσες θέσεις τους λειτουργεί υπέρ της.
Ρήγματα στη Δύση
Με τη συνάντηση, η Ρωσία δοκιμάζει να εκμεταλλευτεί διαφορές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ευρωπαίους συμμάχους.
Ένα μήνυμα «η Μόσχα μιλά απευθείας με την Ουάσιγκτον» υπονομεύει την ενιαία γραμμή της Δύσης.
Εσωτερικό ακροατήριο
Στη ρωσική κοινή γνώμη, ο Πούτιν μπορεί να παρουσιάσει τη σύνοδο ως απόδειξη ότι, παρά τις κυρώσεις και τον πόλεμο, συζητά επί ίσοις όροις με την υπερδύναμη.
Στο Λονδίνο, ο Βρετανός πρωθυπουργός μίλησε για «σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας». Η Κίνα δήλωσε ότι «ενθαρρύνει κάθε πρωτοβουλία που φέρνει ειρήνη», ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κάλεσε τις δύο πλευρές να επιδείξουν «θάρρος και πολιτική βούληση».
Οι επόμενες ώρες μπορεί να κρίνουν την πορεία του πιο αιματηρού πολέμου στην Ευρώπη από το 1945. Αν υπάρξει έστω και προσωρινή εκεχειρία, η Αλάσκα θα μείνει στην Ιστορία ως το σημείο εκκίνησης της ειρήνης.
Η Χίλαρι Κλίντον, σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο podcast «Raging Moderates», δήλωσε πως θα πρότεινε τον Ντόναλντ Τραμπ για το Νόμπελ Ειρήνης, υπό την προϋπόθεση ότι η συμφωνία θα τερματίσει τον πόλεμο χωρίς παραχωρήσεις εδαφών από την Ουκρανία. «Ξέρω ότι θα ήθελε πολύ να το κερδίσει», είπε, προσθέτοντας πως μια τέτοια διάκριση θα ήταν απολύτως δικαιολογημένη εάν ο Αμερικανός πρόεδρος καταφέρει να ενώσει τις δύο πλευρές σε μια δίκαιη συμφωνία.
Η παγκόσμια κοινότητα αναμένει με αγωνία τα αποτελέσματα αυτής της κρίσιμης συνάντησης, με την ελπίδα ότι η Αλάσκα θα γίνει το σημείο εκκίνησης για την πολυπόθητη ειρήνη στην Ευρώπη.
Μ.Η.Τ. 242183