Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, απηύθυνε αυστηρό μήνυμα προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, επισημαίνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω συρρίκνωσης της οικονομικής και γεωπολιτικής επιρροής της Ευρώπης, ενώ ταυτόχρονα οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώνουν τις εμπορικές απειλές τους.
Morningstar DBRS: Η Γροιλανδία ως καταλύτης νέων διατλαντικών εντάσεων
Οι δηλώσεις της πραγματοποιήθηκαν εν μέσω εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, υπό το πρίσμα της πιθανότητας εμπορικού πολέμου. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε πρόσφατα την επιβολή δασμών 10% από 1η Φεβρουαρίου, αυξανόμενων στο 25% από 1η Ιουνίου, σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία για την πώληση της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας. Οι χώρες-στόχοι είναι η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία. Παρά τις προειδοποιήσεις, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προτιμούν τον διάλογο με την Ουάσινγκτον, απορρίπτοντας τις απειλές.
Γροιλανδία, δασμοί και Τραμπ φρενάρουν τις ευρωπαϊκές μετοχές – Υποβάθμιση από Citi
Η ένταση κλιμακώθηκε με νέα απειλή Τραμπ για δασμούς 200% σε γαλλικό κρασί και σαμπάνια, μετά την άρνηση του Εμανουέλ Μακρόν να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα.
Η Ευρώπη υπολείπεται σε παραγωγικότητα και διεθνή επιρροή
Στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα τόνισε ότι η Ευρώπη δεν αξιοποιεί επαρκώς το οικονομικό της βάρος για να ενισχύσει τη διεθνή της θέση. Επισήμανε ότι η ήπειρος έχει μείνει πίσω σε όρους παραγωγικότητας και κλιμάκωσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε παγκόσμιους παίκτες.
«Η Ευρώπη πρέπει να ολοκληρώσει την ενιαία αγορά και να ενισχύσει την εσωτερική ανταγωνιστικότητά της», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι σημαντικά κεφάλαια – περίπου 300 δισ. ευρώ – βρίσκονται επενδεδυμένα στις ΗΠΑ αντί να επανεπενδύονται στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Τέσσερις στρατηγικές παρεμβάσεις για ενίσχυση της Ευρώπης
Η επικεφαλής του ΔΝΤ προσδιόρισε τέσσερις κρίσιμες παρεμβάσεις για να απελευθερωθεί το δυναμικό της ευρωπαϊκής οικονομίας:
- Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών: Τα ευρωπαϊκά αποθεματικά θα πρέπει να διοχετεύονται σε επενδύσεις εντός της Ε.Ε., αυξάνοντας τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
- Ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης: Η πολυδιάσπαση των 27 διαφορετικών ενεργειακών συστημάτων περιορίζει την ανταγωνιστικότητα.
- Διευκόλυνση της κινητικότητας εργαζομένων: Μείωση των διοικητικών και κανονιστικών εμποδίων στη διασυνοριακή απασχόληση.
- Επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία: Για ενίσχυση της μακροπρόθεσμης παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας.
«Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν, αλλά καθυστερούν στην πράξη. Ευρωπαίοι, αν μας παρακολουθείτε: συγκεντρωθείτε», κατέληξε η Γκεοργκίεβα.
Προσαρμογή στην νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συμπλήρωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να απεξαρτηθεί από την παλιά παγκόσμια τάξη πραγμάτων και να ενισχύσει την αυτονομία της. «Αν η αλλαγή αυτή είναι μόνιμη, τότε η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει μόνιμα», τόνισε, προωθώντας την ιδέα μιας «νέας, ανεξάρτητης Ευρώπης».
Σταθερή αλλά συγκρατημένη παγκόσμια ανάπτυξη
Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, το ΔΝΤ αναθεώρησε ελαφρώς ανοδικά τις προβλέψεις του για την παγκόσμια οικονομία: 3,3% το 2026 και 3,2% το 2027. Η Γκεοργκίεβα επεσήμανε ότι οι επιπτώσεις των δασμών ήταν περιορισμένες και ότι η οικονομική λογική επικράτησε σε πολλές αγορές, αποφεύγοντας γενικευμένο εμπορικό πόλεμο.
«Το γεγονός ότι δεν προέκυψε ύφεση από τους δασμούς δείχνει τη σημασία της σταθερής και λογικής οικονομικής πολιτικής», κατέληξε.
