Ο ΟΗΕ προειδοποιεί για παγκόσμιο οικονομικό σοκ λόγω αποκλεισμού του Ορμούζ. Τα σενάρια για ανάπτυξη, πληθωρισμό και εφοδιαστικές αλυσίδες
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ μετατρέπεται σε καταλύτη παγκόσμιας οικονομικής αστάθειας, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να απευθύνει δραματική έκκληση για άμεση αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Σε μια παρέμβαση με έντονο γεωοικονομικό αποτύπωμα, ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη διαταραχή στη συγκεκριμένη «αρτηρία» του παγκόσμιου εμπορίου απειλεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ενέργεια, πληθωρισμό και ανάπτυξη.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που εισέρχεται ήδη στον τρίτο μήνα, έχει αρχίσει να μεταφράζεται σε πραγματικό οικονομικό κόστος. Οι περιορισμοί στη διέλευση πλοίων από το Ορμούζ εμποδίζουν τη ροή πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και κρίσιμων πρώτων υλών, επιβαρύνοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες και μεταφέροντας την πίεση από τις αγορές ενέργειας μέχρι τα τρόφιμα και τη βιομηχανική παραγωγή.
Τα σενάρια-προειδοποίηση για την παγκόσμια οικονομία
Ο Αντόνιο Γκουτέρες παρουσίασε τρία διακριτά σενάρια που αποτυπώνουν το εύρος των κινδύνων. Ακόμη και στο πιο ήπιο ενδεχόμενο, όπου οι περιορισμοί αίρονται άμεσα, η παγκόσμια οικονομία δεν θα επιστρέψει γρήγορα στην κανονικότητα. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν, με την ανάπτυξη να υποχωρεί στο 3,1% και τον πληθωρισμό να ενισχύεται στο 4,4%, ενώ το παγκόσμιο εμπόριο θα κινηθεί αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Το δεύτερο σενάριο, που θεωρείται πλέον ιδιαίτερα πιθανό, περιγράφει μια παρατεταμένη διαταραχή έως τα μέσα του έτους. Σε αυτή την περίπτωση, η παγκόσμια ανάπτυξη περιορίζεται στο 2,5%, ο πληθωρισμός εκτοξεύεται στο 5,4% και δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι ωθούνται στη φτώχεια και την επισιτιστική ανασφάλεια. Οι ελλείψεις λιπασμάτων και η μείωση της γεωργικής παραγωγής δημιουργούν έναν επικίνδυνο συνδυασμό που απειλεί να ανατρέψει ισορροπίες ετών.
Στο πιο ακραίο σενάριο, με τη διαταραχή να παρατείνεται έως το τέλος του έτους, διαγράφεται το φάσμα μιας παγκόσμιας ύφεσης. Η ανάπτυξη υποχωρεί κοντά στο 2%, ο πληθωρισμός ξεπερνά το 6% και οι κοινωνικές και πολιτικές πιέσεις εντείνονται, ιδιαίτερα στις ευάλωτες οικονομίες.
Εκθετικές επιπτώσεις και γεωπολιτικός κίνδυνος
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ κατέστησε σαφές ότι οι επιπτώσεις δεν λειτουργούν γραμμικά αλλά εκθετικά. Κάθε επιπλέον εβδομάδα αποκλεισμού αυξάνει το κόστος και μειώνει τις πιθανότητες ταχείας ανάκαμψης. Η διαταραχή μιας τόσο κρίσιμης θαλάσσιας διόδου ενισχύει την αβεβαιότητα στις αγορές και επιβαρύνει δυσανάλογα τις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα χρέους και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η πίεση μεταφέρεται άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών, μέσω της αύξησης των τιμών ενέργειας και βασικών αγαθών, αλλά και έμμεσα, μέσω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας και της απώλειας θέσεων εργασίας.
Έκκληση για άμεση δράση και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας
Ο Αντόνιο Γκουτέρες απηύθυνε σαφές μήνυμα προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, ζητώντας την άμεση εφαρμογή της Απόφασης 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας και την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Τόνισε ότι η επαναλειτουργία των Στενών δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια τυπική άρση των περιορισμών, αλλά απαιτεί ένα σταθερό πλαίσιο ασφάλειας, προβλεψιμότητας και ασφαλιστικής κάλυψης για τη διεθνή ναυτιλία.
Παράλληλα, ο ΟΗΕ εντείνει τις διπλωματικές επαφές, με τον ειδικό απεσταλμένο να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις εμπλεκόμενες πλευρές, ενώ σε επιχειρησιακό επίπεδο εξετάζονται σενάρια για ασφαλή απομάκρυνση πλοίων και δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η παρέμβαση Γκουτέρες καταγράφεται ως μια από τις πιο ηχηρές προειδοποιήσεις των τελευταίων μηνών, με σαφή στόχο να αποτραπεί μια κρίση που απειλεί να ξεπεράσει τα όρια της περιοχής και να εξελιχθεί σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Τέλος στις αυταπάτες – Το Ορμούζ σπρώχνει το βαρέλι προς τα $150
Μ.Η.Τ. 242183