Η Ουκρανία δίνει προνομιακή πρόσβαση στις ΗΠΑ για κρίσιμα ορυκτά – Σεπτέμβριος-ορόσημο για τις δημοπρασίες λιθίου

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η συμφωνία για προνομιακή πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά και ενεργειακούς πόρους μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ουκρανίας. Ο Σεπτέμβριος θα αποτελέσει ορόσημο, με την πρώτη αμερικανική αποστολή να φτάνει στο Κίεβο για να επιλέξει τις εταιρείες που θα ωφεληθούν από το νεοσύστατο Ταμείο Ορυκτών ΗΠΑ–Ουκρανίας, το οποίο η Ουάσινγκτον είχε θέσει ως προϋπόθεση για τη συνέχιση της στήριξής της.

Το Ταμείο Ορυκτών και οι αμερικανικές επενδύσεις

Η συμφωνία, που υπογράφηκε τον Μάιο, παραχωρεί στις ΗΠΑ εκτεταμένα δικαιώματα πρόσβασης σε έργα που αφορούν το αλουμίνιο, τον γραφίτη, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο αλλά και το κομβικό για την ενεργειακή μετάβαση λίθιο. Ο Ουκρανός υπουργός Οικονομίας, Ολέξιι Σομπόλεφ, δήλωσε πως «το ταμείο προχωρά πολύ καλά», υπογραμμίζοντας ότι οι πρώτες δημοπρασίες για εξορυκτικές άδειες —με αιχμή ένα μεγάλο κοίτασμα λιθίου— έχουν ήδη δρομολογηθεί.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα έχουν την πρώτη απαίτηση επί των κερδών που θα μεταφέρονται στο ταμείο, εξασφαλίζοντας άμεσο οικονομικό αντίκρισμα από την εμπλοκή τους στην ανοικοδόμηση και την εκμετάλλευση των ουκρανικών πόρων.

Η γεωοικονομική διάσταση

Η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, όπως το λίθιο και ο γραφίτης, αποτελεί στρατηγικό διακύβευμα για τις ΗΠΑ, που επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα και άλλους ανταγωνιστές σε τεχνολογίες αιχμής. Η Ουκρανία, πλούσια σε πρώτες ύλες, φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε κεντρικό παίκτη στην εφοδιαστική αλυσίδα της πράσινης μετάβασης, ενισχύοντας ταυτόχρονα την οικονομία της που έχει δοκιμαστεί σκληρά από τον πόλεμο.

Η αμερικανική αντιπροσωπεία που θα φτάσει τον Σεπτέμβριο αναμένεται να καθορίσει το ποια projects θα προχωρήσουν πρώτα, με την ουκρανική κυβέρνηση να επιδιώκει την εμπλοκή και άλλων διεθνών επενδυτών, πέρα από τις ΗΠΑ.

Διπλωματία, Nasdaq και ειρήνη

Παράλληλα με τις οικονομικές εξελίξεις, η πολιτική διάσταση παραμένει κρίσιμη. Η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο και ο Σομπόλεφ συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη με στελέχη του Nasdaq, συζητώντας τόσο την ανοικοδόμηση της χώρας όσο και την πρώτη πιθανή εισαγωγή ουκρανικής εταιρείας, της τηλεπικοινωνιακής KyivStar, στο αμερικανικό χρηματιστήριο.

Την ίδια στιγμή, ο στενός συνεργάτης του προέδρου Ζελένσκι, Αντρίι Γερμάκ, είχε επαφές με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ για την πορεία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία. Ο Σομπόλεφ τόνισε ότι «η Ουκρανία είναι έτοιμη για ειρήνη, αλλά η Ρωσία δεν δείχνει διάθεση για διαπραγμάτευση».

Η πίεση προς τη Μόσχα αυξάνεται. Μετά την αποτυχία κορυφής Ζελένσκι–Πούτιν, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε με νέα μέτρα, ενώ η Ουάσινγκτον προχώρησε ήδη σε αύξηση δασμών κατά της Ινδίας, βασικού αγοραστή ρωσικού πετρελαίου, επιχειρώντας να αποδυναμώσει τις ρωσικές εξαγωγές.

Η Ουκρανία ποντάρει σε μια διπλή στρατηγική. Από τη μία, στην αξιοποίηση των τεράστιων φυσικών της πόρων με τη στήριξη των ΗΠΑ και· από την άλλη, στην εδραίωση της θέσης της ως γεωπολιτικού «κόμβου» στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο Σεπτέμβριος θα δείξει αν τα πρώτα επενδυτικά projects θα επιταχύνουν αυτή τη νέα πορεία, σε ένα τοπίο όπου η οικονομία, η ενέργεια και η διπλωματία μπλέκονται όλο και πιο στενά.

Διαβάστε επίσης: Ξεκινά το «ξεπούλημα» σπάνιων γαιών στην Ουκρανία: Προκηρύσσεται διαγωνισμός για κοίτασμα λιθίου